Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Ο «πιο όμορφος ποιητής της Αγγλίας» που πέθανε στη Σκύρο από το τσίμπημα ενός κουνουπιού

Ο Άγγλος ρομαντικός ποιητής Ρούπερτ Μπρουκ, που ο Γέητς ονόμαζε «ωραιότερο άντρα της Αγγλίας», πέθανε από σηψαιμία το 1915 και τάφηκε σε ένα ελαιώνα του νησιού. Επικοινωνήσαμε με τον κ. Νιλ Μέιμπιν της Rupert Brooke Society, να μας μιλήσει για τη σπουδαία αυτή προσωπικότητα.
ΑΠΟ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΟ ΠΑΡΙΔΗ
Οι συνάδελφοί του τον έθαψαν λίγο πριν από τα μεσάνυχτα κάτω από μια ελιά, κοντά στον όρμο Τρεις Μπούκες.

Η αντίστροφη μέτρηση άρχισε στις 27 Φεβρουαρίου του 1915. Το πλοίο του Βασιλικού Βρετανικού Ναυτικού, ενώ κατευθυνόταν προς τα Δαρδανέλια και θέλοντας να αποφύγει το Αιγαίο, το οποίο ήταν διάσπαρτο από νάρκες, αναγκάστηκε να αλλάξει πορεία και να αγκυροβολήσει στις 21 Μαρτίου στην Αίγυπτο. Εκεί, ο Άγγλος ρομαντικός ποιητής Ρούπερτ Μπρουκ, ήδη αναγνωρισμένος στην πατρίδα του ως ένας από τους πιο επιφανείς της εποχής του, επισκέφτηκε τις Πυραμίδες, ενώ παράλληλα η αδύναμη υγεία του επιβαρύνθηκε από δυσεντερίες και εγκαύματα. Στις 10 Απριλίου επιβιβάστηκε πάλι στο πλοίο με πιθανό προορισμό την Καλλίπολη και επτά μέρες αργότερα ένας πυρετός που προκλήθηκε από τσίμπημα μολυσμένου κουνουπιού και δεν έλεγε να πέσει ανάγκασε τον ενθουσιώδη εικοσιεπτάχρονο άνδρα να νοσηλευτεί σε ένα γαλλικό πλωτό νοσοκομείο στη Σκύρο. Αν και όλοι οι Γάλλοι γιατροί και νοσοκόμοι ήταν πάνω από το κεφάλι του, τελικά στάθηκε αδύνατον να αντιμετωπιστεί η σηψαιμία και το απόγευμα της 27ης Απριλίου άφησε την τελευταία του πνοή. Οι συνάδελφοί του τον έθαψαν λίγο πριν από τα μεσάνυχτα της ίδιας μέρας κάτω από μια ελιά, κοντά στον όρμο Τρεις Μπούκες.

 

Παρόλο που ο Μπρουκ παρουσίαζε τον πόλεμο με ρομαντική διάθεση, σύμφωνα άλλωστε και με το κλίμα της εποχής, κατανοούσε απολύτως ότι ο πόλεμος οδηγεί κυρίως στον θάνατο

 

