Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Περσέπολις 1971: To φαραωνικό πάρτι του Σάχη της Περσίας που κατέληξε στην ατιμωτική εξορία του

Ένα βιβλίο των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης διεκτραγωδεί την folie de grandeur που οδήγησε στην Ιρανική Επανάσταση.
STRIKE A POSE! Η αυτοκρατορική οικογένεια της Περσίας είχε όλα τα συστατικά για γκλάμορους κουτσομπολιό στη Δύση: ματαιοδοξία, επίδειξη, οριενταλισμό. Εξού και τα πολυάριθμα δημοσιεύματα. Εδώ, στο LIFE.

Ο σάχης είχε το όνειρο να αναγεννήσει τη δόξα της αρχαίας Περσίας και το άριο παρελθόν της, θεωρώντας ότι η περαιτέρω προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης θα αποτελούσε σημαντικό βήμα για την επίτευξη του στόχου αυτού. Τη δεκαετία του 1970 ίδρυσε το Ρασταχίζ, το Κόμμα της Εθνικής Αναγέννησης, που απέβλεπε πρωτίστως στην αποκατάσταση του μεγαλείου του Ιράν. Στην πραγματικότητα, το κόμμα απλώς λειτουργούσε ως χειροκροτητής των ενεργειών και της πολιτικής του μονάρχη. Την ίδια εποχή —του Ψυχρού Πολέμου— ο σάχης συνέχισε να διατηρεί στενές σχέσεις με τη Δύση και αυτό διασφάλιζε ότι θα εξακολουθούσε να λαμβάνει από τις Ηνωμένες Πολιτείες τη στρατιωτική βοήθεια που θα του επέτρεπε να συγκροτήσει ισχυρές ένοπλες δυνάμεις.

 

Τη δεκαετία του 1960 η ιδέα αναβίωσης του μεγαλείου του παρελθόντος φαίνεται ότι του είχε γίνει εμμονή, με αποτέλεσμα οι πιεστικές ανάγκες της οικονομίας να περάσουν σε δεύτερη μοίρα. Ο σάχης εξήρε τη συνέχεια της περσικής ιστορίας, αποπειράθηκε μάλιστα να συνδέσει, ασύστατα, τη δυναστεία των Παχλαβί με τους Αχαιμενίδες. Στην κορύφωση αυτής της έκρηξης εθνικής υπερηφάνειας αποφασίστηκε να διοργανωθεί ένας μεγάλος εορτασμός για τα 2.500 χρόνια από τότε που ο Κύρος ο Μέγας ίδρυσε την Περσική Αυτοκρατορία. Ως επετειακό έτος επιλέχθηκε το 1971, επιλογή προφανώς αυθαίρετη που βέβαια έγινε αποδεκτή. και οι προετοιμασίες προχώρησαν. Πρόθεση του σάχη ήταν να δείξει στον ιρανικό λαό και στον κόσμο ολόκληρο τη σπουδαία κληρονομιά της χώρας και να εξάρει τον ρόλο που διαδραμάτιζε η δυναστεία του στη διατήρηση της κληρονομιάς αυτής. Σίγουρα το όνειρο του σάχη ήταν η αναγέννηση της χώρας του.

 

ΜΗΔΙΚΟ ΤΣΙΡΚΟ: Ο σάχης αποπειράθηκε να συνδέσει, ασύστατα, τη δυναστεία των Παχλαβί με τους Αχαιμενίδες.
ΜΗΔΙΚΟ ΤΣΙΡΚΟ: Ο σάχης αποπειράθηκε να συνδέσει, ασύστατα, τη δυναστεία των Παχλαβί με τους Αχαιμενίδες.

 

ΚΑΤΙ ΣΑΝ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ: Ο μεγάλος εορτασμός, με παρελάσεις και άρματα. έγινε για τα 2.500 χρόνια από τότε που ο Κύρος ο Μέγας ίδρυσε την Περσική Αυτοκρατορία.
ΚΑΤΙ ΣΑΝ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ: Ο μεγάλος εορτασμός, με παρελάσεις και άρματα. έγινε για τα 2.500 χρόνια από τότε που ο Κύρος ο Μέγας ίδρυσε την Περσική Αυτοκρατορία.

 

Η προσπάθεια του Σάχη να καταδείξει το μεγαλείο της χώρας του στα μάτια όλου του κόσμου αποδείχθηκε χιμαιρική, αλλά από πολλές πλευρές και ενοχλητικά γραφική.

 

Στην Τεχεράνη έγιναν μεγάλες προετοιμασίες, όπως η τοποθέτηση αναγλύφων με αρχαία περσικά θέματα σε κεντρικά σημεία της πόλης. Κορυφαίο γεγονός ήταν η ανέγερση ενός τεράστιου πύργου, με μια αψίδα στη βάση του, ο οποίος θα αποτελούσε το σύμβολο του γεγονότος. Πρόκειται για τον Πύργο Σαχγιάντ («Μνημείο του Πύργου του Σάχη»). Στο εσωτερικό του οργανώθηκε μια μεγάλη έκθεση αρχαιολογικών θησαυρών που αποτύπωναν την ιστορία του Ιράν από τις απαρχές της ιστορίας. Η τεράστια κατασκευή βρισκόταν στο τέρμα μιας μεγάλης λεωφόρου που διασχίζει το κέντρο της πόλης. Σ’ αυτή την περίβλεπτη θέση θα λειτουργούσε ως κτίριο-έμβλημα της αυτοκρατορίας και θα αποτελούσε το εντυπωσιακό επίκεντρο των λαμπρών εορταστικών εκδηλώσεων.

 

Η κορωνίδα των εορτασμών είχε σχεδιαστεί να λάβει χώρα στην ίδια την αρχαία πρωτεύουσα. Μολονότι τον 19ο αιώνα η πόλη είχε χαθεί κάτω απ’ την άμμο, η ονομασία Περσέπολη παρέμεινε ζωντανή ανά τους αιώνες ως ένα υποβλητικό σύμβολο εξουσίας. Το δράμα του Κρίστοφερ Μάρλοου για τον Ταμερλάνο, ο οποίος προσωποποίησε την τρομακτική ισχύ της Ανατολής, φέρνει ξανά στον νου τη δόξα της Περσέπολης όταν ο κατακτητής διακηρύσσει ότι τελικός του σκοπός είναι να κατακτήσει την πόλη όπως είχε κάνει ο Αλέξανδρος χίλια και πλέον χρόνια πριν. 

 

 

Τον δικό τους ρόλο θα διαδραμάτιζαν και οι Πασαργάδες, όπου στην πεδιάδα βόρεια της Περσέπολης ορθωνόταν ακόμη μοναχικός ο εντυπωσιακός τάφος του Κύρου του Μεγάλου. Στην ομιλία του μπροστά στον τάφο, ο σάχης εξέφρασε την πεποίθηση ότι:

 

Έχουν περάσει 25 αιώνες, μα η ιρανική σημαία ανεμίζει σήμερα το ίδιο θριαμβευτικά όπως την εποχή της δόξας. Το όνομα του Ιράν εμπνέει σήμερα εξίσου μεγάλο σεβασμό σε όλο τον κόσμο όπως και τις μέρες εκείνες. Σήμερα, όπως τότε, το Ιράν κομίζει το μήνυμα της ελευθερίας και της αγάπης του ανθρώπου σε έναν ταραγμένο κόσμο, και είναι ο θεματοφύλακας των υψηλότερων ανθρώπινων βλέψεων. Ο πυρσός τον οποίο άναψες δεν έσβησε ποτέ εδώ και 2.500 χρόνια, αντέχοντας στις θύελλες της ιστορίας. Σήμερα σκορπάει το φως του σε τούτη τη γη, πιο λαμπρό από ποτέ και, όπως στη δική σου εποχή, η λάμψη του ταξιδεύει πολύ πέρα από τα σύνορα του Ιράν.
AΣ ΤΣΙΜΠΗΣΟΥΜΕ ΚΑΤΙ: Στο κορυφαίο από τα αλλεπάλληλα γεύματα σερβιρίστηκαν από αυγά ορτυκιών γεμισμένα με χρυσό χαβιάρι της Κασπίας μέχρι ψητό παγόνι σκεπασμένο με το δικό του λαμπρό φτέρωμα.
AΣ ΤΣΙΜΠΗΣΟΥΜΕ ΚΑΤΙ: Στο κορυφαίο από τα αλλεπάλληλα γεύματα σερβιρίστηκαν από αυγά ορτυκιών γεμισμένα με χρυσό χαβιάρι της Κασπίας μέχρι ψητό παγόνι σκεπασμένο με το δικό του λαμπρό φτέρωμα.

 

 

Ο σάχης ολοκλήρωσε την ομιλία του απευθυνόμενος στον Κύρο ως εξής: «Κοιμήσου, Κύρε, διότι εμείς είμαστε αφυπνισμένοι». Χρησιμοποιώντας λέξεις όπως «θριαμβευτικά», «σεβασμός», «βλέψεις» και «ελευθερία», ο σάχης συνέδεε ευθέως το σύγχρονο Ιράν με τον Κύρο τον Μέγα και με τα πολύπλευρα επιτεύγματα των Αχαιμενιδών, επιδιώκοντας να αναστήσει μια μεγάλη δύναμη που είχε χαθεί από καιρό και να την εντάξει στέρεα στη χορεία των δυνάμεων του σήμερα.

 

Οι μεγάλοι εορτασμοί που διοργανώθηκαν στην Περσέπολη το καλοκαίρι του 1971 ήταν αναμφίβολα θεαματικοί. Η ερειπωμένη πόλη επέστρεψε και πάλι για μια στιγμή στο παγκόσμιο προσκήνιο. Προσκλήθηκαν πολυάριθμοι αρχηγοί κρατών, με τις υψηλότερες τιμές να επιφυλάσσονται στους μονάρχες, καθώς επίσης πρέσβεις και άλλοι ανώτατοι αξιωματούχοι, και στήθηκαν τεράστιες σκηνές προκειμένου οι προσκεκλημένοι να παρακαθίσουν στο πολυτελές δείπνο που θα αποτελούσε το κεντρικό γεγονός του εορτασμού.

 

BACCARAT ΣΤΙΣ ΤΕΝΤΕΣ: Οι τέντες προσομοίαζαν ανάκτορο και από την οροφή τους κρέμονταν πολυέλαιοι Baccarat.
BACCARAT ΣΤΙΣ ΤΕΝΤΕΣ: Οι τέντες προσομοίαζαν ανάκτορο και από την οροφή τους κρέμονταν πολυέλαιοι Baccarat.
ΔΕΝ ΧΑΝΟΝΤΑΙ ΑΥΤΑ: Ο τέως βασιλιάς των Ελλήνων Κωνσταντίνος (με σκονισμένα παπούτσια) και η Άννα Μαρία στην πρώτη γραμμή των καλεσμένων.
ΔΕΝ ΧΑΝΟΝΤΑΙ ΑΥΤΑ: Ο τέως βασιλιάς των Ελλήνων Κωνσταντίνος (με σκονισμένα παπούτσια) και η Άννα Μαρία στην πρώτη γραμμή των καλεσμένων.
ΚΑΙ ΜΙΑΝ ΚΑΛΥΒΗΝ: Μια από τις πολυτελέστατες τέντες στις οποίες φιλοξενήθηκαν οι αξιωματούχοι και οι «γαλαζοαίματοι» φίλοι.
ΚΑΙ ΜΙΑΝ ΚΑΛΥΒΗΝ: Μια από τις πολυτελέστατες τέντες στις οποίες φιλοξενήθηκαν οι αξιωματούχοι και οι «γαλαζοαίματοι» φίλοι.
ΝΟΣΤΑΛΓΟΙ: Σε ποικίλα σάιτ βασιλοφρόνων, εναπομείνατες νοσταλγοί της βασιλείας αναμιμνήσκονται τα περασμένα μεγαλεία. Εδώ, κάποιος ξεφυλλίζει το μενού των γευμάτων, το οποίο φυλάσσει ευλαβικά.
ΝΟΣΤΑΛΓΟΙ: Σε ποικίλα σάιτ βασιλοφρόνων, εναπομείνατες νοσταλγοί της βασιλείας αναμιμνήσκονται τα περασμένα μεγαλεία. Εδώ, κάποιος ξεφυλλίζει το μενού των γευμάτων, το οποίο φυλάσσει ευλαβικά.



Μια περιγραφή του δίνει κάποια γεύση των τεράστιων εξόδων που έκανε ο σάχης προκειμένου να προσφέρει στους προσκεκλημένους του ό,τι πιο εκλεκτό:

 

Κάτω από το σπινθηροβόλο φως τεράστιων κρυστάλλινων πολυελαίων που κρέμονταν από την οροφή που είχε επενδυθεί με ατόφιο μετάξι, 600 καλεσμένοι, μέλη βασιλικών οίκων και εκπρόσωποι της εκτελεστικής εξουσίας από όλο τον κόσμο παρακάθισαν στο πεντάωρο δείπνο του αιώνα (...) Ο σεφ Μαξ Μπλουέ από το Maxim de Paris είχε ετοιμάσει (...) μικρά αριστουργήματα, όπως αυγά ορτυκιών γεμισμένα με το χρυσό χαβιάρι της Κασπίας, αρνίσια νεφραμιά με τρούφα (και) ψητό παγόνι γεμιστό με φουαγκρά σκεπασμένο με το δικό του λαμπρό φτέρωμα (...) Υπήρχαν διαθέσιμα περί τα 25.000 μπουκάλια κρασί.

 

Αν η τελευταία πληροφορία αληθεύει, τότε αναλογούσαν 40 μπουκάλια κρασί ανά καλεσμένο. Το μοναδικό ιρανικής προέλευσης έδεσμα του δείπνου ήταν στην πραγματικότητα το χρυσό χαβιάρι από την Κασπία. Λέγεται πως κάποιος, σε μια επίδειξη πικρού χιούμορ, έκανε την εξής ερώτηση: «Γιατί, αφού είχαμε 2.500 χρόνια ενός τόσο σπουδαίου πολιτισμού, τα φαγητά ήταν όλα σχεδόν γαλλικά;» Αξίζει να σημειωθεί ότι ο γάλλος πρόεδρος Ζωρζ Πομπιντού δεν μπόρεσε να παραστεί. Τη λύπη τους που επίσης δεν μπόρεσαν να παραστούν εξέφρασαν και μια σειρά άλλοι αρχηγοί κρατών, ανάμεσά τους η βασίλισσα Ελισάβετ Β' της Βρετανίας.

 

Σε όλες τις εορταστικές εκδηλώσεις, έμφαση δινόταν πάντοτε στον Κύρο και όχι στον Δαρείο, ο οποίος στην πραγματικότητα έχτισε την Περσέπολη. ενώ ο σάχης ανακοίνωσε ότι το ιρανικό ημερολόγιο επρόκειτο να αλλάξει, καθορίζοντας ως απαρχή το έτος ανάρρησης του Κύρου στον θρόνο. Ένα από τα εμβλήματα των άκρως εντυπωσιακών εορτασμών έγινε ο Κύλινδρος του Κύρου, στον οποίο αποτυπώνονται πολλά από τα επιτεύγματα του μεγάλου μονάρχη. 

 

ΑΣ ΠΟΥΜΕ ΚΑΤΙ ΣΧΕΤΙΚΟ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΙΡΟ: Στο πάρτι προσκλήθηκαν πολυάριθμοι αρχηγοί κρατών, με τις υψηλότερες τιμές να επιφυλάσσονται στους μονάρχες, καθώς επίσης πρέσβεις και άλλοι ανώτατοι αξιωματούχοι. Ο μέγιστος Ιρανός φωτογράφος Abbas ήταν παρών στην εκδήλωση.
ΑΣ ΠΟΥΜΕ ΚΑΤΙ ΣΧΕΤΙΚΟ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΙΡΟ: Στο πάρτι προσκλήθηκαν πολυάριθμοι αρχηγοί κρατών, με τις υψηλότερες τιμές να επιφυλάσσονται στους μονάρχες, καθώς επίσης πρέσβεις και άλλοι ανώτατοι αξιωματούχοι. Ο μέγιστος Ιρανός φωτογράφος Abbas ήταν παρών στην εκδήλωση.

 

Όταν το δείπνο ολοκληρώθηκε, τα ερείπια της Περσέπολης έγιναν το σκηνικό μεγάλων παρελάσεων ιρανών στρατιωτών ντυμένων με στολές αρχαίων Μήδων και Περσών. Η βασική ιδέα πίσω απ' όλα αυτά ήταν η συνέχεια της ιρανικής ιστορίας, γι' αυτό τονιζόταν ιδιαίτερα ο δεσμός ανάμεσα στο απώτερο παρελθόν και στο παρόν. Τη μέρα εκείνη υπήρχε το αίσθημα ότι «οι σκιές των άλλοτε κυρίαρχων της Ασίας μετεωρίζονταν αθέατες πάνω από τη σκηνή της παλιάς τους δόξας». Όμως για τον Μάικλ Άξγουερδυ όλα αυτά ήταν μια folie de grandeur, μια αυταπάτη μεγαλείου στον υπέρτατο βαθμό. Σίγουρα θύμιζε Χόλλυγουντ στην πλέον επιτηδευμένη εκδοχή του. Αφηγητής της επίσημης ταινίας που αποθανάτιζε το γεγονός ήταν ο Όρσον Ουέλς, ο οποίος ανέφερε με στόμφο ότι «εδώ παρελαύνει η Περσία». Έχει σημασία ότι στην ταινία αυτή η χώρα αποκαλούνταν και πάλι Περσία, κι όχι Ιράν. Η παλαιά ονομασία κρίθηκε καταλληλότερη για να αναδειχθεί ο δεσμός με το παρελθόν.

 

Ο σάχης εκφώνησε άλλη μια ομιλία «μπροστά στις σκιές των θετών του προγόνων», όπως αναφέρει ο Κρίβατσεκ. Σ' αυτη, έδωσε έμφαση στη συνέχεια με την αρχαία Αυτοκρατορία των Αχαιμενιδών και διακήρυξε την αναγέννηση του περσικού μεγαλείου. Και πάλι επικαλέστηκε το μεγαλείο του Κύρου, του Μεγάλου Βασιλέως, του Βασιλέα των Βασιλέων, και επανέλαβε την καθησυχαστική προτροπή του προς τον αρχαίο ηγεμόνα, «Κοιμήσου, Κύρε, διότι εμείς είμαστε αφυπνισμένοι».

 

 

Οι γιορτές, ενώ αποσκοπουσαν στο να προσδώσουν στη δυναστεία κάτι απ' την παλιά δόξα, στην πραγματικότητα ενέτειναν τη δυσαρέσκεια των Ιρανών απέναντι στον μονάρχη τους. Το καλοκαίρι των μεγάλων εορτασμών στράγγισε το δημόσιο ταμείο, εξασθένισε περαιτέρω την οικονομία και προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερη ένταση στη σχέση του σάχη με τον λαό του.

ΘΑΝΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΣΑΧΗ! Και η αυτοκράτειρα με χιτλερικό μουστάκι, κέρατα, πεντάλφα και χαυλιόδοντες!
ΘΑΝΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΣΑΧΗ! Και η αυτοκράτειρα με χιτλερικό μουστάκι, κέρατα, πεντάλφα και χαυλιόδοντες!

 

Την εποχή εκείνη ο σάχης είχε πλέον αφιερωθεί ολοκληρωτικά στο οραματικό του σχέδιο και σε ό,τι αυτό αντιπροσώπευε. Ενδιαφερόταν πολύ περισσότερο να συνδέσει τον εαυτό του και τη δυναστεία με το ένδοξο παρελθόν παρά με την ευημερία του λαού του. Εντούτοις, η μεγαλοπρέπεια και η επίδειξη δεν μπορούσαν να σώσουν τους Παχλαβί. Οι γιορτές, ενώ αποσκοπουσαν στο να προσδώσουν στη δυναστεία κάτι απ’ την παλιά δόξα, στην πραγματικότητα ενέτειναν τη δυσαρέσκεια των Ιρανών απέναντι στον μονάρχη τους. Το καλοκαίρι των μεγάλων εορτασμών στράγγισε το δημόσιο ταμείο, εξασθένισε περαιτέρω την οικονομία και προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερη ένταση στη σχέση του σάχη με τον λαό του.

 

Όσο κι αν ο σάχης νοσταλγούσε την παλιά δόξα, αυτή δεν έδειχνε να επιστρέφει στη χώρα. Ο μονάρχης προσπάθησε να αντιμετωπίσει την κατάσταση μεταβιβάζοντας περισσότερες εξουσίες στο Ματζλίς, το κοινοβούλιο, και εισάγοντας μεταρρυθμίσεις. Η κατάσταση όμως στη χώρα δεν έδειχνε σημάδια βελτίωσης και καθ’ όλη τη δεκαετία του 1970 η απόσταση ανάμεσα στο καθεστώς των Παχλαβί και στον λαό έδειχνε να διευρύνεται όλο και περισσότερο. Ενώ το 1943 ο σάχης είχε φανταστεί, στην αρχή τουλάχιστον, ότι θα φιλοξενούσε ως ίσος προς ίσους τους «Τρεις Μεγάλους» στη Διάσκεψη της Τεχεράνης, τη δεκαετία του 1970 η σκληρή πραγματικότητα ήταν πως η χώρα του βασιζόταν όλο και περισσότερο στην αμερικανική στήριξή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έβλεπαν το Ιράν κυρίως ως ανάχωμα απέναντι στη Σοβιετική Ένωση και προϋπόθεση γι’ αυτό ήταν η σταθερότητα της χώρας.

 

H AΠΟΚΑΘΗΛΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ: Επίκεντρο της Ιρανικής Επανάστασης υπήρξε όχι τυχαία ο Πύργος Σαχγιάντ («Μνημείο του Πύργου του Σάχη»). Αυτός είχε ανεγερθεί από τον Σάχη, ως σύμβολο των εορτασμών του 1971.
H AΠΟΚΑΘΗΛΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ: Επίκεντρο της Ιρανικής Επανάστασης υπήρξε όχι τυχαία ο Πύργος Σαχγιάντ («Μνημείο του Πύργου του Σάχη»). Αυτός είχε ανεγερθεί από τον Σάχη, ως σύμβολο των εορτασμών του 1971.

 

Η αναταραχή που επικρατούσε στο Ιράν απειλούσε όλο και περισσότερο τούτη τη σταθερότητα και, μέσα σ’ αυτές τις όλο και πιο ανώμαλες συνθήκες, άρχισε να ισχυροποιείται εκ νέου το ισλάμ. Η θρησκεία είχε περιθωριοποιηθεί τόσο από τον σάχη όσο και από τον πατέρα του, και ο ρόλος της στα μεγαλόπνοα σχέδια του σάχη ήταν επουσιώδης. Οι σιιτικές γιορτές του Μουχάρραμ, και άλλες θρησκευτικές γιορτές, είχαν απαγορευθεί από τον Ρεζά Σαχ. Το 1978, στις αρχές του Μουχάρραμ, έγιναν βίαιες διαδηλώσεις εναντίον της κυβέρνησης. Στις 11 Δεκεμβρίου, την ίδια την ημέρα της Ασούρα, οργανώθηκε μια ογκώδης διαδήλωση στην Τεχεράνη· ήταν πια ξεκάθαρο ότι ο σάχης δεν θα μπορούσε να διατηρήσει για πολύ τον έλεγχο της κατάστασης. Τον Ιανουάριο του 1979, καθώς το Ιράν βυθιζόταν στο απόλυτο χάος, ο Μοχάμμαντ Ρεζά Παχλαβί εξαναγκάστηκε σε ατιμωτική εξορία και η δυναστεία του —αυτόκλητη κληρονόμος 2.500 χρόνων μεγαλείου— ανατράπηκε.

 

CULT: Τα τελευταία χρόνια η εξόριστη Φαράχ Παχλαβί έχει αρχίσει να απολαμβάνει ένα είδος cult status - κάτι μεταξύ κοσμικής μεγαλοκυρίας και hip περσόνας που την απαθανάτισε ο Γουόρχολ. Εδώ, σε μια πρόσφατη συνέντευξή της στο περιοδικό Ιnterview.
CULT: Τα τελευταία χρόνια η εξόριστη Φαράχ Παχλαβί έχει αρχίσει να απολαμβάνει ένα είδος cult status - κάτι μεταξύ κοσμικής μεγαλοκυρίας και hip περσόνας που την απαθανάτισε ο Γουόρχολ. Εδώ, σε μια πρόσφατη συνέντευξή της στο περιοδικό Ιnterview.

 

Ω, ΟΙ ΩΡΑΙΕΣ ΜΕΡΕΣ: Η Φαράχ παρακολουθεί τους υπηκόους της να της εύχονται χρόνια πολλά, καθισμένη απέναντι από το πορτρέτο της. Θα παρέμενε στην εξουσία λίγο περισσότερο από μισό αιώνα.
Ω, ΟΙ ΩΡΑΙΕΣ ΜΕΡΕΣ: Η Φαράχ παρακολουθεί τους υπηκόους της να της εύχονται χρόνια πολλά, καθισμένη απέναντι από το πορτρέτο της. Θα παρέμενε στην εξουσία λίγο περισσότερο από μισό αιώνα.

 

Η προσπάθεια του σάχη να αναστήσει μια αυτοκρατορία από το απώτερο παρελθόν ήταν από πολλές απόψεις το ματαιόδοξο κύκνειο άσμα του παραδοσιακού επεκτατισμού που αναγόταν στις αρχαίες δυναστείες. Η ειρωνεία είναι ότι οι πραγματικές ισορροπίες Ισχύος στον 20ό αιώνα θα μπορούσαν να έχουν προβλεφθεί ήδη από το 1943, με τη Διάσκεψη της Τεχεράνης. Μολονότι η διάσκεψη έγινε στην πρωτεύουσά του, ο σάχης αγνοήθηκε σχεδόν παντελώς. Η μετέπειτα προσπάθειά του να καταδείξει το μεγαλείο της χώρας του στα μάτια όλου του κόσμου αποδείχθηκε χιμαιρική, αλλά από πολλές πλευρές και ενοχλητικά γραφική. Έχοντας παραμείνει στην εξουσία λίγο περισσότερο από μισό αιώνα, οι Παχλαβί παραχώρησαν τη θέση τους σε ένα καθεστώς που επανέφερε τη χώρα στο ισλάμ και αποδόθηκε σε μια προσπάθεια να αποκαταστήσει την ιρανική ισχύ εφαρμόζοντας εντελώς διαφορετικές μεθόδους.

 

Επιμέλεια: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος

___________________

Απόσπασμα από το βιβλίο «Οι Πέρσες: Από την Περσέπολη στην Τεχεράνη», των Τζέφρυ Πάρκερ & Μπρέντα Πάρκερ, Μτφρ.: Παναγιώτης Σουλτάνης, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Σελ.: 262

 

BONUS

Δείτε το ντοκιμαντέρ του BBC, «Decadence and downfall, The Shah of Iran's ultimate party»

 

 

 

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Οι Πέρσες»: Η αξιοθαύμαστη ιστορία του περσικού πολιτισμού από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα
Από την εποχή του Κύρου και του Μεγάλου Αλεξάνδρου έως τις ημέρες του σάχη, η Περσία αποτέλεσε μια ξεχωριστή περίπτωση στην παγκόσμια Iστορία, την οποία ξεδιπλώνουν με ενδιαφέροντα τρόπο οι Τζέφρυ και Μπρέντα Πάρκερ στο νέο τους βιβλίο
Περσέπολις
ΑΝΑΤΟΛΗ

Περσέπολις

Το κόμικς, οι βασιλικοί εορτασμοί και η πρωτεύουσα των αρχαίων Περσών.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μιχάλης Σωτηρόπουλος: «Για να κατανοήσουμε καλύτερα το ’21 ως λαός χρειαζόμαστε ένα στρίψιμο της βίδας»
Μια πολύπλευρη συζήτηση με έναν νέο ιστορικό για την Ελληνική Επανάσταση αλλά και την ιστορική επιστήμη γενικότερα με αφορμή τη σημερινή επέτειο της 25ης Μαρτίου.
Το 1821 από την οθωμανική σκοπιά: Mια διαφωτιστική συζήτηση
Οι «Οθωμανικές αφηγήσεις για την Ελληνική Επανάσταση» των Σοφίας Λαΐου και Μαρίνου Σαρηγιάννη φωτίζουν μια άγνωστη στο ευρύ κοινό πλευρά των γεγονότων. Μιλήσαμε μαζί τους.
Ένα ψηφιακό ταξίδι στην αρχαία Κόρινθο μέσα από τα αρχεία της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών
Μέσα από το ψηφιακό αρχείο της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών μπορείτε να θαυμάσετε εκατοντάδες χιλιάδες ευρήματα αλλά και ανασκαφικά δελτία (ημερολόγια), φωτογραφίες και σχέδια από τις αρχαιολογικές έρευνες της Σχολής στην Αρχαία Κόρινθο από το 1896 μέχρι και σήμερα
Από την επιδημία πανώλης επί Καποδίστρια, το 1828, στον κορωνοϊό του 2020
Όταν ο Καποδίστριας ήρθε αντιμέτωπος με μια επιδημία πανώλης ζήτησε από τους πολίτες να μπουν σε καραντίνα και έκλεισε τις εκκλησίες.
Ανθεστήρια, η μεγάλη γιορτή της άνοιξης
Κάθε χρόνο στις αρχές του Μάρτη οι αρχαίοι Έλληνες γιόρταζαν επί τρεις μέρες την αναγέννηση της φύσης προς τιμήν του Λιμναίου Διονύσου και του Χθόνιου Ερμή, κάνοντας ταυτόχρονα ανάκληση στις ψυχές των νεκρών.
Το νόημα της χειραψίας
Ο κορωνοϊός διαταράσσει μια πανάρχαια συνήθεια με ρίζες από την αρχαία Ελλάδα μέχρι τις αμερικάνικες σέχτες
Ποιος πραγματικά δολοφόνησε τον Ιουλίο Καίσαρα στις 15 Μαρτίου του 44 π.Χ.;
Σαν σήμερα, στις Ειδούς του Μαρτίου, ο Ιούλιος Καίσαρας πέφτει νεκρός από 23 μαχαιριές στη συνέλευση της Συγκλήτου, σε μια δολοφονία που άλλαξε τη ροή της ιστορίας.
Ποιος ήταν ο Καρλ Μαρξ;
Ο συγγραφέας του «Κεφαλαίου» και του «Κομμουνιστικού Μανιφέστου» που πέθανε σαν σήμερα το 1883 παραμένει εξαιρετικά επίκαιρος τόσο για τις αναλύσεις και τις προβλέψεις όσο και για τις αστοχίες του, ιδίως δε για το πάθος του να αλλάξει τον κόσμο.
 H σπάνια συλλογή από Κινέζικες πορσελάνες του Μουσείου Μπενάκη στο LIFO.gr
Φωτογραφίσαμε τα αριστουργήματα κινεζικής κεραμικής από την ιστορικής σημασίας συλλογή του Γεώργιου Ευμορφόπουλου
Όταν αποσπάστηκαν οι αρχαιότητες από τον σταθμό μετρό της Αγίας Σοφίας στη Θεσσαλονίκη - και κανείς δεν αντέδρασε
Οι αρχαιότητες που αποσπάστηκαν από τον σταθμό μετρό της Αγίας Σοφίας είναι πιο σημαντικές για την υστερορωμαϊκή και βυζαντινή Θεσσαλονίκη από τις αρχαιότητες στον σταθμό Βενιζέλου. Όμως κανείς δεν αντέδρασε.
Υπατία, η γυναίκα - σύμβολο της ισότητας που λάτρεψε την επιστήμη
Σαν σήμερα, στις 8 Μαρτίου του 415 μ.Χ., πεθαίνει με μαρτυρικό τρόπο η Ελληνίδα νεοπλατωνική φιλόσοφος, μαθηματικός και αστρονόμος Υπατία
Δωδώνη 2020, κάτω από τον χιονισμένο Τόμαρο
Aπό τον Σπύρο Στάβερη
Τρισδιάστατη ξενάγηση στην Αρχαία Αθήνα από τον digital artist Δημήτρη Τσαλκάνη
Ο digital artist Δημήτρης Τσαλκάνης μάς μιλά για τις τρισδιάστατες αναπαραστάσεις του με την Αρχαία Αθήνα.
«Αρχαιότητες και Ελληνική Επανάσταση»: Η πρώτη σημαντική έκθεση για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του '21
Η νέα έκθεση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου εστιάζει στις αρχαιότητες και στον ρόλο που έπαιξαν στην ενίσχυση του Αγώνα μέσα από το κίνημα του φιλελληνισμού.
Τρεις άγνωστες φωτογραφίες του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, από το 1892
Τρία μόλις χρόνια αφότου άνοιξε τις πύλες του στο κοινό
7 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
avatar Γράφων 13.12.2019 | 13:13
Η Σάχα δεν έχει μόνο χιτλερικό μουστάκι και σβάστιγκα, έχει και το άστρο του Δαβίδ. Είναι εβραιοναζίστρια!
Είχαμε και εμείς κάτι ανακτωμένους Καζάκηδες και "μας ψεκάζουν".

Μία από τις πολλές φορές που οι υψωμένες κατά της πλουτοκρατίας γροθιές φέραν μεγαλύτερα δεινά από αυτά που θέλαν να πολεμήσουν...
Ούτε που το είχαν φανταστεί πόσο πίσω θα τους γύρναγε αυτός ο μουρλός, ο Αγιατολάχ Χομεϊνί. Να σημειωθεί πως πολλοί δυσαρεστημένοι πείστηκαν πιο εύκολα από τα (τηλεοπτικά) κηρύγματα του Χομεϊνι ο οποίος παρουσίαζε τον εαυτό του (και παρουσιαζόταν από του ξένους) ως ένας νέος Γκάντι, με υποσχέσεις για μεγαλύτερη ελευθερία και ευημερία. Σχεδόν κανείς από όσους τον ήθελαν, δεν ήξερε τι έφερνε.
Κάτι μου λέει πως οι εικονιζόμενοι, επαναστατημένοι νέοι των ασπρόμαυρων φωτογραφιών (και των πλάνων του ντοκιμαντέρ), το μετάνιωσαν πικρά!...

Από τον έναν ισόβιο, ματαιόδοξο Μονάρχη, στον άλλο, ισόβιο θρησκευτικό και πολιτειακό ηγέτη ενός αυταρχικού, θεοκρατικού Ισλαμικού μοντέλου, το οποίο δημιούργησε περισσότερα και χρόνια δεινά στο Ιράν (Περσία) απ΄όσα η αυτοκρατορική οικογένεια.
Το κυριότερο απ΄όλα την αποκοπή της από την προσπάθεια επίτευξης δυτικής κουλτούρας με πλήρη αποξένωση της από κάθε τι δυτικό, μη ισλαμικό, άρα εχθρικό.

Υ.Γ.: Εξαιρετικά ενδιαφέρον το ντοκιμαντέρ του BBC, «Decadence and downfall, The Shah of Iran's ultimate party».
Ένας ολόκληρος λαός, ένα ολόκληρο έθνος και μάλιστα με ένδοξο, ιστορικό παρελθόν κατάντησε, «Απ' τη Σκύλλα στη Χάρυβδη»!
Albert Pierrepoint Albert Pierrepoint 13.12.2019 | 18:34
Αντί για Ρεζά και Φαράχ Παχλεβί, το άρθρο θα μπορούσε να αφορά τον Μικ και την Μπιάνκα Τζάγκερ.
Πάλι για λατρεία βασιλιάδων θα μιλούσαμε ακομπλεξάριστα όμως.
Citellus citellus Citellus citellus 13.12.2019 | 19:34
Η διαφορά είναι οτι ο Σάχης το έκανε με το υστέρημα των φορολογουμένων.
Albert Pierrepoint Albert Pierrepoint 14.12.2019 | 17:06
Δεν έχει διαφορά. Όλοι πατάνε στα πάθη του λαού.
Υπάρχει ένα πολύ ενδιαφέρον ντοκυμαντέρ (2008), της Ιρανής σκηνοθέτιδας Ναχίντ Πέρσον Σαρβεστανί (Nahid Persson Sarvestani) με τίτλο " Η Βασίλισσα και εγώ" ( The Queen & I), όπου οι δύο γυναίκες που άλλοτε βρίσκονταν σε αντίποδες ζωής, ανταλάσσουν απόψεις. Χαρακτηριστική εικόνα, οι δυό τους στην ίδια όχθη του Σηκουάνα, να κοιτάζουν σε αντίθετες κατευθύνσεις.

https://www.amazon.com/Queen-I-Empress-Farah-Pahlavi/dp/B003BMJ0DM
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή