Αντιπαραβολή ενός ποιήματος: "Το ταξίδι στο Βυζάντιο", μεταφρασμένο από δύο μεγαθήρια

 

W.B.Yeats
W.B.Yeats

 

Για το γούστο της μέρας, αντιπαραθέτω δυό μεταφράσεις του ιδίου ποιήματος. Το περίφημο "Ταξίδι στο Βυζάντιο" του Yeats.

Διαβάστε το πρώτα, φωτογραφημένο με το κινητό μου, στην μετάφραση του Στυλιανού Αλεξίου (την οποία σαφώς προτιμώ). Μετά, δημοσιεύεται η μεταγραφή του Σεφέρη, που προηγήθηκε χρονικά και συμπεριλαμβάνεται στις Δοκιμές του.

Έχει πλάκα να διακρίνει κανείς από τις μικρές (ή μεγάλες) διακυμάνσεις στα νοήματα, τους διαφορετικούς κόσμους κάθε μεταφραστή. Το κολλήματα κι εντέλει την διορατικότητά του.

 

 

 
Eκδ. Στιγμή
Eκδ. Στιγμή

 

 

Και η μετάφραση του Σεφέρη



ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

 

Ι

 

Δεν είναι τόπος για τους γέροντες αυτός. Νέοι
Στην αγκαλιά ο ένας του άλλου, πουλιά στα δέντρα,
–Τούτες οι γενεές που πεθαίνουν– στο τραγούδι τους,
Ποτάμια σμάρια οι σολομοί, θάλασσες σμάρια τα
σκουμπριά,
Το ψάρι, η σάρκα και το θήραμα, όσο βαστά το
καλοκαίρι υμνούν
Το κάθε τι που σπέρνεται, γεννιέται, και πεθαίνει.
Παρμένοι από τη λάγνα τούτη μουσική όλοι αψηφούν
Του αγέραστου νου τα μνημεία.

 

 

ΙΙ

 

Ο γέρος είναι τιποτένιο πράγμα,
Κουρελιασμένο ρούχο απάνω σε μπαστούνι, εκτός
Αν η ψυχή χτυπήσει τις παλάμες της και τραγουδάει
πιο δυνατά, πιο δυνατά
Στο κάθε ξέσκισμα της θνητής φορεσιάς της,
Και δεν είναι σχολειό του τραγουδιού παρά η μελέτη
Των μνημείων της δικής της μεγαλοπρέπειας·
Έτσι λοιπόν αρμένισα τις θάλασσες για νά 'ρθω
Στην άγια πολιτεία του Βυζαντίου.

 

ΙΙΙ

 

Σοφοί ορθωμένοι μέσα στην άγια φωτιά του Θεού
Λες στο χρυσό ψηφιδωτό ενός τοίχου
Βγείτε απ' την άγια τη φωτιά, στριφογυρίστε μες στο
στρόβιλο,
Γενείτε δάσκαλοι του τραγουδιού για την ψυχή μου.
Κάψετε την καρδιά μου κι αναλώστε την· άρρωστη
του πόθου,
Δεμένη σ' ένα ζώο που ξεψυχά,
Δεν ξέρει τώρα τι είναι· και δεχτείτε με
Στην τεχνουργία της αιωνιότητας.

 

IV

 

Και μια φορά που θά 'βγω από τη φύση, ποτέ μου
δε θ' αποζητήσω
Για τη σωματική μορφή μου πράγμα φυσικό,
Αλλά τέτοια μορφή που οι Γραικοί χρυσοχόοι φτιάνουν
Από σφυρήλατο χρυσάφι και μαλαματένιο σμάλτο
Για να κρατήσουν ένα νυσταλέον Αυτοκράτορα ξυπνό·
Ή στήνουν σε χρυσό κλωνάρι για να τραγουδά
Στους άρχοντες και στις αρχόντισσες του Βυζαντίου
Τα που περάσαν, ή που περνάν, ή που θά 'ρθουν.

 

1927

Μετάφραση Γιώργος Σεφέρης.
Από το βιβλίο: «Αντιγραφές», β΄ έκδοση, Ίκαρος, Αθήνα 1978, σελ. 12-13.

 

 

 

 

Και το πρωτότυπο

 

 

Sailing to Byzantium

That is no country for old men. The young
In one another's arms, birds in the trees
—Those dying generations—at their song,
The salmon-falls, the mackerel-crowded seas,
Fish, flesh, or fowl, commend all summer long
Whatever is begotten, born, and dies.
Caught in that sensual music all neglect
Monuments of unageing intellect.

 

An aged man is but a paltry thing,
A tattered coat upon a stick, unless
Soul clap its hands and sing, and louder sing
For every tatter in its mortal dress,
Nor is there singing school but studying
Monuments of its own magnificence;
And therefore I have sailed the seas and come
To the holy city of Byzantium.

 

O sages standing in God's holy fire
As in the gold mosaic of a wall,
Come from the holy fire, perne in a gyre,
And be the singing-masters of my soul.
Consume my heart away; sick with desire
And fastened to a dying animal
It knows not what it is; and gather me
Into the artifice of eternity.

 

Once out of nature I shall never take
My bodily form from any natural thing,
But such a form as Grecian goldsmiths make
Of hammered gold and gold enamelling
To keep a drowsy Emperor awake;
Or set upon a golden bough to sing
To lords and ladies of Byzantium
Of what is past, or passing, or to come.