Η φήμη του στην πατρίδα του, τόσο ως λογοτέχνη όσο και ως ταξιδευτή, ήταν τόσο μεγάλη, που η είδηση του θανάτου του προκάλεσε μεγάλο σοκ. Ανάμεσα στις νεκρολογίες που γράφτηκαν αμέσως μόλις μαθεύτηκε το θλιβερό νέο, ξεχώρισαν αυτές του Ουίνστον Τσόρτσιλ, της αδελφικής του φίλης Βιρτζίνια Γουλφ, του Ε.Μ. Φόρστερ, κι αργότερα του Χένρι Τζέιμς, του Μπέρναρντ Σο και του Γ.Μπ. Γέιτς, ο οποίος ήταν και ο άνθρωπος που τον είχε χαρακτηρίσει τον «ωραιότερο άνδρα της Βρετανίας». Και η αλήθεια είναι ότι ο Ρούπερτ Μπρουκ άφησε εποχή όχι απλώς ως ένας εκπρόσωπος των σημαντικότερων γεωργιανών ποιητών (δηλαδή της περιόδου της βασιλείας του Γεωργίου) αλλά και ως μεγάλος εραστής γυναικών, ενδεχομένως και ανδρών, ενώ τα ταξίδια του ανά την Ευρώπη, στις ΗΠΑ, στον Καναδά και στις Νότιες Θάλασσες (μεγάλο διάστημα του 1914 έζησε στην Ταϊτή, όπου έγραψε μερικές από τις πλέον ενδιαφέρουσες επιστολές αλλά και τα ωραιότερα ποιήματά του, εμπνευσμένα από μια ντόπια καλλονή από την οποία λέγεται ότι απέκτησε μια κόρη) τον ανήγαγαν σε θρύλο όσο ήταν ακόμα εν ζωή. Πόσο μάλλον όταν το μοιραίο συνέβη τόσο αναπάντεχα, και μάλιστα με σκηνικό τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, εξασφαλίζοντάς του την υστεροφημία. Είχε προλάβει, ελάχιστο καιρό πριν από το τέλος, να γράψει τα περίφημα Σονέτα Πολέμου, ποιήματα πατριωτικού χαρακτήρα, όπως το διασημότερό του με τίτλο «Ο στρατιώτης», το οποίο αναγράφεται στην πλάκα που ανεγέρθηκε στον τάφο του στη Σκύρο, ενώ διδάσκεται ακόμα και σήμερα στα βρετανικά σχολεία. Στο νησί, στην πλατεία που φέρει το όνομά του, στέκει και η προτομή του, που χρηματοδοτήθηκε από διεθνή επιτροπή, μέλος της οποίας ήταν και ο Κ.Π. Καβάφης. Φιλοτεχνήθηκε από τον γλύπτη Μιχάλη Τόμπρο με μοντέλο τον Αλέξανδρο Ιόλα, ενώ τα αποκαλυπτήριά της έγιναν στις 5 Απριλίου του 1931 από τον Ελευθέριο Βενιζέλο και τον επικήδειο διάβασε ο Άγγελος Σικελιανός.

 

Μέλη της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών  Σπουδών της Αθήνας, επισκέπτονται τον τάφο του Μπρουκ στην Σκύρο, το 1938
Μέλη της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών της Αθήνας, επισκέπτονται τον τάφο του Μπρουκ στην Σκύρο, το 1938

 

Επικοινωνήσαμε με τον κ. Νιλ Μέιμπιν της Rupert Brooke Society για να μας μιλήσει για τη σπουδαία αυτή προσωπικότητα. Στην ερώτηση κατά πόσο έχει αναγνωριστεί το έργο του, απάντησε: «Συχνά παρουσιάζεται σε αντιδιαστολή με την ποίηση άλλων ποιητών του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, όπως ο Γουίλφρεντ  Όουεν, ο οποίος θεωρείται ότι έγραψε πιο αντικειμενικά από τον Μπρουκ, που πιστεύεται ότι απέδωσε τον πόλεμο θριαμβευτικά και λυρικά. Δεν είναι σωστό ούτε το ένα ούτε το άλλο. Παρόλο που όντως ο Μπρουκ παρουσιάζει τον πόλεμο με ρομαντική διάθεση, σύμφωνα άλλωστε και με το κλίμα της εποχής, κατανοούσε απολύτως ότι ο πόλεμος οδηγεί κυρίως στον θάνατο. Είχε συμμετάσχει στη μάχη της Αμβέρσας, την οποία χαρακτήρισε “πραγματική Κόλαση”, όπου “η μισή νεολαία της Ευρώπης πετάχτηκε μέσα από τον πόνο στο τίποτα, στο αδιάκοπο σφαγείο των σύγχρονων πολέμων”, όπως έγραψε. Επίσης, το τελευταίο του ποίημα, γραμμένο τον Απρίλιο του 1915, λίγο πριν από τον θάνατό του, τμε τίτλο “Fragment” (“Θραύσμα”), θα μπορούσε να έχει γραφτεί από οποιονδήποτε ποιητή τα δύο ή τρία χρόνια που ακολούθησαν τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Οπωσδήποτε, πάντως, τα ποιήματά του της Ταϊτής είναι σημαντικότερα από τα Σονέτα Πολέμου». Τα οποία να σημειώσουμε ότι εκδόθηκαν έναν χρόνο μετά τον θάνατό του, υπό τον τίτλο «Δεκατέσσερα».

