Σε μια σημαντική ανάλυση που δημοσιεύεται σήμερα, η πλέον έγκυρη εφημερίδα της Γαλλίας, Le Monde, σκιαγραφεί μια επικείμενη ανατροπή στην παγκόσμια τεχνολογική και οικονομική ιεραρχία, καθώς οι κολοσσοί της Τεχνητής Νοημοσύνης (SpaceX/xAI, OpenAI, Anthropic) προετοιμάζονται για την είσοδό τους στο χρηματιστήριο έως τις αρχές του 2027.
Τα κύρια σημεία του κειμένου επικεντρώνονται στην ανάδυση των νέων «νονών» του τεχνο-καπιταλισμού και στις κοινωνικές προεκτάσεις της κυριαρχίας τους.
Αρχικά, γίνεται αναφορά στην ιλιγγιώδη οικονομική μετατόπιση που θα επέλθει από την κεφαλαιοποίηση αυτών των εταιρειών η οποία αναμένεται να αγγίξει αστρονομικά ποσά ― 2 τρισεκατομμύρια δολάρια για την SpaceX και μεταξύ 1,2 και 1,5 τρισεκατομμύρια για την OpenAI. Το κείμενο υπογραμμίζει τη δυναμική του αμερικανικού καπιταλισμού, όπου η αξία του δεν προέρχεται από κληρονομιά ή προσόδους, αλλά από ανατρεπτικές καινοτομίες που δημιουργούν αξία «εκ του μηδενός».
Κατόπιν, η εφημερίδα αναφέρεται στο αναπόφευκτο μίσος που θα προκληθεί για τους ηγέτες της ΑΙ, όπως συνέβη παλαιότερα με τους Gates, Bezos και Zuckerberg. Η αντιπάθεια προς το πρόσωπό τους δεν θα πηγάζει μόνο από τον πλούτο τους, αλλά κυρίως από τη ριζική μεταμόρφωση της κοινωνίας: την εξάντληση των φυσικών πόρων (νερό, ηλεκτρικό ρεύμα) για τα data centers, τον φόβο απώλειας εξειδικευμένων θέσεων εργασίας και τον κίνδυνο ενός νέου ψηφιακού εθισμού.
Η αντιπάθεια προς το πρόσωπό τους δεν θα πηγάζει μόνο από τον πλούτο τους, αλλά κυρίως από τη ριζική μεταμόρφωση της κοινωνίας: την εξάντληση των φυσικών πόρων (νερό, ηλεκτρικό ρεύμα) για τα data centers, τον φόβο απώλειας εξειδικευμένων θέσεων εργασίας και τον κίνδυνο ενός νέου ψηφιακού εθισμού.
Αντιλαμβανόμενοι αυτό το μίσος και τη συνακόλουθη κοινωνικοπολιτική αναστάτωση που θα προκληθεί –με χαρακτηριστικό παράδειγμα την επίθεση με μολότοφ στο σπίτι του Sam Altman– οι επικεφαλής της AI επιχειρούν να προκαταλάβουν τον πολιτικό διάλογο. Η OpenAI προτείνει ριζοσπαστικές λύσεις, όπως:
Τη δημιουργία ενός δημόσιου ταμείου πλούτου που θα δίνει σε κάθε πολίτη μερίδιο στην οικονομική ανάπτυξη της AI.
Την εφαρμογή τετραήμερης εργασίας (32 ώρες) χωρίς μείωση αποδοχών.
Την επιβολή φόρων στην αυτοματοποιημένη εργασία (ρομπότ).
Την κατοχύρωση της πρόσβασης στην AI ως θεμελιώδες δικαίωμα, ανάλογο του ηλεκτρισμού και του αλφαβητισμού.
Το κείμενο καταλήγει με μια δόση ειρωνείας, σημειώνοντας πως η AI υπόσχεται να «φροντίσει τα πάντα», ενώ η κοινωνία παρακολουθεί τη μεγαλύτερη ίσως αλλαγή στην ανθρώπινη ιστορία.
Αποσπάσματα από το κείμενο:
Μέχρι το τέλος του έτους, ή το αργότερο έως τις αρχές του 2027, η κατάληψη θα έχει ολοκληρωθεί. Οι γίγαντες της τεχνητής νοημοσύνης (AI) – SpaceX, Anthropic και OpenAI – θα έχουν εισαχθεί στο χρηματιστήριο. Μετά την τεχνολογική υπεροχή, αυτές οι τρεις εταιρείες πρόκειται να εδραιώσουν τη χρηματοοικονομική τους ισχύ, με στόχο να επισκιάσουν τους κολοσσούς της «παλιάς τεχνολογίας». Η SpaceX, η οποία περιλαμβάνει επίσης την xAI, την εταιρεία AI του Elon Musk, στοχεύει σε μια αποτίμηση που προσεγγίζει τα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια, γεγονός που θα την τοποθετούσε στην πέμπτη θέση μεταξύ των εισηγμένων εταιρειών στη Wall Street, πίσω από τις Nvidia, Google, Microsoft και Amazon. Η OpenAI, η εταιρεία υπό την ηγεσία του Sam Altman που λάνσαρε το ChatGPT τον Νοέμβριο του 2022, θα μπορούσε να αποτιμηθεί μεταξύ 1,2 και 1,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ η Anthropic, η εταιρεία που ιδρύθηκε από τον Dario Amodei και είναι γνωστή για την ανατροπή της καθεστηκυίας τάξης με το μοντέλο AI της, Claude, θα μπορούσε να φτάσει μεταξύ 850 δισεκατομμυρίων και 1,1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων.
