Νόρμαν Μέιλερ: Ένα ζωντανό (και εκρηκτικό) κοκτέιλ αντιθέσεων

Νόρμαν Μέιλερ: Ένα ζωντανό (και εκρηκτικό) κοκτέιλ αντιθέσεων Facebook Twitter
Ζωντανό (και εκρηκτικό) κοκτέιλ αντιθέσεων, ο Μέιλερ ήταν άνετος, μάτσο, πολυγαμικός, προοδευτικός, αντιδραστικός, συγγραφέας που θαύμαζε πιο πολύ απ' όλους τον Τολστόι και τον Ντοστογιέφσκι. Φωτ.: Jack Clarity/NY Daily News via Getty Images/Ideal Image
0



EXΩ ΕΝΑΝ ΓΝΩΣΤΟ που μπέρδευε τον Νόρμαν Μέιλερ με τον Άρθουρ Μίλερ κι αυτόν με τη σειρά του με τον Χένρι Μίλερ. Λίγο τα επίθετα, λίγο η σχέση του δεύτερου και η εμμονή του πρώτου με τη Μέριλιν Μονρόε, λίγο η βαρβατίλα και ο μύθος του άντρα ρωμαλέου λογοτέχνη, έγινε η λάθος σύνδεση και βραχυκύκλωσε το σύστημα...

«If you really want to get straight / read Norman Mailer or get a new tailor» έλεγε ένα τραγούδι του Lloyd Cole στα μέσα των '80s, στιχάκι αφιερωμένο στον συγγραφέα που, όσο ζούσε, έφερε περήφανος ως τραύματα μάχης (ή ως παράσημα, όπως το δει κανείς) όλα τα σύνδρομα, τα συμπλέγματα και τις έξεις του Νέου Άντρα, του Νέου Δημοσιογράφου, του Νέου Διανοούμενου.

Ζωντανό (και εκρηκτικό) κοκτέιλ αντιθέσεων, ο Μέιλερ ήταν άνετος, μάτσο («οι ναοί είναι για τις γυναίκες, όχι για τους άντρες» είχε δηλώσει στην αρχή της καριέρας του, εκκινώντας έτσι τη διαμάχη του με το φεμινιστικό κίνημα που κράτησε ως το τέλος), πολυγαμικός, προοδευτικός, αντιδραστικός, συγγραφέας που θαύμαζε πιο πολύ απ' όλους τον Τολστόι και τον Ντοστογιέφσκι, πατερούλης της Νέας Δημοσιογραφίας (μαζί με τον Τομ Γουλφ, τον Τρούμαν Καπότε και την Τζόαν Ντίντιον), οπαδός των σπορ και λάτρης της πυγμαχίας, αντιεξουσιαστής αλλά και υποψήφιος δήμαρχος της Νέας Υόρκης.

Είναι χαρακτηριστικό το πορτρέτο που του είχε κάνει η Νταιάν Άρμπους, με τον Μέιλερ να έχει ξαπλάρει σε πόζα «μαγκιάς και τεστοστερόνης» με το πόδι στο μπράτσο της πολυθρόνας. Ο ίδιος είχε δηλώσει άλλωστε: «Οι συγγραφείς που διαθέτουν σωματική χάρη γίνονται καλύτεροι συγγραφείς από τους σωματικά ατσούμπαλους. Αυτή είναι η θεωρία μου και δεν έχω καμιά διάθεση να επιχειρήσω να την αποδείξω», ενώ όταν τον είχαν ρωτήσει ποιο θεωρούσε το ιδανικό αναγνωστικό κοινό, είχε απαντήσει: «Αυτό που δεν διαθέτει παράδοση και σημεία αναφοράς για να μετρά τις εμπειρίες του, αλλά βασίζεται αποκλειστικά στην ένταση και την καθαρότητα της εσωτερικής του ζωής».

Από τη στιγμή που οι hipsters ζουν με το μίσος τους, πολλοί απ' αυτούς αποτελούν εν δυνάμει καταδρομείς που μπορούν ανά πάσα στιγμή να τεθούν στη διάθεση ενός χαρισματικού ηγέτη, αν αυτός μεταφράσει τις αιμοσταγείς ιδέες του σε μια γλώσσα που να αγγίζει το συναισθηματικό κόσμο τους. 

Ακριβώς πενήντα χρόνια πριν, το φθινόπωρο του '57, ο Νόρμαν Μέιλερ είχε δημοσιεύσει το περίφημο κείμενό του με τίτλο «Ο Λευκός Νέγρος», μια ανάλυση υπό τη μορφή μανιφέστου της ψυχοπαθολογίας του «hipster», του ψαγμένου δηλαδή μποέμ υπαρξιστή σκοταδόψυχου – τύπου που έκανε την εμφάνισή του εκείνα τα χρόνια και στοιχειώνει ακόμα τις μητροπόλεις του πλανήτη με τη μαυροφορεμένη συνήθως φιγούρα και την εστέτ κινησιολογία του:

«...Υπάρχει μια βαθιά απελπισία σ' αυτή την κατάσταση που επιτρέπει σε κάποιον να παραμένει ζωντανός μόνο όταν εναγκαλίζεται το θάνατο, η ανταμοιβή όμως έρχεται με τη γνώση ότι αυτό που συμβαίνει σε κάθε στιγμή του ηλεκτρικού παρόντος είναι καλό ή κακό για τον hipster, καλό ή κακό για τον Σκοπό του, τον έρωτα, τη δράση, τις ανάγκες του. Αυτή ακριβώς η γνώση είναι που τροφοδοτεί την περίεργη συναισθηματική κοινότητα στον κόσμο του hipster, ένα είδος μουγκής αλλά cool θρησκευτικής θέρμης. Το στοιχείο όμως που είναι πιο συναρπαστικό, αλλά και ενοχλητικό, και εφιαλτικό ίσως, είναι ότι σε μια τέτοια κατάσταση, τα πλέον ασύμβατα πράγματα ξαπλώνουν στο ίδιο κρεβάτι: η εσωτερική ζωή και η βίαιη ζωή, το όργιο και το όνειρο της αγάπης, ο πόθος του φόνου και ο πόθος της δημιουργίας, μια διαλεκτική αντίληψη της ύπαρξης μαζί με μια λαγνεία για την εξουσία, μια σκοτεινή, ρομαντική κι όμως αναντίρρητα δυναμική οπτική της ύπαρξης, η οποία παρακολουθεί κάθε άντρα και γυναίκα να κινείται αυτόνομα ανά πάσα στιγμή της ζωής προς την εξέλιξη ή να οπισθοδρομεί προς το θάνατο... Η αγωνία του hipster είναι να μη νικηθεί. Δεν του παραχωρείται το δικαίωμα να γεράσει με χάρη, αφού από νεαρή ηλικία είναι όμηρος του πιο παλιού ονείρου εξουσίας, καταδικασμένος να αναζητά αιωνίως τη χρυσή πηγή της νιότης, εκεί όπου το χρυσάφι είναι πάντα στον οργασμό. Από τη στιγμή που οι hipsters ζουν με το μίσος τους, πολλοί απ' αυτούς αποτελούν εν δυνάμει καταδρομείς που μπορούν ανά πάσα στιγμή να τεθούν στη διάθεση ενός χαρισματικού ηγέτη, αν αυτός μεταφράσει τις αιμοσταγείς ιδέες του σε μια γλώσσα που να αγγίζει το συναισθηματικό κόσμο τους. Εξαιτίας της θέσης του ως ψυχικά απόκληρου στο κοινωνικό σύστημα, ο hipster είναι εξίσου υποψήφιος μαχητής τόσο για τα πιο ριζοσπαστικά όσο και για τα πιο αντιδραστικά κινήματα...»

Μερικά χρόνια αργότερα, το 1962, στην «κλασική» συνέντευξη περί της «τέχνης του λόγου» που έδινε (και δίνει) κάθε αναγνωρισμένος συγγραφέας στο λογοτεχνικό περιοδικό «Paris Review», ο Μέιλερ δήλωνε ότι «η βαρεμάρα είναι πολύ μεγαλύτερος σφαγέας της ύπαρξης από οποιονδήποτε πόλεμο», για να καταλήξει με τα παρακάτω λόγια:

«Μερικές φορές αισθάνομαι μάρτυρας ενός τεράστιου ανταρτοπόλεμου που συμβαίνει με τρόπαιο τον ανθρώπινο νου, κομμουνιστής εναντίον κομμουνιστή, καπιταλιστής εναντίον καπιταλιστή, καλλιτέχνης εναντίον καλλιτέχνη. Τα ρίσκα είναι πολύ μεγάλα. Θα σπαταλήσουμε τελικά τα καλύτερα μυστικά μας ή θα βοηθήσουμε στην απελευθέρωση ενός νέου είδους ανθρώπου; Είναι μεθυστικό και μόνο να το σκέφτεσαι. Υπάρχει μια πλούσια ανταμοιβή που περιμένει αυτόν που θα είναι όσο καλός και γενναίος χρειάζεται για να φτάσει εκεί».

 

Βιβλίο
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Γιατί διαβάζουμε (και αγαπάμε) ακόμα τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη»

Βιβλίο / Γιατί διαβάζουμε (και αγαπάμε) ακόμα τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη»

Η ταινία της Έμεραλντ Φένελ μας θύμισε την αξεπέραστη αξία του κλασικού έργου της Έμιλι Μπροντέ και τους άπειρους λόγους για τους οποίους παραμένει ανάμεσα στα αγαπημένα αναγνωστών και κριτικών.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Ευάρεστος Πιμπλής: «Το να σε λέει “τέρας” ένας Πρόεδρος είναι τρομακτικό»

Lifo Videos / Ευάρεστος Πιμπλής: «Το να σε λέει “τέρας” ένας Πρόεδρος είναι τρομακτικό»

Ο νεαρός συγγραφέας που έκανε αίσθηση με το πρώτο του μυθιστόρημα «Πέρα από τη συναίνεση» (εκδ. Πόλις) μιλά για την queer κουλτούρα στα χρόνια του Tραμπ και για το πώς συμφιλιώνεται κανείς με τον ομοερωτικό σεξουαλικό του προσανατολισμό σε μια ανδροκρατούμενη κοινωνία.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
«Εξομολόγηση και μαθητεία»

Long Stories / «Εξομολόγηση και μαθητεία»

Ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος υπήρξε στενός φίλος του Μένη Κουμανταρέα από το 1978 μέχρι το 2014, που ο σημαντικός Έλληνας συγγραφέας δολοφονήθηκε. Σε αυτό το διάστημα αντάλλαξαν επιστολές, «ένα δούναι και λαβείν ανάμεσα σε δυο ψυχές, ένα γραμμένο από την ίδια τη ζωή επιστολογραφικό μυθιστόρημα», που ετοιμάστηκαν για να κυκλοφορήσουν, η έκδοσή τους όμως έχει «παγώσει». Δημοσιεύουμε τον πρόλογο που ο Β. Ραπτόπουλος ετοίμασε για αυτόν τον τόμο, υπό μορφή μιας τελευταίας άτυπης επιστολής, όπως λέει ο ίδιος.
ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟΣ
Τι κοινό έχουν ο Μπάρακ Ομπάμα και η Ντούα Λίπα;

The Review / Ας μιλήσουμε για το βιβλίο που ενθουσίασε τη Ντούα Λίπα και τον Μπάρακ Ομπάμα

Διάβασαν και προώθησαν και οι δυο το μυθιστόρημα «Σάρκα» του Ουγγροβρετανού Ντέιβιντ Σόλοϊ, που κέρδισε το βραβείο Booker του 2025 και θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός. H Βένα Γεωργακοπούλου συζητά γι’ αυτό με τον σκηνοθέτη Λευτέρη Χαρίτο, πρόεδρο της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου.
ΒΕΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Γιάννης Παλαβός

Οι Αθηναίοι / Γιάννης Παλαβός: «Τα βιβλιοπωλεία είναι γεμάτα μέτρια ή κακά βιβλία»

Μεγάλωσε σ’ ένα γυναικείο περιβάλλον και βρήκε καταφύγιο στην παιδική βιβλιοθήκη του χωριού του. Δεν ένιωσε ποτέ πραγματικά Αθηναίος και τον ενοχλεί ο διάχυτος εγωισμός των social media. Aκόμη και σήμερα αρκετοί πιστεύουν πως το «Παλαβός» είναι ψευδώνυμο. Ο βραβευμένος συγγραφέας αφηγείται τη ζωή του στη LiFO.
M. HULOT
Έχουν, αλήθεια, νόημα οι επανεκδόσεις βιβλίων;

Βιβλίο / Έχουν νόημα οι επανεκδόσεις;

Η εκ νέου κυκλοφορία ξένων τίτλων φέρνει στο προσκήνιο κλασικά έργα, αλλά θέτει και το εξής ερώτημα: χρειαζόμαστε επετειακές εκδόσεις βιβλίων όπως η «Λίγη Ζωή» της Γιαναγκιχάρα, που μοιάζει να αφορά την εποχή που γράφτηκε;
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Το πίσω ράφι/ Άρια Σαϊονμάα: «Μια νέα γυναίκα αποκαλύπτεται»

Το πίσω ράφι / «Μίκη, ήσουν και είσαι ο πιο σημαντικός μέντορας»

Το αυτοβιογραφικό αφήγημα της Άρια Σαγιονμάα «Μια νέα γυναίκα αποκαλύπτεται» σφραγίζει η πληθωρική προσωπικότητα του Θεοδωράκη, καθώς ανασυστήνεται η πολιτικοποιημένη ατμόσφαιρα των ’70s.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Άλαν Χόλινγκχερστ: «Στην queer λογοτεχνία, κάτι από εκείνη την παλιά οργή θα επιστρέψει»

Βιβλίο / Άλαν Χόλινγκχερστ: «Η παλιά οργή θα επιστρέψει στην queer λογοτεχνία»

Με αφορμή την ελληνική έκδοση της «Υπόθεσης Σπάρσολτ» ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Βρετανούς συγγραφείς μιλάει στη LiFO για την εξέλιξη της queer λογοτεχνίας, τη μετατόπιση του δημόσιου λόγου γύρω από την ταυτότητα και τα δικαιώματα, αλλά και για τον τρόπο γραφής του σήμερα.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Πουλάει ο κομμουνισμός σήμερα;

The Review / Πουλάει ο κομμουνισμός σήμερα;

Ο Βασίλης Γκουρογιάννης γράφει το μυθιστόρημα «Τα κιάλια του Βασίλι Τσουικόφ» που δίνει τον λόγο σε έναν δογματικό και βαθιά τραυματισμένο κομμουνιστή δικηγόρο, ο οποίος πολιορκεί τα γραφεία του ΚΚΕ απαιτώντας δικαίωση. Η Βένα Γεωργακοπούλου μιλά με τη μεταφράστρια και συγγραφέα Κατερίνα Σχινά για το βιβλίο.
ΒΕΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Βασίλης Χατζηιακώβου: «Ευθύνονται και οι εκδότες για τη σαβούρα»

Βιβλίο / Βασίλης Χατζηιακώβου: «Ευθύνονται και οι εκδότες για τη σαβούρα»

Μια εκ βαθέων κουβέντα με τον συγγραφέα του αφηγήματος «Η δική μου Σόλωνος… και τρία σύννεφα στον ουρανό», ο οποίος υπήρξε και παραμένει σημείο αναφοράς στον χώρο του βιβλίου στην Ελλάδα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