ΕΙΧΕ ΔΙΚΙΟ Ο ΤΡΑΜΠ όταν ζητούσε αύξηση των αμυντικών δαπανών της Ευρώπης, είπε χθες ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος εμφανίστηκε χωρίς άγχος για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, αλλά προβληματισμένος για τις ευρωαμερικανικές. Ανέφερε ότι θεωρεί επείγουσα τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας τώρα που οι ΗΠΑ, όπως εκτιμά, θα καταστούν ακόμα πιο ελκυστικές για το παγκόσμιο επενδυτικό κεφάλαιο και ζητά να ξυπνήσει η Ε.Ε. από τον λήθαργο της γεωπολιτικής αφέλειας στον οποίο βρίσκεται.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι περισσότεροι, εκτός από τον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν (και ίσως δυο-τρεις ακόμα), ήλπιζαν να κερδίσει τις αμερικανικές εκλογές η Κάμαλα Χάρις και τώρα που κέρδισε ο Ντόναλντ Τραμπ, αγωνιούν για το τι θα γίνει με το ΝΑΤΟ και τις αμυντικές δαπάνες, την Ουκρανία, έναν πιθανό εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ και τους δασμούς που έχει απειλήσει ότι θα βάλει (και) στα ευρωπαϊκά προϊόντα.
Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, σχολιάζοντας στο Χ λίγο πριν από τις αμερικανικές εκλογές, έλεγε: «Χάρις ή Τραμπ; Κάποιοι ισχυρίζονται ότι το μέλλον της Ευρώπης εξαρτάται από τις αμερικανικές εκλογές, ενώ εξαρτάται πρωτίστως από εμάς. Υπό την προϋπόθεση ότι η Ευρώπη θα ωριμάσει επιτέλους και θα πιστέψει στις δικές της δυνάμεις. Όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα, η εποχή του γεωπολιτικού outsourcing έχει τελειώσει».
Στο ίδιο κλίμα με τον Πολωνό πρωθυπουργό, με τον οποίο διατηρεί στενή σχέση, φαίνεται ότι είναι και ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε θερμή τη συζήτηση που είχε με τον Ντόναλντ Τραμπ, κατά την οποία, όπως είπε, του επισήμανε το πολύ καλό επίπεδο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, το οποίο είχε διαμορφωθεί από τη δική του πρώτη θητεία.
Λίγη ώρα μετά την τηλεφωνική συνομιλία που είχε χθες με τον Ντόναλντ Τραμπ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρέθηκε σε εκδήλωση της εταιρείας Grant Thornton, με τίτλο «Future Unfold-The Annual Technology Forum», όπου πριν ξεκινήσει η συζήτηση του ζητήθηκε ένα σχόλιο για τις πρόσφατες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και για το τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα και η Ευρώπη.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε θερμή τη συζήτηση που είχε με τον Ντόναλντ Τραμπ, κατά την οποία, όπως είπε, του επισήμανε το πολύ καλό επίπεδο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, το οποίο είχε διαμορφωθεί από τη δική του πρώτη θητεία. Πράγματι όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης έγινε πρωθυπουργός, το 2019, στις ΗΠΑ ήταν πρόεδρος ο Τραμπ και τώρα που επιστρέφει στον Λευκό Οίκο τον βρίσκει στην ίδια θέση, αν και η πιο στενή συνεργασία για την οποία μίλησαν, ξεκίνησε με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και συνεχίστηκε με την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Όπως ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, είναι πλέον από τους παλαιότερους ηγέτες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου «και από τους λίγους που έχουν θεσμική μνήμη συζητήσεων με τον πρόεδρο Τραμπ».
Παρότι όμως εμφανίστηκε αισιόδοξος για το μέλλον των ελληνοαμερικανικών σχέσεων και στη νέα εποχή Τραμπ, διαχώρισε τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις από τις ευρωαμερικανικές.
Οι σχέσεις Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών, είπε, είναι σχέσεις στρατηγικού χαρακτήρα, κατοχυρωμένες μέσα στο πλαίσιο συμφωνιών που έχουν υπογραφεί με τις ΗΠΑ και αναφέρθηκε ειδικά στη Συμφωνία Αμυντικής Συνεργασίας. Υποστήριξε ότι είναι σχέσεις που στηρίζονται στο αμοιβαίο συμφέρον, το οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες βλέπουν στη χρησιμότητα της στήριξης των ελληνοαμερικανικών σχέσεων.