Σε λίγα μόνο χρόνια, ο Altman και ο Amodei δημιούργησαν αξία 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων από το μηδέν
Με τη χρηματιστηριακή εισαγωγή έρχεται η ώρα της αλήθειας την για πραγματική αξία και ισχύτης νέας κατάστασης, καθώς οι νέοι «νονοί» του παγκόσμιου τεχνο-καπιταλισμού ανεβαίνουν στο βάθρο τους. Αυτή η εναλλαγή επιβεβαιώνει την εξαιρετική δημιουργική δύναμη του αμερικανικού καπιταλισμού. Αυτές οι περιουσίες δεν ανήκουν σε κληρονόμους ούτε προκύπτουν από προσόδους συσσωρευμένες στις πλάτες των εργαζομένων, αλλά είναι ο καρπός σημαντικών, ανατρεπτικών καινοτομιών. Σε λίγα μόνο χρόνια, ο Altman και ο Amodei δημιούργησαν αξία 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων από το μηδέν – περισσότερο από τα δύο τρίτα της χρηματιστηριακής αξίας ολόκληρου του δείκτη CAC 40 [του δείκτη αναφοράς του γαλλικού χρηματιστηρίου]. Οι Αμερικανοί δισεκατομμυριούχοι και οι περιουσίες τους δεν είναι ένα στατικό απόθεμα ή μια κοινωνική τάξη· είναι μια ροή που ανανεώνεται συνεχώς. Αυτοί οι επιχειρηματίες είναι δημιουργοί, συχνά προερχόμενοι από μεσαία κοινωνικά στρώματα. Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί ότι ο Jensen Huang, ένας μετανάστης από την Ταϊβάν, θα μεταμόρφωνε την Nvidia –την εταιρεία τσιπ για βιντεοπαιχνίδια που ίδρυσε το 1993– σε κορυφαία εταιρεία AI και την πολυτιμότερη εταιρεία στον κόσμο;
Ακριβώς όπως ήταν κάποτε ο Bill Gates, ο Jeff Bezos και ο Mark Zuckerberg, οι κυρίαρχοι της AI θα μισηθούν αναπόφευκτα. Για τον πλούτο τους, αλλά και για τον μετασχηματισμό της κοινωνίας από μέρους τους. Αυτό συμβαίνει ήδη με τον Musk, τον φιλελεύθερο επιχειρηματία που συνδέθηκε με τον Τραμπ, του οποίου την περιουσία το Bloomberg εκτιμά στα 658 δισεκατομμύρια δολάρια. Προς το παρόν, ο Altman και ο Amodei διαθέτουν «μέτριες» περιουσίες για τα αμερικανικά δεδομένα – 3,5 και 7 δισεκατομμύρια δολάρια αντίστοιχα, σύμφωνα με το Bloomberg. Αλλά αυτό θα μπορούσε να αλλάξει με τα απρόσμενα κέρδη που θα αποφέρουν οι δημόσιες προσφορές των εταιρειών τους. Ενσαρκώνουν την ισχύ της AI, η οποία ταυτόχρονα ενθουσιάζει και ανησυχεί τις Ηνωμένες Πολιτείες: κέντρα δεδομένων που αντλούν νερό και ηλεκτρικό ρεύμα από τις κοινότητες, φόβοι για την εξαφάνιση ειδικευμένων θέσεων εργασίας και ένας διαφαινόμενος εθισμός παρόμοιος με αυτόν που προκαλούν το Instagram και το TikTok.
Η ένταση είναι τέτοια που ο Altman έχει ήδη βιώσει αυτό το μίσος: Στις 10 Απριλίου, το σπίτι του στο Σαν Φρανσίσκο έγινε στόχος βόμβας μολότοφ που έριξε ο Daniel Moreno-Gama, ένας 20χρονος που έγραψε ένα μανιφέστο κατά της AI. «Αν από κάποιο θαύμα επιζήσεις, τότε θα το εκλάβω ως θεϊκό σημάδι για να εξιλεωθείς», κατέληγε το μανιφέστο. Σε μια ανάρτηση σε ιστολόγιο, ο Altman αντιμετώπισε την κατάσταση ψύχραιμα: «Δεν θα πάνε όλα καλά. Ο φόβος και το άγχος για την AI είναι δικαιολογημένα· βρισκόμαστε στη διαδικασία παρακολούθησης της μεγαλύτερης αλλαγής στην κοινωνία εδώ και πολύ καιρό, και ίσως ποτέ».
