Στη νέα σειρά των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης «Διάλογοι με την αρχαιότητα» κυκλοφορούν τρία βιβλία με αρχαία κείμενα σε νεοελληνική απόδοση, που φωτίζουν όψεις της καθημερινής ζωής, των θεσμών ή των ιδεών που εξακολουθούν να διατηρούν την επικαιρότητά τους. Στο πρώτο, με τίτλο Η ζωή μου όλη - Καθημερινές ιστορίες από την αρχαιότητα, παρουσιάζονται διάφορες πτυχές από τη ζωή των δούλων μέσα από κείμενα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας σε μετάφραση του Κώστα Βλασόπουλου και της Ευτυχίας Μπαθρέλλου. Στον τόμο Έγκλειστοι στις ρωμαϊκές φυλακές ή αναμένοντας τον καλό και τον κακό δικαστή, μέσα από δύο λόγους του Λιβάνιου (σε μετάφραση Δέσποινας Ιωσήφ) μαθαίνουμε πώς ήταν ο κόσμος των ρωμαϊκών φυλακών και τον ρόλο των δικαστών στη διαβίωση και επιβίωση των φυλακισμένων. Ενώ στο Πού εχάθηκε ο Σοφός; Οι θείοι άνδρες και η θρησκευτική πολεμική στους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες ο Βάιος Λιαπής μεταφράζει κείμενα που περιγράφουν και σχολιάζουν τους θείους άνδρες των πρώτων μεταχριστιανικών αιώνων στις ανατολικές περιοχές της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, άνδρες με φιλοσοφική παιδεία αλλά και προικισμένοι με υπερανθρώπινα χαρίσματα και δυνάμεις προφητικές ή θαυματουργές.
Στα γεγονότα, κυρίως άγνωστα, που συνέβησαν την περίοδο της Επανάστασης του 1821 αναφέρεται μια σειρά βιβλίων που κυκλοφορούν με αφορμή τη συμπλήρωση διακοσίων χρόνων από την έναρξή της. Στη Φλόγα της Ελευθερίας του David Brewer (Πατάκης) ο συγγραφέας αφηγείται ολόκληρη την τρομακτική και συγκλονιστική ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης, από τις πράξεις του πιο σημαντικού φιλέλληνα, του Βύρωνα, και του Κολοκοτρώνη μέχρι τις μηχανορραφίες των Μεγάλων Δυνάμεων και την κορύφωση στο Ναβαρίνο, την τελευταία ναυμαχία που έγινε ποτέ με ανοιγμένα πανιά.
Στο Χρονολόγιο της Επανάστασης του 1821 και το άγνωστο επαναστατικό σχέδιο του Ρήγα Βελεστινλή (Δίαυλος) ο Γιώργης Έξαρχος, μέσα από τα κείμενα των Γεωργίου Κρέμου και Παναγιώτου Καλεβρά, αναζητεί την ιστορική αλήθεια, ενώ ο Γεώργιος Ι. Γκέκος, στο βιβλίο Η επιστροφή - Αγωνιστές του Α. Υψηλάντη για την Ελλάδα, 1822/1823 (Καπόν), κάνει μια πρωτότυπη έρευνα για την ιστορία των αγωνιστών του Αλέξανδρου Υψηλάντη που επέζησαν από τις φονικές συγκρούσεις της Επανάστασης του 1821 στη Μολδοβλαχία. Ο Στέφανος Καβαλλιεράκης στο βιβλίο 1814-1821, Η προετοιμασία της Επανάστασης: Πρωταγωνιστές - Γεγονότα - Συγκυρίες (Μεταίχμιο) διερευνά ένα γοητευτικό μυστήριο αλλά και μια συναρπαστική ιστορική διαδρομή, τη συνάντηση προσώπων, γεγονότων και συγκυριών στην πορεία της προετοιμασίας για το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, η οποία έμοιαζε άκαιρη και εκτός διεθνούς πλαισίου.
Τα άγνωστα χρόνια του πρώιμου χριστιανισμού είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα περίοδος της Ιστορίας, που συνήθως καλύπτεται μόνο μέσα από τη θεολογία. Ο Δημήτρης Ι. Κυρτάτας με το Η οδός και τα βήματα των πρώτων Χριστιανών (Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου) μας δίνει μια εκτενή μελέτη για τα πρώτα μεταχριστιανικά χρόνια μέσα από ιστορίες ανθρώπων που ακολούθησαν σκολιές ατραπούς, από τις συμπεριφορές αυτοκρατόρων και στρατηγών μέχρι τη θρησκευτικότητα απλών στρατιωτών, εξεγερμένων δούλων, πειρατών και ληστών, ευυπόληπτων και ευσεβών γυναικών που παρέμειναν ανώνυμες.
Στα γεγονότα, κυρίως άγνωστα, που συνέβησαν την περίοδο της Επανάστασης του 1821 αναφέρεται μια σειρά βιβλίων που κυκλοφορούν με αφορμή τη συμπλήρωση διακοσίων χρόνων από την έναρξή της.
Μια καταπληκτική μελέτη, που διαβάζεται σαν μυθιστόρημα, κάνει ο Emmanuel Le Roy-Ladurie στο βιβλίο του Μονταγιού, ένα οξιτανικό χωριό από το 1294 έως το 1324 (Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου) για τη ζωή σε απρόσιτο χωριό του Μεσαίωνα σε μια βουνοκορφή των Πυρηναίων. Όλες οι άγνωστες πτυχές της καθημερινότητας μέσα από ανακρίσεις ιεροεξεταστών που καταγράφουν από τη γλώσσα του σώματος και το σεξ, τις εφήμερες σχέσεις, τη μαγεία, τον γάμο και τη θέση της γυναίκας μέχρι την ταβέρνα, τις λαϊκές δοξασίες και τον θάνατο.
Στο πεδίο της ιστορίας των νεότερων χρόνων, ο Ιάσονας Χανδρινός συλλέγει ατομικά βιωμάτων και αφηγήσεων με θέμα την εξέγερση του Πολυτεχνείου (84 συνολικά) στο βιβλίο Όλη νύχτα - Μια προφορική ιστορία της Εξέγερσης του Πολυτεχνείου (Καστανιώτης), ενώ ο καθηγητής Στάθης Καλύβας στο Ελληνικό Όνειρο (Μεταίχμιο) απαντά στις ερωτήσεις του δημοσιογράφου Κώστα Γιαννίδη σε έναν διάλογο που διατρέχει της Ιστορία της Ελλάδας. Τέλος, ο Ρατζανί Πάλμε Ντατ, στο Φασισμός και κοινωνική επανάσταση (Σύγχρονη Εποχή), αναζητά τους γενικούς όρους που ευνόησαν την άνοδο του φασισμού σε ένα βιβλίο που γράφτηκε πριν από 86 χρόνια και εκδίδεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