Τις ευρωαμερικανικές όμως τις χαρακτήρισε ως πιο σύνθετες, υποστηρίζοντας πως ανεξαρτήτως του τι έγινε στις ΗΠΑ, η Ε.Ε. πρέπει να ξυπνήσει από τον λήθαργο γεωπολιτικής αφέλειας στον οποίο βρίσκεται εδώ και πολλά χρόνια. Υποστήριξε μάλιστα τον Ντόναλντ Τραμπ λέγοντας: «Διότι όταν ο Πρόεδρος Τραμπ το 2018 είπε στους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ, με τρόπο ίσως θα έλεγα πολύ άμεσο, πολύ "ωμό", ότι δεν γίνεται μονίμως οι Ηνωμένες Πολιτείες να εγγυώνται την ασφάλεια όλων των ευρωπαϊκών χωρών και η Ευρώπη να μη φτάνει στις αμυντικές δαπάνες που είναι καθορισμένες από το ΝΑΤΟ, δηλαδή στο 2%, είχε επί της ουσίας δίκιο».
Η Ελλάδα ήταν μια χώρα που πάντα βρισκόταν στο 2% και τώρα είναι στο 3% των αμερικανικών δαπανών, είπε και υποστήριξε ότι η αύξηση των αμυντικών δαπανών και η καλύτερη ευρωπαϊκή συνεργασία θωρακίζει την Ευρώπη ως προς τη στρατηγική της αυτονομία και ενισχύει ταυτόχρονα και το ΝΑΤΟ. «Και σίγουρα χτίζει και γέφυρες στενότερης συνεργασίας με την καινούργια αμερικανική διοίκηση».
Για τις επιπτώσεις που θα έχει η εκλογή Τραμπ στην παγκόσμια οικονομία, εκτίμησε ότι θα υπάρξει μια πολιτική περαιτέρω μείωσης φόρων και ίσως και προσέλκυσης κεφαλαίων προς τις ΗΠΑ διότι θα καταστούν ακόμα πιο ελκυστικές για το παγκόσμιο επενδυτικό κεφάλαιο, «κάτι το οποίο επανεπιβεβαιώνει αυτούς –και ανήκω σε αυτή την κατηγορία– που πιστεύουν ότι η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας πρέπει να αποκτήσει χαρακτηριστικά κατεπείγοντα», όχι κατ’ ανάγκη πάντα σε πλαίσιο σκληρού ανταγωνισμού με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως πρόσθεσε στη συνέχεια, κάνοντας αναφορά και στην έκθεση Ντράγκι.
Για το εμπόριο και τις πολιτικές των δασμών, ανέφερε ότι η Κίνα είναι μια ξεχωριστή υπόθεση, αλλά πιστεύει πως οι Ευρωπαίοι μπορούν να αποφύγουν έναν εμπορικό πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες, «ο οποίος δεν θα αποβεί προς όφελος κανενός».
Στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα υπάρχουν επίσης αρκετοί οι οποίοι θεωρούν ότι η προεδρία Τραμπ ίσως ταρακουνήσει την Ε.Ε. με τους αδύναμους ηγέτες και τη χαμηλή οικονομική ανάπτυξη και της προσφέρει ένα σοκ που χρειάζεται για να προωθήσει την κοινή άμυνα και οικονομική πολιτική και να αναπτύξει μια στρατηγική που θα εξυπηρετεί τα συμφέροντά της.
Η κυβέρνηση της Γερμανίας, που θεωρείται η «ατμομηχανή της Ε.Ε.», είναι σε κρίση, για λόγους όχι πολύ άσχετους με το Ουκρανικό ζήτημα και τις συνέπειές του, ενώ ο πρόεδρος της Γαλλίας έχει απολέσει κι αυτός σημαντική ισχύ. Ο Ολαφ Σολτς και ο Εμανουέλ Μακρόν αποδείχθηκαν μοιραίοι και εξαιρετικά αδύναμοι για να αντιμετωπίσουν τις ευρωπαϊκές κοινές προκλήσεις στην οικονομία (όπως προκύπτει εμμέσως και από την έκθεση Ντράγκι), όσο και για να δράσουν εγκαίρως ώστε να αποφευχθεί η αιματοχυσία στην Ουκρανία που συνεχίζεται. Αυτή η κατάσταση κάνει τώρα ορισμένους να σκέφτονται, παρά τον φόβο που προκαλεί στην Ε.Ε. ο Ντόναλντ Τραμπ, ότι ίσως τελικά να είναι «κάποια λύσις».
