Η ΤΖΕΝΙΦΕΡ ΑΝΙΣΤΟΝ κάποτε δήλωνε στο περιοδικό «Allure» ότι θα ήθελε να της έχει μιλήσει ένας γιατρός για τη δυνατότητα της κατάψυξης ωαρίων πριν από 16 χρόνια, δηλαδή προτού γίνει 40 ετών, διατυπώνοντας φωναχτά τη σκέψη εκατομμυρίων γυναικών διεθνώς. Και βέβαια τώρα στην παράταση της ηλικίας τεκνοποίησης, εξαιτίας της στεγαστικής κρίσης, της επαγγελματικής και οικονομικής ανασφάλειας και της δυσκολίας εύρεσης κατάλληλου συντρόφου, έρχεται να προστεθεί άλλος ένας κίνδυνος για την επιδείνωση του δημογραφικού, η ολοένα και πιο συχνή επίπτωση της πρόωρης γήρανσης των ωοθηκών σε νεαρές γυναίκες ηλικίας 30 ετών. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, 1 στους 3 συμπολίτες μας το 2050 θα είναι ηλικίας 65 ετών και άνω, δηλαδή θα έχει συμβεί πλήρης αντιστροφή της ηλικιακής πυραμίδας. Για να αναστραφεί αυτή η πορεία, πρέπει να γεννηθούν περισσότερα παιδιά.
Όπως εξηγούν ο πρόεδρος της Κυπριακής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής, δρ. Κρίνος Τροκούδης, και ο Κύπριος μαιευτήρας-γυναικολόγος Μιχάλης Χρυσοστόμου, με αφορμή τη διοργάνωση του 13ου Ογκολογικού-Γυναικολογικού Συνεδρίου στην Κύπρο, η πρόωρη γήρανση των ωοθηκών αποτελούσε έως πρόσφατα ένα όχι και τόσο συχνό πρόβλημα σε γυναίκες κοντά στην ηλικία των 40. Πλέον τα ποσοστά έχουν αυξηθεί ανησυχητικά και το φαινόμενο λαμβάνει παγκόσμιες διαστάσεις, με το 15% των νεαρών γυναικών στην ηλικία των 30 ετών να παρουσιάζει σημάδια γήρανσης των ωοθηκών, σε σημείο που μέσα στην επόμενη τριετία κινδυνεύει να χάσει την αναπαραγωγική του ικανότητα. Το κακό με αυτήν τη διαταραχή είναι πως δεν συνοδεύεται από προειδοποιητικά σημάδια· δεν δημιουργεί διαταραχές στον κύκλο της εμμήνου ρύσεως και δεν εντοπίζεται σε ένα κλασικό γυναικολογικό τσεκάπ, καθώς απαιτεί διαγνωστική εξέταση με υπέρηχο. Θα βοηθούσε ένα πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για νέες γυναίκες ηλικίας κάτω των 30 ετών, ώστε να ενημερωθούν για τις διαθέσιμες επιλογές τους. Μεταξύ αυτών των επιλογών είναι και η κατάψυξη ωαρίων. Ωστόσο, το κόστος αυτής της επιλογής την καθιστά απαγορευτική για αρκετές γυναίκες.
Το παράδειγμα της Κύπρου
Συνειδητοποιώντας πως η κατάψυξη ωαρίων αποτελεί «εργαλείο» για την αντιμετώπιση του δημογραφικού, η Κύπρος προχώρησε στην αποζημίωση τεσσάρων κύκλων εξωσωματικής γονιμοποίησης, ξεκινώντας με το ποσό των 4.500 ευρώ στον πρώτο κύκλο (ποσό που βαίνει μειούμενο και περιλαμβάνει όλα τα φάρμακα), και στην ταυτόχρονη αποζημίωση της κατάψυξης ωαρίων με 2.000-2.500 ευρώ για τους πρώτους τρεις κύκλους. Στον αντίποδα, ο ΕΟΠΥΥ αποζημιώνει τέσσερις κύκλους με 352 ευρώ και δεν καλύπτει τα ενέσιμα φάρμακα για τη διέγερση των ωοθηκών.
Παράλληλα, οι ειδικοί στον χώρο της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής τονίζουν ότι θα πρέπει να ενημερωθεί και ο ανδρικός πληθυσμός για τη συμμετοχή του στην υπογονιμότητα και για την «ανδρόπαυση» ή αλλιώς την «ανδρική κλιμακτήριο». Επίσης, οι άνδρες οφείλουν να ενημερωθούν για τα επαγγέλματα τα οποία σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμότητα, όπως είναι οι επαγγελματίες οδηγοί, καθώς η ακινησία συμβάλλει στην αύξηση της θερμοκρασίας των όρχεων και στην καταστροφή του σπέρματος. Με την υπογραφή μνημονίου συνεργασίας ανάμεσα στην Ελληνική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής και την Κυπριακή Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής, οι δύο χώρες ξεκινούν εκστρατεία ενημέρωσης του γυναικείου και του ανδρικού πληθυσμού. Επίσης, ανοίγουν τον διάλογο γύρω από ένα φλέγον θέμα, την εξισορρόπηση της οικογένειας. Όπως αναφέρει ο γενικός γραμματέας της ΕΕΑΙ, αντιπρόεδρος της ΕΛΙΤΟΥΡ και αντιπρόεδρος του Παγκόσμιου Ιπποκράτειου Ινστιτούτου Ιατρών, Κώστας Πάντος, θα μπορούσε να εξεταστεί, στο πλαίσιο της εξισορρόπησης της οικογένειας, η δυνατότητα επιλογής φύλου για το τέταρτο παιδί από ζευγάρια που έχουν ήδη τρία παιδιά, μια τακτική που ήδη εφαρμόζεται σε αρκετές χώρες και αποτελεί αίτημα πολλών τοπικών κοινωνιών στην Ελλάδα.
