Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Ντίκος Βυζάντιος στην Άνδρο: Αναδρομική έκθεση στο έργο ενός Έλληνα της διασποράς

Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Γουλανδρή αφιερώνει τη φετινή καλοκαιρινή του έκθεση σε έναν σημαντικό και μάλλον παραγνωρισμένο στην Ελλάδα ζωγράφο που διέπρεψε για μισό αιώνα στο Παρίσι.
Το πρώτο του ταξίδι πίσω στην Ελλάδα, το 1956, δέκα χρόνια μετά τον εκπατρισμό του, υπήρξε καθοριστικό στην εξέλιξη της ζωγραφικής του. Το εκτυφλωτικό ελληνικό φως, όπως το βίωσε κατά την παραμονή του στην Ύδρα, εισέβαλε στα έργα του.

Η ετήσια καλοκαιρινή έκθεση του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Γουλανδρή στην Άνδρο είναι σύμφυτη με την κορύφωση της καλοκαιρινής σεζόν στις Κυκλάδες. Κάθε χρόνο, τον Ιούνιο, εικαστικοί, δημοσιογράφοι και λοιποί λάτρεις της τέχνης συγκεντρώνονται στο «νησί» τους για τα εγκαίνια του εικαστικού γεγονότος που συντροφεύει όλο το κυκλαδίτικο καλοκαίρι, ενώ η Χώρα ζωντανεύει μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο από τον χειμερινό λήθαργο.


Φέτος είναι η χρονιά ενός μάλλον παραγνωρισμένου στη χώρα μας ζωγράφου, του Ντίκου Βυζάντιου. Γίνεται ένα πλήρες αναδρομικό αφιέρωμα στον διακεκριμένο ζωγράφο της διασποράς που επί μισό αιώνα διέπρεψε στους εικαστικούς κύκλους του Παρισιού. Η έκθεση, στην πραγματοποίηση της οποίας συνέβαλε καθοριστικά ο Αλέξανδρος Λιακόπουλος, ανιψιός του καλλιτέχνη, έχει στηθεί υποδειγματικά στους ορόφους της νέας, υπερσύγχρονης πτέρυγας του μουσείου, καλύπτοντας όλες τις διαφορετικές περιόδους του, με το σύνολο σχεδόν της εργογραφίας του να προκαλεί καταρχάς θαυμασμό για το πώς ο ίδιος καλλιτέχνης κατάφερε, κατά τη διάρκεια της ζωής του, να παρεισφρήσει σε διαφορετικά εικαστικά ρεύματα, τεχνοτροπίες και μεθόδους.

 

Τα έργα του Ντίκου Βυζάντιου που εκτίθενται στο Μουσείο Γουλανδρή περιλαμβάνονται σε προσωπικές ή μόνιμες συλλογές μεγάλων ευρωπαϊκών ιδρυμάτων, ενώ του έχουν αποδοθεί δύο ύψιστοι τιμητικοί γαλλικοί τίτλοι, αυτοί του Ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής και του Ιππότη των Τεχνών και των Γραμμάτων.


Όπως επισήμανε και ο διευθυντής του μουσείου Κυριάκος Κουτσομάλλης στα εγκαίνια, το έργο του Ντίκου Βυζάντιου θα μπορούσε να χωριστεί με βάση ένα ιστορικό γεγονός: πριν και μετά τη φυγή του από την Ελλάδα με το μεταγωγικό Ματαρόα, που σημάδεψε τη ζωή και την πορεία του. Γιος του ζωγράφου Περικλή Βυζάντιου, ο Ντίκος (Κωνσταντίνος) το 1945 βρέθηκε ανάμεσα στους 200 επιβάτες του θρυλικού μεταγωγικού ως ο νεότερος μιας ομάδας επιστημόνων, καλλιτεχνών, λόγιων και φοιτητών που θα μετέβαιναν στο Παρίσι για να βρουν άσυλο, έπειτα από πρωτοβουλία των φιλελλήνων του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών, Οκτάβ Μερλιέ και Ροζέρ Μιλιέξ, ώστε να γλιτώσει από τον εμφύλιο σπαραγμό που κατέτρωγε την Ελλάδα και να διεκδικήσει την πολυπόθητη ελευθερία της σκέψης.


Πιο πριν είχε γίνει δεκτός στην ΑΣΚΤ σε ηλικία μόλις 16 ετών, ενώ είχε επιδείξει ήδη ξεχωριστό έργο ως σκιτσογράφος με μια σειρά εξαιρετικών σχεδίων που αποτελούν τις απαρχές της εργογραφίας του και παρουσιάζονται στις πρώτες αίθουσες της έκθεσης.

 

Άποψη της έκθεσης.
Άποψη της έκθεσης.


Κατά τη διάρκεια της διαμονής του στο Παρίσι συνδέθηκε με σπουδαία ονόματα των τεχνών και των γραμμάτων, προεξαρχόντων των Αλμπέρτο Τζιακομέτι και Ευγένιου Ιονέσκο. Οι τρεις φάσεις της αμιγώς ζωγραφικής του πορείας είναι τόσο διακριτές που ο επισκέπτης της έκθεσης εντυπωσιάζεται από το γεγονός ότι αποδίδονται στον ίδιο καλλιτέχνη – απόδειξη του ανήσυχου πνεύματος και των διαρκών καλλιτεχνικών αναζητήσεων του Βυζάντιου, που διήρκεσαν μέχρι το τέλος της ζωής του, το 2007.


Όπως αναφέρει ο Κυριάκος Κουτσομάλλης στον κατάλογο της έκθεσης: «Κυρίαρχο προτέρημά του ήταν η ικανότητα να επιχειρεί υπερβάσεις και να αφουγκράζεται το πνεύμα των καιρών αλλά και η σφοδρή αντισταθμιστική επιθυμία του να παραμένει στέρεα αγκιστρωμένος στο αποθεματικό της καταγωγής του και να ενώνει την πνοή, τη φλόγα και τη μνήμη της πατρίδας του με τον τόπο υποδοχής του, τη Γαλλία».


Το πρώτο του ταξίδι πίσω στην Ελλάδα, το 1956, δέκα χρόνια μετά τον εκπατρισμό του, υπήρξε καθοριστικό στην εξέλιξη της ζωγραφικής του. Το εκτυφλωτικό ελληνικό φως, όπως το βίωσε κατά την παραμονή του στην Ύδρα, εισέβαλε στα έργα του.


Από το 1960 και για την επόμενη δεκαετία ο Βυζάντιος διάγει τη λεγόμενη αφαιρετική περίοδό του, κατά τη διάρκεια της οποίας το ζωγραφικό αντικείμενο διαθέτει μια υπαινικτική παρουσία. Τα έργα αυτής της περιόδου, που εκτίθενται στον αμέσως επόμενο όροφο, χαρακτηρίζονται από παχύρρευστες, ζωηρές, μονοχρωματικές στρώσεις ύλης, ενώ ο ζωγράφος βρίσκεται σε φάση επαναδιαπραγμάτευσης με τη φόρμα, τις φιγούρες και τα αντικείμενα.

 

Πιο πριν είχε γίνει δεκτός στην ΑΣΚΤ σε ηλικία μόλις 16 ετών, ενώ είχε επιδείξει ήδη ξεχωριστό έργο ως σκιτσογράφος με μια σειρά εξαιρετικών σχεδίων που αποτελούν τις απαρχές της εργογραφίας του και παρουσιάζονται στις πρώτες αίθουσες της έκθεσης.
Πιο πριν είχε γίνει δεκτός στην ΑΣΚΤ σε ηλικία μόλις 16 ετών, ενώ είχε επιδείξει ήδη ξεχωριστό έργο ως σκιτσογράφος με μια σειρά εξαιρετικών σχεδίων που αποτελούν τις απαρχές της εργογραφίας του και παρουσιάζονται στις πρώτες αίθουσες της έκθεσης.


Κατά τη δεκαετία του '70, ο ρεαλισμός κερδίζει έδαφος στην τέχνη του Βυζάντιου. Ένα «σκοτεινό» δωμάτιο της έκθεσης λειτουργεί ίσως ως μια μεγάλη παρένθεση στην εργογραφία του − σκοτεινό όχι λόγω του φωτισμού του αλλά λόγω του μαύρου της πυκνής ύφανσης γραμμών που χρησιμοποιεί στα έργα της περιόδου αυτής. Μικρές φωτεινές ρωγμές, ωστόσο, λειτουργούν απελευθερωτικά στο συναίσθημα που αναδίδουν και στους συνειρμούς που προκαλούν με την περίοδο της δικτατορίας στην Ελλάδα.


Από την αρχή της δεκαετίας του '80 και μέχρι το τέλος της ζωής του, περίοδο στην οποία είναι αφιερωμένος όλος ο τελευταίος όροφος της έκθεσης, η παραστατικότητα επιστρέφει στην τέχνη του. Σε μερικά από τα πιο διάσημα ίσως έργα του απεικονίζονται ανθρώπινες φιγούρες κατά μόνας ή σε ζευγάρια, με αυστηρά πρόσωπα και εκφράσεις, ενώ βασικό χαρακτηριστικό είναι η πλήρης απουσία προοπτικής του βάθους.


Τα έργα του Ντίκου Βυζάντιου που εκτίθενται στο Μουσείο Γουλανδρή περιλαμβάνονται σε προσωπικές ή μόνιμες συλλογές μεγάλων ευρωπαϊκών ιδρυμάτων, ενώ του έχουν αποδοθεί δύο ύψιστοι τιμητικοί γαλλικοί τίτλοι, αυτοί του Ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής και του Ιππότη των Τεχνών και των Γραμμάτων.

 

Το ατελιέ του Περικλή Βυζάντιου, 1945. Ιδιωτική συλλογή. Φωτο: Χρήστος Σιμάτος
Το ατελιέ του Περικλή Βυζάντιου, 1945. Ιδιωτική συλλογή. Φωτο: Χρήστος Σιμάτος

 

Χωρίς τίτλο, 1965. Ιδιωτική συλλογή. Φωτο: Χρήστος Σιμάτος
Χωρίς τίτλο, 1965. Ιδιωτική συλλογή. Φωτο: Χρήστος Σιμάτος
Αφαιρετικό σχέδιο, 1972. Συλλογή Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή. Φωτο: Γιάννης Βαχαρίδης
Αφαιρετικό σχέδιο, 1972. Συλλογή Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή. Φωτο: Γιάννης Βαχαρίδης

 

Αφαιρετικό κόκκινο, 1971. Συλλογή Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή. Φωτο: Γιάννης Βαχαρίδης
Αφαιρετικό κόκκινο, 1971. Συλλογή Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή. Φωτο: Γιάννης Βαχαρίδης

 

Πίσω από το τζάμι, 1976. Συλλογή Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή. Φωτο: Γιάννης Βαχαρίδης
Πίσω από το τζάμι, 1976. Συλλογή Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή. Φωτο: Γιάννης Βαχαρίδης

 

Τα χαρτιά, 1992. Συλλογή Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή. Φωτο: Γιάννης Βαχαρίδης
Τα χαρτιά, 1992. Συλλογή Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή. Φωτο: Γιάννης Βαχαρίδης
Μπάνιο το απόγευμα, 1999. Ιδιωτική συλλογή. Φωτο: Χρήστος Σιμάτος
Μπάνιο το απόγευμα, 1999. Ιδιωτική συλλογή. Φωτο: Χρήστος Σιμάτος

 

 

Info

Ντίκος Βυζάντιος: Ανεικονισμός + Παραστατικότητα

Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή

Χώρα Άνδρου

Έως 22 Σεπτεμβρίου

Ώρες λειτουργίας: Τετ.- Κυρ. 11:00-15:00 & 18:00-21:00, Δευτ. 11:00-15:00, Τρ. κλειστά

Τον Αύγουστο πραγματοποιούνται ξεναγήσεις στους χώρους της έκθεσης, 12:00-13:00. Το μουσείο δέχεται γκρουπ (έως 30 άτομα), κατόπιν συνεννόησης.

Ο Αλέξανδρος Διακοσάββας είναι αρχισυντάκτης της LiFO. Γεννήθηκε το 1987 και μεγάλωσε στη Ρόδο. Σύντομη θητεία στους Ηλεκτρολόγους Μηχανικούς της Πολυτεχνικής Σχολής Πάτρας και συνέχιση σπουδών στη Βιολογία του ίδιου Πανεπιστημίου τον οδήγησαν τελικά στο να θέλει να ασχοληθεί με τη δημοσιογραφία.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Αποστολή στο Λονδίνο: Η Tate Modern υποκλίνεται στον Takis
Η απλότητα, η αμεσότητα ήταν πάντοτε στο επίκεντρο των εκφραστικών αναζητήσεών του: «Για τον δικό μου διαλογισμό αρκούν ένα κομμάτι μαγνήτης και μια μεταλλική βελόνα που αιωρείται γύρω από αυτόν»,
O Ανδετοκούμβιος, o Λάνθιμος, ο Τσιτσιπάς και άλλοι υπέροχοι, νέοι Έλληνες
O Φίκος φιλοτεχνεί τους νέους μεγάλους Έλληνες που (μας) προκαλούν δέος
Ψάχνω σπίτι: Πόσο δύσκολο είναι να βρεις διαμέρισμα στην πόλη σου;
Το πρότζεκτ του Έλληνα καλλιτέχνη The Krank, που ζει στο Βερολίνο, πραγματεύεται τη δυσκολία των κατοίκων των μεγάλων αστικών κέντρων να εξασφαλίσουν αξιοπρεπή στέγαση

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

13 καλοκαιρινές εικαστικές εκθέσεις που θα επισκεφθούμε στα νησιά
Τα μουσεία και οι γκαλερί των καλοκαιρινών προορισμών έχουν ετοιμάσει ενδιαφέρουσες προτάσεις για τις διακοπές
Αποστολή στο Λονδίνο: Η Tate Modern υποκλίνεται στον Takis
Η απλότητα, η αμεσότητα ήταν πάντοτε στο επίκεντρο των εκφραστικών αναζητήσεών του: «Για τον δικό μου διαλογισμό αρκούν ένα κομμάτι μαγνήτης και μια μεταλλική βελόνα που αιωρείται γύρω από αυτόν»,
Αυτή η αφίσα του 1894 είναι μάλλον η πιο εμβληματική όλων των εποχών
Η αφίσα που δημιούργησε για μια παράσταση της Σάρα Μπερνάρ ο Τσέχος πρωτοπόρος της Art Nouveau, Αλφόνς Μούχα εκτίθεται μαζί με πλήθος άλλες δημιουργίες του στην μεγάλη έκθεση για το έργο στο Poster House, το νεοσύστατο μουσείο αφίσας στη Νέα Υόρκη
Μια άγνωστη συνέντευξη του Φώτη Κόντογλου στον Ανδρέα Φραγκιά
Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνέντευξη του Έλληνα ζωγράφου και συγγραφέα που δημοσιεύτηκε στο Αρχείο Φώτη Κόντογλου, επίσημη σελίδα της οικογένειας του Φώτη Κόντογλου.
O Ανδετοκούμβιος, o Λάνθιμος, ο Τσιτσιπάς και άλλοι υπέροχοι, νέοι Έλληνες
O Φίκος φιλοτεχνεί τους νέους μεγάλους Έλληνες που (μας) προκαλούν δέος
«Στο ίδιο ποτάμι δύο φορές»: η εικαστική εξέλιξη της Αθήνας σε μία συλλογική έκθεση
Περισσότεροι από τριάντα δημιουργοί κάθε ηλικίας και εθνικότητας συμμετέχουν στην έκθεση που άνοιξε στο Μουσείο Μπενάκη, σε συνεργασία με το Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ και το New Museum της Νέας Υόρκης
«Περσέας»: Ένας ιστορικός ξενώνας Ξενία ξανανοίγει στην Σέριφο για χάρη μιας έκθεσης
Μια ομάδα καλλιτεχνών συγκεντρώνεται στο ιστορικό ξενοδοχείο και ξαναζωντανεύει το μέρος μέσα από την έκθεση REMAIN(S) που πραγματεύεται την εφήμερη φύση της καλοκαιρινής διαμονής
Ψάχνω σπίτι: Πόσο δύσκολο είναι να βρεις διαμέρισμα στην πόλη σου;
Το πρότζεκτ του Έλληνα καλλιτέχνη The Krank, που ζει στο Βερολίνο, πραγματεύεται τη δυσκολία των κατοίκων των μεγάλων αστικών κέντρων να εξασφαλίσουν αξιοπρεπή στέγαση
Ο ουρανός του Τζανμπαττίστα Τιέπολο
... πάνω από τα Μέθανα.
Ο εγγονός του Πικάσο μιλά για την έκθεση «Πικάσο και Αρχαιότητα. Γραμμή και Πηλός»
Ο νόμιμος κληρονόμος του Πάμπλο Πικάσο, Μπερνάρ Ρουίζ Πικάσο, αποκαλύπτει τα μυστικά του έργου του παππού του με αφορμή τη νέα έκθεση στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.
Ελένη Λουκούμη: Η Ελληνίδα εικονογράφος που κάνει τέχνη το body positivity και τον φεμινισμό
Η φεμινίστρια καλλιτέχνις μιλά στη LiFO για την αποδοχή του σώματος που έγινε ο βασικός άξονας της δουλειάς της
Γιάννης Τσαρούχης: Η αγάπη που δεν έλεγε το όνομά της
Στη δύσκολη εποχή που έζησε, ο Γιάννης Τσαρούχης μετατόπισε, με τη ζωγραφική του, τα όρια της ανεκτικότητας για την ομοφυλόφιλη επιθυμία μιας πολύ συντηρητικής κοινωνίας και υπερασπίστηκε σθεναρά το δικαίωμά του να μην κοινοποιήσει ποτέ δημόσια τον σεξουαλικό προσανατολισμό του.
Ο Γιάννης Ψυχοπαίδης αποκαλύπτεται μέσα από μια διπλή έκθεση στον Πόρο
Η γκαλερί Citronne και το Αρχαιολογικό Μουσείο Πόρου φιλοξενούν έργα του σημαντικού ζωγράφου.
Πώς ο Cacao Rocks εμπόδισε μια λαθρανασκαφή στον Υμηττό, όταν προετοίμαζε τη νέα του έκθεση
«Οι Σωτήρες του Θεού»: Η πρώτη ατομική έκθεση του καλλιτέχνη στην Αθήνα εμπνέεται από τον ναό του Ομβρίου Διός στον Υμηττό
Το Γυμνό του Ντισάν που κατεβαίνει τη σκάλα, την κατεβαίνει επιτέλους ― ψηφιακά
Ο καλλιτέχνης των βίντεο-κολάζ Marco Brambilla εξετάζει την ψευδαίσθηση της κίνησης σε αυτήν την ψηφιακή επανεξέταση του έργου του Marcel Duchamp
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή