ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΑΡΚΙΝΟΙ καταγράφουν διεθνώς 1,4 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις, οι οποίες αφορούν τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, τον καρκίνο του ενδομητρίου και τον καρκίνο των ωοθηκών, τρία νοσήματα με βαρύ φορτίο. Στην πατρίδα μας τη μεγαλύτερη επίπτωση την έχουν τα δύο τελευταία ογκολογικά νοσήματα (δηλαδή οι καρκίνοι του ενδομητρίου και των ωοθηκών), που διακρίνονται δυστυχώς για την καθυστερημένη διάγνωσή τους, με συνέπεια πολλά περιστατικά να έχουν κακή έκβαση.
Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας καταγράφει στην πατρίδα μας περίπου 1.500 νέα περιστατικά ετησίως· χάρη στον εμβολιασμό εναντίον του ιού HPV (στον οποίο, βέβαια, μπορούμε να πάμε καλύτερα, καθώς υστερούμε σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο της εμβολιαστικής κάλυψης σε κορίτσια και αγόρια), το τεστ ΠΑΠ και το τεστ HPV, έχει συντελεστεί πρόοδος στην έγκαιρη διάγνωση των προκαρκινικών βλαβών. Δεν μπορούμε ακόμα να κάνουμε συγκρίσεις με το πολύ επιτυχημένο μοντέλο προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του μαστού, αλλά και πάλι είμαστε σε καλό δρόμο.
Ο καρκίνος του ενδομητρίου έχει στενή συσχέτιση με την παχυσαρκία, που και αυτή αποτελεί μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας στην πατρίδα μας.
Δυστυχώς, όμως, για τον καρκίνο του ενδομητρίου και τον καρκίνο των ωοθηκών τα πράγματα δεν είναι καλά στην Ελλάδα. Όπως εξηγούν ο νέος πρόεδρος της Ένωσης Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ), Εμμανουήλ Σαλούτσος, και ο γενικός γραμματέας της ΕΟΠΕ, Μιχάλης Λιόντος, πρώτος σε συχνότητα εμφάνισης γυναικολογικός καρκίνος στην Ελλάδα είναι ο καρκίνος του ενδομητρίου, με 2.500-3.000 νέα περιστατικά ετησίως, δεύτερος ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας με 1.000-2.000 νέα περιστατικά ετησίως και τρίτος σε συχνότητα εμφάνισης ο καρκίνος των ωοθηκών με 800-1.000 νέα περιστατικά ετησίως.
Ο καρκίνος του ενδομητρίου έχει στενή συσχέτιση με την παχυσαρκία, που και αυτή αποτελεί μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας στην πατρίδα μας. Επίσης περιλαμβάνεται μεταξύ των δεκατεσσάρων νεοπλασιών που έχουν σαφές κληρονομικό υπόβαθρο. Ένα σύμπτωμα που πρέπει να χτυπήσει «καμπανάκι» είναι η κολπική αιμορραγία, ακόμα και στην εμμηνόπαυση, αλλά δυστυχώς οι γυναίκες δεν είναι ενήμερες για να το αναφέρουν στον γιατρό τους. Για τον καρκίνο του ενδομητρίου δεν υπάρχει εξέταση προσυμπτωματικού ελέγχου (κάτι σαν το τεστ ΠΑΠ) και η αντιμετώπιση είναι αποκλειστικά χειρουργική. Τη χειρότερη, πάντως, έκβαση στην Ελλάδα έχουν τα περιστατικά του καρκίνου των ωοθηκών, που διαγιγνώσκονται ιδιαίτερα καθυστερημένα. Ούτε εδώ υπάρχει η δυνατότητα screening με πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου και στο 20% των περιστατικών ανιχνεύονται κληρονομικές μεταλλάξεις.
Κέντρα Εμπειρογνωμοσύνης
Παράλληλα, ο πρόεδρος της ΕΟΠΕ, Εμμανουήλ Σαλούτσος, και ο γενικός γραμματέας, Μιχάλης Λιόντος, υπογραμμίζουν τη σημασία της αντιμετώπισης των καρκίνων από διεπιστημονική ομάδα σε Κέντρα Αριστείας ή Κέντρα Εμπειρογνωμοσύνης, τα οποία χειρίζονται μεγάλο αριθμό περιστατικών και έχουν μεγάλη εμπειρία. Είναι επιβεβαιωμένο από διεθνείς μελέτες ότι η επιβίωση των ασθενών στα Κέντρα Εμπειρογνωμοσύνης είναι αυξημένη κατά τουλάχιστον 10%, ειδικά όταν αυτά συμμετέχουν στη διεξαγωγή κλινικών μελετών.
Μητρώο νεοπλασιών και ογκολογικά συμβούλια
Ένα άλλο πρόβλημα αφορά το μητρώο νεοπλασιών (registry), που δεν έχει συμπεριλάβει όλα τα περιστατικά καρκίνου, καθώς οι γιατροί που είναι επιφορτισμένοι με τη διαδικασία δεν προλαβαίνουν να κάνουν πάντα τη συμπλήρωσή του. Επίσης, στα ογκολογικά νοσοκομεία έχουν δημιουργηθεί τα ογκολογικά συμβούλια, που είναι μεν αρμόδια για τη διαχείριση κάθε περιστατικού, αλλά δεν προλαβαίνουν να περάσουν όλοι οι ασθενείς από αυτά, εξαιτίας του μεγάλου φορτίου που «σηκώνουν» τα ογκολογικά νοσοκομεία.
Ενημερωτική εκστρατεία «Έχεις μήνυμα»
Για να αυξηθεί η πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες, η φαρμακοβιομηχανία GSK υλοποιεί 22 κλινικά ογκολογικά προγράμματα, εκ των οποίων τα 3 αφορούν τους γυναικολογικούς καρκίνους και διεξάγονται στην πατρίδα μας με τη συμμετοχή 33 ασθενών. Επιπλέον, για να μειωθούν οι καθυστερημένες διαγνώσεις, η GSK υλοποιεί την ενημερωτική καμπάνια «Έχεις μήνυμα» (exeis-minima), προτρέποντας τις γυναίκες να μην αφήσουν το σώμα τους «στο αδιάβαστο» και να κάνουν ετήσια γυναικολογικά τσεκ απ.