 

Τα χρόνια μετά τον Μεγάλο Πόλεμο η φήμη του Μπρουκ πήρε μεγάλες διαστάσεις. Στίχοι του έχουν ενταχθεί σε έργα σημαντικών λογοτεχνών, όπως ο Σκοτ Φιτζέραλντ, που ξεκινάει το μυθιστόρημά του «Αυτή η πλευρά του παραδείσου» με δικό του στίχο, ή έχουν ακουστεί από ήρωες διάσημων ταινιών, όπως το M*A*S*H, ενώ έχουν γραφτεί δέκα βιογραφίες του, εκ των οποίων η μία σε μορφή μυθιστορήματος με τίτλο εμπνευσμένο από ποίημά του «The great lover» («Ο μεγάλος εραστής») από τη συγγραφέα Τζιλ Ντόσον.

 

Ιδιόχειρη αφιέρωση του Ρούπερτ Μπρουκ, σε κάρτα σταλμένη στον  Harold Munro του βιβλιοπωλείου Poetry
Ιδιόχειρη αφιέρωση του Ρούπερτ Μπρουκ, σε κάρτα σταλμένη στον Harold Munro του βιβλιοπωλείου Poetry
 

 

Η προσωπικότητά του υπήρξε έμπνευση για πολλούς νέους της εποχής του. Υπήρξε χαρισματικός και οι περισσότεροι που τον γνώρισαν έπεσαν θύματα της γοητείας του, η οποία απέρρεε από το ότι είχε ζήσει έντονα τόσο τη λάμψη όσο και το σκοτάδι της ομορφιάς

 

Ο κ. Μέιμπιν θεωρεί ότι «Η προσωπικότητά του υπήρξε έμπνευση για πολλούς νέους της εποχής του. Υπήρξε χαρισματικός και οι περισσότεροι που τον γνώρισαν έπεσαν θύματα της γοητείας του, η οποία απέρρεε από το ότι είχε ζήσει έντονα τόσο τη λάμψη όσο και το σκοτάδι της ομορφιάς, είχε κάνει πολλαπλά ταξίδια μέχρι την άλλη άκρη του κόσμου −καθόλου εύκολη υπόθεση την περίοδο γύρω από το 1915−, ενώ συγχρόνως συνδιαλεγόταν με τον κόσμο της διανόησης και της λογοτεχνίας. Υπήρξε ίσως ο τελευταίος μεγάλος ποιητής, πριν ο μοντερνισμός απαξιώσει την παραδοσιακή φόρμα. Έχουν γραφτεί πολλές βιογραφίες, αλλά δεν μας έχουν ικανοποιημένοι όλες. Θα ξεχώριζα την επίσημη του Κρίστοφερ Χάσελ και αυτή του Πολ Ντελανί, «Οι νεοπαγανιστές».

 

Από αριστερά προς δεξιά: Noel Olivier, Maitland Radford, Virginia Woolf, Rupert Brooke
Από αριστερά προς δεξιά: Noel Olivier, Maitland Radford, Virginia Woolf, Rupert Brooke

 

Ο πατριωτισμός που έκανε τον Ρούπερτ Μπρουκ να στρατευτεί ως εθελοντής στην εκστρατεία της Μεσογείου ήταν ακόμα ένας λόγος ηρωοποίησής του από τη γενιά του. Ο κ. Μέιμπιν εξηγεί: «Η ενέργειά του τον οδήγησε να αναζητήσει έναν σημαντικό στόχο και οι αντιφάσεις της προσωπικότητάς του τον έκαναν να πιστέψει ότι το ρίσκο του θανάτου ήταν ένα μέσο να πλησιάσει αυτόν τον στόχο. Ο πόλεμος του πρόσφερε τον στόχο στο πιάτο! Αν και δεν υπήρχε καμία εγγύηση ότι η μονάδα του θα εκστράτευε στο Αιγαίο και ότι θα συμμετείχε στην Καλλίπολη, αφού επρόκειτο για μια μικρή μοίρα Ναυτικού κι επίσης δεν ήταν βέβαιο ότι ήταν στα σχέδια της Αγγλίας να επιτεθεί στην Τουρκία με τον τρόπο που της επιτέθηκε τελικά. Πάντως, η κλασική παιδεία του Μπρουκ τον έκανε να βλέπει με φιλελληνικό πνεύμα την εκστρατεία. Η πρώτη του αντίδραση όταν έμαθε πού οδηγούνταν το πλοίο του ήταν: “Με φαντάζομαι να είμαι μάρτυρας στην πρώτη από το 1453 λειτουργία στην Αγία Σοφία”. Επίσης έγραψε: “Θα είμαστε η κρίσιμη στιγμή της ιστορίας; Ποτέ μου δεν υπήρξα πιο ευτυχισμένος στη ζωή μου, σαν ένα ρεύμα που τρέχει κατευθείαν στο τέρμα”. Στα τελευταία του ποιήματα είναι σαν να προφητεύει το τέλος. Ήξερε ότι το πιο πιθανό για έναν στρατιώτη είναι να σκοτωθεί στον πόλεμο. Ακολούθησε συνειδητά τον δρόμο της δόξας μέσω του θανάτου. Τα Σονέτα Πολέμου το αποδεικνύουν περίτρανα...

 

O Μπρουκ χτυπημένος από την αρρώστια λίγο πριν το τελικό ταξίδι της ζωής του.
O Μπρουκ χτυπημένος από την αρρώστια λίγο πριν το τελικό ταξίδι της ζωής του.
Διαβάζοντας ποίηση στο Old Vicarage
Διαβάζοντας ποίηση στο Old Vicarage

 

 



Ένα ποίημα του Ρούπερτ Μπρουκ: 

 

Beauty And Beauty

 

When Beauty and Beauty meet
All naked, fair to fair,
The earth is crying-sweet,
And scattering-bright the air,
Eddying, dizzying, closing round,
With soft and drunken laughter;
Veiling all that may befall
After -- after --

Where Beauty and Beauty met,
Earth's still a-tremble there,
And winds are scented yet,
And memory-soft the air,
Bosoming, folding glints of light,
And shreds of shadowy laughter;
Not the tears that fill the years
After -- after -- 

 

 

 

 

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Κώστας Καρυωτάκης αυτοκτονεί. Οι λόγοι παραμένουν μέχρι σήμερα μυστηριώδεις.
Επιχειρούμε να αποκρυπτογραφήσουμε και να ερμηνεύσουμε το σημείωμα της αυτοκτονίας του
Αφιέρωμα στον Μανόλη Αναγνωστάκη, έναν από τους κορυφαίους ποιητές της μεταπολεμικής γενιάς
Σαν σήμερα πεθαίνει το 2005
Οι συγγραφείς και οι γάτες τους. Aπό τον Έλιοτ έως τον Γκι Ντεμπόρ
Ένα από τα χαριτωμένα σκάνδαλα στην ιστορία της λογοτεχνίας και της τέχνης εν γένει είναι η αγάπη για τις γάτες που διακρίνει τους ποιητές και τους συγγραφείς.
Γιάννης Στίγκας: «Στην εποχή μας όλες οι αλήθειες πάσχουν από κακή χρήση»
Κάνει τρομερά «αεροπλανικά» και γράφει δριμείς και ανυπότακτους στίχους: ο σημαντικότερος, ίσως, ποιητής της γενιάς του, ο Γιάννης Στίγκας, μιλάει στη LiFO για το «Εξυπερύ σημαίνει χάνομαι», την τελευταία και καλύτερη συλλογή του
Ο ποιητής Τίτος Πατρίκιος αφηγείται τη ζωή του
«Όλες οι βεβαιότητες με τις οποίες μεγάλωσα, τώρα γκρεμίζονται»

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Αυτή η οικεία, ελκυστική μυρωδιά που αναδίδουν τα παλιά βιβλία μπορεί να είναι και η σωτηρία τους
Μια επιστημονική ομάδα στην Πορτογαλία δημιούργησε μια ηλεκτρονική συσκευή που ανιχνεύει το μέγεθος της φθοράς ενός παλιού βιβλίου ανάλογα με το είδος της οσμής που αναδύει.
Τι συνέβαινε στην Ελλάδα, στις τέχνες και τα γράμματα, τον ταραγμένο Νοέμβρη του 1973;
Θέατρο, κινηματογράφος, μουσική, βιβλίο, χορός, εικαστικά, διαλέξεις, αλλά και η λογοκρισία να δουλεύει...
Aνέκδοτα γράμματα του Σεφέρη στο φώς: «"Άθλιο τέρας", είπα στην Κλέλια όταν μείναμε μόνοι...»
Οι Επιστολές του Γιώργου Σεφέρη στην αδελφή του Ιωάννα (1934 -1939) μόλις κυκλοφόρησαν.
Ο Κωστής Κορνέτης συνθλίβει έναν μεταπολιτευτικό μύθο για το Πολυτεχνείο
Ο ιστορικός και συγγραφέας του "Τα παιδιά της δικτατορίας" που απέσπασε το βραβείο Edmund Keeley μιλά στο LIFO.gr για τα ελληνικά '60s και τις παρανοήσεις σχετικά με τη χούντα
Ιάσονας Χανδρινός: Τι έγινε μέσα κι έξω από το ΕΜΠ τον Νοέμβριο του ’73
Πώς βιώθηκε το Πολυτεχνείο από όσους συμμετείχαν στα τεκταινόμενα είτε βρέθηκαν αυτόπτες μάρτυρες; Γιατί η σχετική έρευνα παραμένει ελλιπής και γιατί η επέτειός εξακολουθεί έκτοτε να πυροδοτεί τόσα πάθη; Μια συζήτηση με τον συγγραφέα του βιβλίου «Όλη Νύχτα Εδώ – μια προφορική ιστορία της εξέγερσης του Πολυτεχνείου» (εκδ. Καστανιώτη)
Ο απολαυστικός και πρωτοπόρος Μαρκ Τουέιν
Ο «Αμερικανός Κόμης» του Μαρκ Τουέιν από τις εκδόσεις Πατάκη είναι ένα σπαρταριστό μυθιστόρημα όπου ο σπουδαίος συγγραφέας βλέπει εικόνες από το μέλλον, τα επιτεύγματα της τεχνολογίας, ακόμα και την κλιματική αλλαγή.
Ο πατέρας μου, ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος
Μια παλιότερη συζήτηση με την Έρη Ρίτσου για τις παιδικές της αναμνήσεις, με αφορμή την έκδοση της ποιητικής συλλογής «Υπερώον» του πατέρα της, που πέθανε σαν σήμερα
Στίβεν Κινγκ: Ο συγγραφέας που ξέρει και τον πιο κρυφό μας φόβο
O πολυγραφότατος συγγραφέας που αντλεί εδώ και μισό αιώνα υλικό από πιθανή και απίθανη πηγή τρόμου ξαναζεί μέρες δόξας χάρη στην επιτυχία των δύο «It» και του «Doctor Sleep», της συνέχειας της θρυλικής «Λάμψης»
Κρίστοφερ Κλαρκ: «Η Ιστορία μάς υπενθυμίζει ότι δεν είμαστε μόνοι»
Ένας από τους σημαντικότερους ιστορικούς της εποχής μιλά στη LiFO.
Ο Ζητιάνος του Ανδρέα Καρκαβίτσα μόλις έγινε ένα εξαιρετικό κόμικ
Ο Kanellos Cob μετέτρεψε την σκοτεινή νουβέλα του 1897 σε ένα αριστουργηματικό graphic novel που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Polaris.
Ισίδωρος Ζουργός: «Στην Ελλάδα, δυστυχώς, πρέπει να παλέψεις για το αυτονόητο»
Μια συζήτηση με τον συγγραφέα για το νέο του βιβλίο «Οι ρετσίνες του βασιλιά», τη ζωή του, τη Θεσσαλονίκη, την παιδεία, τη διδασκαλία στην εποχή του Διαδικτύου, τη συγγραφή, την απώλεια αλλά και για το τι θεωρεί σημαντικό στη ζωή.
Διαβάζοντας για να κερδίσεις τη ζωή σου
Με τη Μορφωμένη στη Βιέννη.
Μήπως να λήξουμε την κωμωδία με το πολυτονικό;
Το πολυτονικό συντηρείται με τα σωληνάκια, από μια χούφτα ευγενικούς πλην κολλημένους εκδότες. Και όπως με όλες τις «ζωές με το στανιό», πλέον δεν προσφέρει τίποτα. Η μάχη είναι χαμένη προ πολλού -και ξεχασμένη.
Το συγκλονιστικό «Νυχτοδάσος» της Τζούνα Μπαρνς
Ο Τζέιμς Τζόις και ο T.Σ. Έλιοτ, που έγραψε την εισαγωγή, θεωρούσαν το «Νυχτοδάσος» της Τζούνα Μπαρνς αριστούργημα, ενώ ο Ντίλαν Τόμας έλεγε πως είναι μία από τις τρεις μοναδικές γυναίκες συγγραφείς που αξίζουν.
Mόλις κυκλοφόρησε το πρώτο, πολυαναμενόμενο βιβλίο της Α,μπα
Ένα από τα μεγαλύτερα και πιο «αθόρυβα» φαινόμενα του ελληνικού Ίντερνετ με τις χιλιάδες φανατικές αναγνώστριες, τις Αμπαχόλικς, συγκέντρωσε σε τόμο τις «100 καλύτερες απαντήσεις» της πάνω στις σχέσεις, το φύλο, τον έρωτα και το φεμινισμό.
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή