Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

1814-1821: Η προετοιμασία μιας Επανάστασης σε ένα νέο βιβλίο Ιστορίας

Ένα νέο βιβλίο Ιστορίας (πρώτο μέρος σε μια νέα σειρά από το Μεταίχμιο) καταγράφει τα σημαντικότερα γεγονότα που οδήγησαν στην Ελληνική Επανάσταση. Ο συγγραφέας του βιβλίου Στέφανος Καβαλλιεράκης και ο υπεύθυνος της εκδοτικής σειράς, Ιάκωβος Μιχαηλίδης μιλούν στη LiFO.
Bρυζάκης Θεόδωρος, ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ευλογεί τη σημαία της επανάστασης, 1865.

Το 2021 θα γιορτάσουμε την επέτειο των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821. Τα γεγονότα, οι ήρωες, οι καθοριστικές μάχες, ο ξεσηκωμός των υπόδουλων Ελλήνων εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, το πάθος και οι προσδοκίες για ελευθερία και αυτοδιάθεση καθιστούν την επέτειο της Παλιγγενεσίας το πιο σημαντικό γεγονός στην ιστορία της νεότερης Ελλάδας, ενώ παράλληλα συνθέτουν τις αιτίες που συνέβαλαν καταλυτικά στη θεμελίωση του νεοελληνικού κράτους.


Αναμφίβολα, η Ελληνική Επανάσταση σφράγισε την εποχή της νεωτερικότητας και εντάσσεται στα κομβικά σημεία της ευρωπαϊκής ιστορίας του 19ου αιώνα. Έτσι, η επέτειος των δύο αιώνων αναζωπυρώνει το ενδιαφέρον του αναγνωστικού κοινού και αποτελεί ιδανική ευκαιρία για αναστοχασμό, κατάθεση προβληματισμών και σκέψεων. Η προετοιμασία της Ελληνικής Επανάστασης το 1821 μέσα από τους πρωταγωνιστές, τα γεγονότα και τις συγκυρίες αναδεικνύεται στο τελευταίο βιβλίο του Στέφανου Καβαλλιεράκη που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Στο βιβλίο αυτό σκιαγραφούνται τα πορτρέτα κορυφαίων προσωπικοτήτων της Επανάστασης και χαρτογραφούνται βασικές θεματικές.


Ουσιαστικά, πρόκειται για μια ιστορική μελέτη που ξεδιπλώνει πτυχές της πιο μεγαλειώδους στιγμής της νεότερης ελληνικής ιστορίας και προσφέρει στον αναγνώστη μια πλήρη ιστοριογραφική αφήγηση και ανάλυση η οποία συμβάλλει στη δημόσια συζήτηση. Τι προηγήθηκε της προεπανασταστικής περιόδου; Ποιοι λόγοι συντέλεσαν αποφασιστικά στην εκδήλωση της Επανάστασης; Ποια ερωτήματα προκύπτουν; Γιατί ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης αποτελεί, εκτός από εμβληματική μορφή του 1821, και ένα εξαιρετικό παράδειγμα συνάντησης δύο κόσμων;

  

H ελληνική επανάσταση συνιστά ένα γεγονός ιδιαίτερα σύνθετο, το οποίο κινητοποίησε πολλές και διαφορετικές δυνάμεις του ελληνισμού, όπως ο εμπορικός κόσμος, οι Έλληνες της Διασποράς, ο πνευματικός κόσμος, και, βέβαια, οι Έλληνες, οι Ρωμιοί που έμεναν στον ελλαδικό χώρο, οι οποίοι ανέλαβαν κυρίως το έργο του πολέμου. 

 

Στέφανος Καβαλλιεράκης

«Το βιβλίο αυτό είναι μια προσπάθεια κατανόησης ενός κόσμου που ξεκίνησε από τόσο διαφορετικές γεωγραφικές, κοινωνικές και πολιτισμικές αφετηρίες και αφήγησης της ιστορίας αυτού του κόσμου που επέλεξε να επανατοποθετηθεί μέσα από την Επανάσταση του 1821, διεκδικώντας ελευθερία, νέα τοποθέτηση στον χώρο και τον χρόνο, μια προσέγγιση με νεωτερικές ιδέες, μια νέα ιστορική αφήγηση που θα μετέτρεπε μια επαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας σε μια νέα οντότητα, εκείνη του έθνους-κράτους. Ενιαίο ελληνικό κράτος δεν συγκροτήθηκε στην αρχαιότητα, όμως υπήρχε η Ελλάδα ως μια κοινή πατρίδα την οποία όλοι όφειλαν να σέβονται και να υπερασπίζονται. Αυτό το αδιόρατο νήμα της υπεράσπισης αλλά και της πατρίδας επανεμφανίζεται μετά από τέσσερις αιώνες οθωμανικής κυριαρχίας στον ελληνικό χώρο και οδηγεί σε μια σειρά επαναστατικών και ρηξικέλευθων γεγονότων για τον ευρωπαϊκό και βαλκανικό χώρο.


Η επανάσταση εναντίον μιας πανίσχυρης αυτοκρατορίας, η διάσπαση της ορθόδοξης κοινότητας των Βαλκανίων αλλά και η πρωτοφανής ιδέα για τη δημιουργία ενός έθνους-κράτους που έμελλε να διαρρήξει τον ως τότε πανίσχυρο κόσμο των αυτοκρατοριών: η περίοδος από το 1789 ως το 1848 είναι δυναμική και γεμάτη εντάσεις για την Ευρώπη, ξεκινώντας από τη Γαλλική Επανάσταση και φτάνοντας σε μια σειρά επαναστατικών κινημάτων που έχουν ως κίνητρο την ελευθερία, την κινητικότητα, την κοινωνική και πολιτική αναδιανομή. Το 1820-1822 είναι η στιγμή που ο άνεμος του Διαφωτισμού μοιάζει να εξασθενεί στην Ευρώπη, ακολουθώντας την ίδια αποτυχημένη μοίρα με τα επαναστατικά κινήματα της εποχής. Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 όχι μόνο έχει πετυχημένη έκβαση αλλά προτάσσει και πρωτοποριακά διακυβεύματα, όπως η εθνική ενοποίηση, η ενδυνάμωση της εθνικής συνείδησης και το χτίσιμο μιας ισχυρής εθνικής ταυτότητας.


Έτσι, συνιστά ένα γεγονός ιδιαίτερα σύνθετο, το οποίο κινητοποίησε πολλές και διαφορετικές δυνάμεις του ελληνισμού, όπως ο εμπορικός κόσμος, οι Έλληνες της Διασποράς, ο πνευματικός κόσμος (οι γνωστοί ως σήμερα εκπρόσωποι του Νεοελληνικού Διαφωτισμού), και, βέβαια, οι Έλληνες, οι Ρωμιοί που έμεναν στον ελλαδικό χώρο, οι οποίοι ανέλαβαν κυρίως το έργο του πολέμου. Αυτήν τη διαδρομή προς την Ελληνική Επανάσταση του 1821, ξεκινώντας από το 1814 και το Συνέδριο της Βιέννης, που επανέφερε πιο ισχυρό τον κόσμο των αυτοκρατοριών και περιθωριοποίησε τα επαναστατικά κινήματα, επιχειρεί να εξετάσει το παρόν βιβλίο, προσπαθώντας να συνδυάσει το διεθνές και το εσωτερικό πολιτικό πεδίο, τις ζυμώσεις, την οργάνωση, τα νήματα και τις παράλληλες πορείες, ώστε να καρποφορήσει αυτό που εύστοχα αποκλήθηκε "υβριδικό φυτό του 1821"».

 

Βαρβέρης Νέστωρ λ. (1867 - 1954) ο Κολοκοτρώνης κατευθυνόμενος προς τη Νεμέα, 1908.
Βαρβέρης Νέστωρ λ. (1867 - 1954) ο Κολοκοτρώνης κατευθυνόμενος προς τη Νεμέα, 1908.

 

Ιάκωβος Δ. Μιχαηλίδης

«Η Ελληνική Επανάσταση κατατάσσεται δικαιολογημένα στις μεγάλες επαναστάσεις που σφράγισαν την εποχή της νεωτερικότητας. Η συμπλήρωση διακοσίων ετών από την έκρηξή της εύλογα έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον των Νεοελλήνων, προκειμένου να πληροφορηθούν τα βασικά χαρακτηριστικά της. Προς αυτή την κατεύθυνση στοχεύει και η υπό έκδοση σειρά των εκδόσεων Μεταίχμιο. Φιλοτεχνώντας τα πορτρέτα πέντε εκ των κορυφαίων προσωπικοτήτων της Ελληνικής Επανάστασης (Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, Ιωάννης Καποδίστριας, Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα, Ρήγας Φεραίος) και αναλύοντας πέντε από τις βασικές θεματικές που σχετίζονται με αυτήν ("1814-1821: Η προετοιμασία μιας Επανάστασης", "Τα συντάγματα του Αγώνα", "Εσωτερικές έριδες και διενέξεις", "Από τη σφαγή της Χίου στην έξοδο του Μεσολογγίου", "Ο ρόλος των Μεγάλων Δυνάμεων στην Επανάσταση") φιλοδοξεί να συμβάλει στη δημόσια ιστορία και στον διάλογο για τον χαρακτήρα και τις μορφές της Παλιγγενεσίας των Ελλήνων. Τους τόμους της σειράς υπογράφουν διακεκριμένοι συνάδελφοι και ειδικοί επιστήμονες, χρησιμοποιώντας όλους τους κανόνες της επιστημονικής έρευνας.


Η πρώτη μελέτη της σειράς εστιάζει στον αδιαμφισβήτητο στρατιωτικό ηγέτη της Ελληνικής Επανάστασης, τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη. Για τη δίχως εξωραϊσμούς και αποσιωπήσεις σκιαγράφηση της προσωπικότητας του Γέρου του Μοριά αξιοποιείται η ογκώδης βιβλιογραφία αλλά και η πλούσια απομνημονευματογραφία του Αγώνα, που περιλαμβάνει απομνημονεύματα και αναμνήσεις αγωνιστών αλλά και δεκάδων Φιλελλήνων.


Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης εξελίχθηκε στην αντιπροσωπευτικότερη προσωπικότητα της Ελληνικής Επανάστασης. Όχι άδικα, αν σκεφτεί κανείς τη συνολική του δράση. Επομένως, ήταν αναπόφευκτο να συγκεντρώσει την προσοχή, τη συμπάθεια και την αντιπάθεια, τη λατρεία αλλά και τον φθόνο, την αγάπη αλλά και το μίσος, όχι μόνο των Ελλήνων συνοδοιπόρων του αλλά και των Φιλελλήνων που συχνά έρχονταν σε επαφή μαζί του. Τα φυσικά χαρακτηριστικά του, η ηθική του συγκρότηση αλλά και το σύνολο των ενεργειών του κρίνονταν και εξυμνούνταν ή επικρίνονταν ανάλογα με τις πολιτικοκοινωνικές σκοπιμότητες και τις γεωγραφικές ιδιαιτερότητες. Όπως σωστά έχει παρατηρηθεί, στον βίο του συμφύρονταν διάφοροι ρόλοι, αυτοί του κλέφτη και του καπετάνιου των κλεφτών, αλλά και του συνεργάτη των προεστών, του λαϊκού ηγέτη, καθώς και του πολιτικού που συνδεόταν με εκπροσώπους των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων της εποχής.


Η ελληνική πολιτεία, αναγνωρίζοντας την προσφορά του μεγάλου Έλληνα, τίμησε και εξακολουθεί να τιμά τη μνήμη του, δίνοντας το όνομά του σε δρόμους και πλατείες, φιλοτεχνώντας αγάλματα και διαδίδοντας το παράδειγμά του. "Ο Γέρος του Μοριά δεν υπήρξεν άτομον. Υπήρξεν ιδέα ... Ο Κολοκοτρώνης ήτο η Ελλάς. Ήτο ο πιστός, ο ακατάβλητος, ο φλογερός οραματιστής του ονείρου, το οποίον εσφυρηλάτησε με την θερμήν πνοήν του εις ζωντανήν πραγματικότητα" έγραψε σε κύριο άρθρο της το 1930 η εφημερίδα "Εμπρός". Και είχε δίκιο. Στο πρόσωπό του εκφράστηκε με τον πιο αντιπροσωπευτικό τρόπο η συλλογική εθνική συνείδηση. Αυτήν ακριβώς που ο ίδιος ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης είχε φροντίσει να περιγράψει με την ιστορική του φράση: "Ο Θεός υπέγραψε την ελευθερία της Ελλάδος και δεν παίρνει πίσω την υπογραφή του"».

 

ΑΓΟΡΑΣΤΕ ΕΔΩ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.

 

To νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.

 

Δημοσιογράφος. Σπούδασε στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Πάντειου Πανεπιστήμιου (j.pantazopoulos@yahoo.gr)

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Χάρης Εξερτζόγλου: «Στην Ελλάδα καταναλώνουμε περισσότερο παρελθόν απ' ό,τι μπορούμε να χωνέψουμε»
Μια επίκαιρη συζήτηση για τη δημόσια ιστορία, τις κατασκευές, τις προσλήψεις της και τη σχέση της με την ακαδημαϊκή της εκδοχή με αφορμή την έκδοση του βιβλίου «Η δημόσια ιστορία – μια εισαγωγή» (Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου) του καθηγητή Χάρη Εξερτζόγλου.
Ο Κολοκοτρώνης στο Μανχάταν
Ένας μικρός χαμός προκλήθηκε από την δήλωση του πρωθυπουργού στην οποία σημειώνεται η επίδραση της αμερικανικής επανάστασης στην ελληνική.
1821: Τι πιστεύουν οι Έλληνες για την Επανάσταση, τις μεγάλες δυνάμεις και το κρυφό σχολειό - Η έρευνα του ΚΕΦίΜ
Η εικόνα των σύγχρονων Ελλήνων για την Επανάσταση του 1821 αποτυπώνεται σε έρευνα του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών
Γιάννα Αγγελοπούλου: «Ούτε γράφουμε, ούτε ξαναγράφουμε την Ιστορία»
Όσα ειπώθηκαν στη συνέντευξη τύπου της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» και μια πρώτη παρουσίαση των δράσεών της.
1821-2021: Η συνείδηση της ενότητας
Ο εορτασμός για το 1821 βρίσκεται ήδη στο βάθρο που του αξίζει γιατί είναι ένα γεγονός ελευθερίας, πατριωτισμού και ενότητας και αυτές είναι αξίες που δεν πρέπει ούτε να ευτελίζονται ούτε να χαρίζονται στα άκρα.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Τζ. Ντ. Σάλιντζερ: O ατίθασος φύλακας της λογοτεχνίας
Η εκπληκτικά σαγηνευτική και αντιφατική προσωπικότητα του Τζ. Ντ. Σάλιντζερ εξακολουθεί να γοητεύει μέσα από τους ήρωες και τα βιβλία του «Ο φύλακας στη σίκαλη» και «Η Φράννυ και ο Ζούι» που κυκλοφορούν σε νέες μεταφράσεις από την Αθηνά Δημητριάδου και τις εκδόσεις Πατάκη.
Γιάννης Ξανθούλης: «Για να περιγράψεις τη διαταραγμένη ψυχοσύνθεση του Έλληνα χρειάζεσαι τόμους»
Συγγραφέας. Γεννήθηκε στην Αλεξανδρούπολη, ζει στο Κολωνάκι. Ο μεγαλύτερός του φόβος είναι η σκοτεινή πλευρά του εαυτού του.
Η αγριοκαστανιά και η ενόραση του Σαρτρ για τον υπαρξισμό
"Η ρίζα της καστανιάς βυθιζόταν στη γη ακριβώς κάτω από το παγκάκι μου. Δεν θυμόμουν πια ότι ήταν ρίζα. Οι λέξεις είχαν εξαφανιστεί και, μαζί τους, η έννοια των πραγμάτων, οι οδηγίες χρήσης τους, τα αμυδρά σημεία αναφοράς που οι άνθρωποι είχαν χαράξει στην επιφάνειά τους."
Λέων Τολστόι: «Άννα Καρένινα»
Η Σταυρούλα Παπασπύρου ξαναδιαβάζει σημαντικά βιβλία που έχουν εκδοθεί στην Ελλάδα.
Η αισθηματική αγωγή του νεαρού Ομπάμα
Εξίσου ενδιαφέροντα με τα σημεία που έχουν να κάνουν με την εντυπωσιακή πολιτική του σταδιοδρομία, είναι και τα αποσπάσματα της αυτοβιογραφίας του Μπαράκ Ομπάμα που αναφέρονται στα πρώτα φοιτητικά του χρόνια που τα πέρασε ως «ακόρεστος, αφοσιωμένος παρτάκιας»
«Ιστορίες για τη Σεξουαλικότητα» από τον 16ο αι. μέχρι σήμερα: Ένα καινοτόμο ελληνικό βιβλίο
Αυνανισμός, σεξουαλική βία, αφροδίσια, ομοερωτισμός και άλλες «Ιστορίες για τη Σεξουαλικότητα», σε ένα νέο εκδοτικό εγχείρημα που φωτίζει με νέο τρόπο, παλιά ταμπού.
«Νεκρός Νικ - Απέθαντοι Μπελάδες»: ένα εντελώς αλλιώτικο παιδικό βιβλίο
Δυο συγγραφείς από δυο κοντινά αιγαιοπελαγίτικα νησιά, ο Γιώργος Τυρίκος-Εργάς και ο Κώστας Ζαφειρίου, γνωστοί και άξιοι παραμυθάδες, μιλούν για τη νέα τους δουλειά που είναι «θρίλερ», αλληγορία και σάτιρα μαζί.
 Όταν ο «σκοτεινός συνωμότης» Μιχάλης Κατσαρός είχε συνομιλήσει με τον Στάθη Τσαγκαρουσιάνο
Σαν σήμερα το 1998 πεθαίνει ο σπουδαίος Έλληνας ποιητής
Ο Ντον Ντελίλο κλείνει τα 84: Όταν τον είχαμε συναντήσει στην Αθήνα
Ο σπουδαιότερος εν ζωή Αμερικανός συγγραφέας έχει φανατικό κοινό στην Ελλάδα. Πριν από λίγα χρόνια είχε βρεθεί στην Αθήνα και είχε μιλήσει στη LiFO για τους ήρωες των μυθιστορημάτων του, το μέλλον της λογοτεχνίας, το Μπρονξ των εφηβικών του χρόνων και τα σύνορα, που σήμερα μοιάζουν πιο ορθωμένα από ποτέ.
H ιστορία της Νίνας Άντζελ που επέζησε από τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης
Ένας κύκλος με προφορικές μαρτυρίες Εβραίων της Θεσσαλονίκης για το Ολοκαύτωμα. Διαβάζει η Αγλαΐα Παππά.
Μόνο «δυστοπικός» δεν ήταν ο καημένος ο Όργουελ
Σπαράγματα από δημοσιογραφικά άρθρα και δοκίμια του Τζορτζ Όργουελ που αντανακλούν πιο καίρια από την δυστοπική μυθοπλασία του «1984» τις κρίσεις και τις διαταραχές που βιώνουμε συλλογικά φέτος.
Jen Gunter: Η σούπερ σταρ γυναικολόγος που ξεμπρόστιασε την Gwyneth Paltrow μιλά στη LiFO
Με αφορμή το παγκόσμιο best seller της «H Βίβλος του Κόλπου» (εκδόσεις Μεταίχμιο) η μαχητική γυναικολόγος μιλά για μια σειρά από παρανοήσεις και μύθους γύρω από το γυναικείο σώμα, μύθους που βολεύουν την πατριαρχία και τους επιτήδειους.
Τα Ταξιδιωτικά Ημερολόγια του Κωνσταντίνου Δοξιάδη από τις χώρες της Ασίας
Δεν ήταν στις αρχικές προθέσεις του σπουδαίου Έλληνα πολεοδόμου να διατηρήσει ημερολόγιο, αλλά εμπνεύστηκε από τον Λόρενς της Αραβίας σε ένα ταξίδι του στο Πακιστάν το φθινόπωρο του 1954. Το αποτέλεσμα είναι ένα εντυπωσιακό ντοκουμέντο μιας περασμένης εποχής.
21 νέα βιβλία που μόλις κυκλοφόρησαν
Ένα καλειδοσκόπιο νέων εκδόσεων που αξίζει να διαβάσετε.
Bιβλία που σε κάνουν καλύτερο
11 βιβλία για να μάθεις να ζεις καλύτερα.
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή