ΟΙ G7 ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥΝ ΤΙΣ ΦΤΩΧΕΣ ΧΩΡΕΣ
Οι G7 πρέπει να προστατεύσουν τις φτωχές χώρες από τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία, δήλωσε την Πέμπτη η Γερμανίδα υπουργός Εξωτερικών, Αναλένα Μπέρμποκ, κατά την έναρξη της συνάντησης με τους ομολόγους της των G7 στη βόρεια Γερμανία.
«Οι χώρες της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής το χρειάζονται επειγόντως», πρόσθεσε, και «η επισιτιστική κρίση που αρχίζει να ξεδιπλώνεται, επιδεινώνεται περαιτέρω από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής».
Οι υπουργοί θα συζητήσουν τρόπους για να «ξεμπλοκάρουν τον αποκλεισμό των σιτηρών» από το «μαργαριτάρι της Μαύρης Θάλασσας». Περίπου 2,5 εκατ. τόνοι σιτηρών (κατ’ άλλους 4,5 εκατ.) βρίσκονται σήμερα μπλοκαρισμένοι στα σιλό, ιδίως στο λιμάνι της Οδησσού. «Είναι η πρώτη φορά από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο που το λιμάνι της Οδησσού έχει ακινητοποιηθεί πλήρως», σχολίασε πριν από μέρες ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Πώς θα γίνει το ξεμπλοκάρισμα είναι εντελώς ασαφές. Η διεθνής στρατιωτική δράση αποκλείεται, δεδομένου ότι το Ρώσοι θα απαντούσαν στρατιωτικά, και η εμπλοκή του ΝΑΤΟ θα θεωρούνταν κήρυξη πολέμου από τη Ρωσία.
Η περίπτωση διαπραγμάτευσης με τη Ρωσία έχει μηδαμινές πιθανότητες επιτυχίας. Ο οικονομικός στραγγαλισμός είναι μέσο για να λυγίσει η Ουκρανία. Αλλά ακόμη και αν υποτεθεί ότι θα δείξει διάθεση διαπραγμάτευσης, η Ρωσία θα ζητήσει μεγάλα ανταλλάγματα που οι δυτικοί δεν προτίθενται να παραχωρήσουν, λόγου χάριν, άρση πολλών κυρώσεων.
Ο μόνος εφικτός τρόπος φαίνεται να είναι οι χερσαίες μεταφορές. Ωστόσο, αυτό συνεπάγεται δραματική αύξηση των χερσαίων μέσων μεταφοράς, κυρίως των τρένων, για να μεταφερθούν αυτές οι γιγάντιες ποσότητες σιτηρών, που με τη σειρά της θα προκαλέσει αύξηση της τιμής των σιτηρών.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι επιβληθείσες κυρώσεις στη Ρωσία αποτελούν τη σοβαρότερη, αλλά όχι τη μοναδική αιτία των φόβων για παγκόσμια επισιτιστική κρίση. Η Ινδία εκτιμά ότι η παραγωγή της σιτηρών φέτος θα είναι μειωμένη κατά 6% σε σχέση με το 2021, και σκοπεύει να περιορίσει τις εξαγωγές. Στις 9 Μαΐου, επίσης, το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ στην έκθεσή του προβλέπει ότι η παραγωγή χειμερινού σιταριού το 2022 θα είναι μειωμένη κατά 8% σε σχέση με το 2021.
Πηγή: Ahram Online, USDA
• • •
ΕΡΝΤΟΓΑΝΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ
Η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Τουρκίας ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι ο ετήσιος πληθωρισμός της χώρας αυξήθηκε στο 69,97% τον Απρίλιο (70% για να τη θυμόμαστε) — μεγάλη αύξηση από το 61,14% του Μαρτίου.
Το ποσοστό πληθωρισμού, που συγκρίνει τις τιμές του Απριλίου 2022 με εκείνες του Απριλίου 2021, αποδίδεται στις ανορθόδοξες οικονομικές πολιτικές του Τούρκου προέδρου, Ταγίπ Ερντογάν.
Οι περισσότερες κεντρικές τράπεζες προσαρμόζουν τα επιτόκια τους για να ελέγξουν τον πληθωρισμό. Εάν ο πληθωρισμός είναι υψηλός, θεωρείται ένδειξη ότι η ταχύτητα του χρήματος είναι πολύ υψηλή, οπότε τα επιτόκια αυξάνονται για να αποθαρρύνουν τον δανεισμό και να επιβραδύνουν την ταχύτητα των συναλλαγών. Αντίθετα, αν ο πληθωρισμός είναι χαμηλός, τα επιτόκια μειώνονται για να δοθούν κίνητρα για δανεισμό και περαιτέρω οικονομική δραστηριότητα.
Αυτά είναι κοινός τόπος μεταξύ των οικονομολόγων, αλλά ο Ερντογάν επιμένει ότι τα χαμηλότερα επιτόκια οδηγούν σε χαμηλότερο πληθωρισμό, πιέζοντας την κεντρική τράπεζα να διατηρήσει τα επιτόκια της χώρας σε χαμηλά επίπεδα παρότι ο πληθωρισμός αυξάνεται. Τον Απρίλιο, η κεντρική τράπεζα ανακοίνωσε ότι το επιτόκιο αναφοράς της θα παραμείνει αμετάβλητο, ήτοι για τέταρτο συνεχή μήνα που το χαμηλό επιτόκιο παραμένει ανέπαφο.
• • •
ΕΙΧΕ ΔΙΚΙΟ Ο ΜΑΚΕΙΝ;
Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής του Κεντάκι, Ραντ Πολ, απαίτησε από το Κογκρέσο να ορίσει ένα ομοσπονδιακό παρατηρητήριο για την παρακολούθηση των χρημάτων που προορίζονται για την Ουκρανία, εμποδίζοντας την ταχεία ψηφοφορία για το τεράστιο πακέτο των 40 δισ. δολαρίων στρατιωτικής και ανθρωπιστικής βοήθειας.
Ο Πολ υπέσκαψε την ομόφωνη συμφωνία που η Γερουσία χρειαζόταν για να προχωρήσει, ερχόμενος σε πλήρη αντίθεση με τη συντριπτική πλειοψηφία Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών στο Κογκρέσο που κρίνουν ότι η βοήθεια προς την Ουκρανία είναι επείγουσα.
Πιθανόν, έχει δίκιο ο Πολ. Πιθανόν, επίσης, είχε δίκιο ο αδιαμφισβήτητου ήθους Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής, μακαρίτης Τζον Μακέιν, όταν είχε πει ότι «ο γερουσιαστής από το Κεντάκι εργάζεται τώρα για τον Βλαντιμίρ Πούτιν». Άλλωστε, στις 8 Αυγούστου 2028 είχε παραδώσει ιδιοχείρως επιστολή τού Τραμπ στον Πούτιν.
Πηγή: AP, Politico
• • •
ΔΕΝ ΞΕΡΩ ΠΩΣ ΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΩ
Είναι σωστό να παρέχουμε στην Ουκρανία όπλα για να υπερασπιστεί τον εαυτό της από τη ρωσική επιθετικότητα; Το ερώτημα αυτό, που τέθηκε σε συνέντευξη στην εφημερίδα Corriere della Sera, δημοσιευμένη στις 3 Μαΐου, άφησε ανοιχτό ο Πάπας Φραγκίσκος. «Δεν ξέρω πώς να απαντήσω», παραδέχτηκε.
Η απάντησή του συνοψίζει τις δυσκολίες που αντιμετώπισε ο Πάπας στις τοποθετήσεις του για την εισβολή στην Ουκρανία, ορισμένες από τις οποίες έδιναν την εντύπωση ότι οι δύο εμπόλεμοι έχουν την ίδια ευθύνη.
Ήδη από τον Άγιο Αυγουστίνο, η Καθολική Εκκλησία είχε διαμορφώσει την έννοια του «δίκαιου πολέμου» ως πράξη αυτοάμυνας. Ωστόσο, η ισχύς αυτού του δόγματος άρχισε να αμφισβητείται μετά τη Χιροσίμα και κυρίως μετά την κρίση των πυραύλων της Κούβας το 1962, τόσο με παπικές εγκυκλίους όσο και σε συνόδους του Βατικανού.
Εξαιτίας της απειλής που θέτουν στους αμάχους τα σύγχρονα όπλα μαζικής καταστροφής, ο Πάπας Φραγκίσκος έγραψε, κινούμενος στο ίδιο πνεύμα με τους προκατόχους του, στην εγκύκλιό του Fratelli tutti («Αδέλφια, όλοι») του 2020: «Είναι εύκολο να οδηγηθούμε σε υπερβολικά ευρεία ερμηνεία αυτού του δυνητικού δικαιώματος [την αυτοάμυνα με βία]... Είναι πολύ δύσκολο στις μέρες μας να επικαλεστούμε τα ορθολογικά κριτήρια που εκπονήθηκαν σε προηγούμενους αιώνες προκειμένου να μιλήσουμε για τη δυνατότητα ενός ‘δίκαιου πολέμου’».
Το λογικό και ηθικό αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται ο Φραγκίσκος εξηγείται, εν μέρει τουλάχιστον, από την υβριδική διάσταση του πολέμου. Από τη μια, ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι καθαρά επιθετική ενέργεια της Ρωσίας, συνεπώς το δικαίωμα άμυνας των Ουκρανών είναι αδιαμφισβήτητο, και άρα πρόκειται για δίκαιο πόλεμο. Από την άλλη, δεδομένων των συνεχών απειλών του Βλαντίμιρ Πούτιν για χρήση πυρηνικών, ο ποντίφηκας θεωρεί ότι ο χαρακτηρισμός «δίκαιος πόλεμος» θα συνεισέφερε σε κλιμάκωση πολύ πέρα από τη στενά οριζόμενη αυτοάμυνα.
Πηγή: WSJ, Le Monde
• • •
Ο ΚΕΫΝΣ ΕΞΗΓΕΙ ΤΟΝ ΜΑΚΡΟΝ
Πριν από δύο μέρες στο Στρασβούργο, ο Εμανουέλ Μακρόν είπε ότι «όταν η ειρήνη επιστρέψει στο ευρωπαϊκό έδαφος, πρέπει να οικοδομήσουμε νέες ισορροπίες ασφαλείας» χωρίς «να υποκύψουμε ποτέ στον πειρασμό της ταπείνωσης ή στο πνεύμα της εκδίκησης».
Όπως πολλοί επεσήμαναν, επρόκειτο για έμμεση αναφορά στη Συνθήκη των Βερσαλιών που συνήφθη μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά ο Μακρόν δεν προχώρησε σε περαιτέρω διευκρινήσεις.
Η επόμενη περικοπή του Κέυνς μπορεί να βοηθήσει να καταλάβουμε τι είχε κατά νου ο Μακρόν όταν μιλούσε για «ταπείνωση» και «εκδίκηση».
«Δεν μπορώ να αφήσω αυτό το θέμα σαν να εξαρτάται η δίκαιη αντιμετώπισή του εξ ολοκλήρου είτε από τις δικές μας δεσμεύσεις είτε από τα οικονομικά δεδομένα. Η πολιτική υποβιβασμού της Γερμανίας σε υποδούλωση για μια γενιά, της υποβάθμισης της ζωής εκατομμυρίων ανθρώπων και στέρησης της ευτυχίας από ένα ολόκληρο έθνος, θα έπρεπε να είναι αποτρόπαια και απεχθής· αποτρόπαια και απεχθής, ακόμη και αν ήταν δυνατή, ακόμη και αν πλούτιζε εμάς τους ίδιους, ακόμη και αν δεν έσπερνε την παρακμή ολόκληρης της πολιτισμένης ζωής της Ευρώπης. Κάποιοι το διακηρύττουν στο όνομα της Δικαιοσύνης. Στα μεγάλα γεγονότα της ανθρώπινης ιστορίας, στην εκτύλιξη των πολύπλοκων πεπρωμένων των εθνών η Δικαιοσύνη δεν είναι τόσο απλή. Και αν ήταν, τα έθνη δεν είναι εξουσιοδοτημένα, ούτε από τη θρησκεία ούτε από τη φυσική ηθική, να περάσουν στα παιδιά των εχθρών τους τα αδικήματα των γονέων των κυβερνώντων».
— Τζον Μέιναρντ Κέυνς, «Οι οικονομικές συνέπειες της ειρήνης» (New York: Harcourt, Brace, and Howe, 1920), σελ. 227–228.
• • •
Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
