«ΈΧΕΙ ΑΝΤΡΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ο Αποστόλης, είναι αυτοδημιούργητος, παραδέχθηκε την πράξη του γιατί θα μπορούσε να την αρνηθεί και να επιμένει στην αρχική του θέση», διαβάζω πως σχολίασε ο Αλέξης Κούγιας για την υπόθεση Λύτρα.
«Εσείς αμφισβητείτε αυτήν τη στιγμή ότι μια καριέρα στο ζενίθ της πλήττεται;» δήλωσε η τηλεπαρουσιάστρια Ζήνα Κουτσελίνη.
Κάθε φορά που ένας επιτυχημένος άντρας είναι βίαιος απέναντι σε μια γυναίκα, το ξέπλυμα ξεκινά με την επίδειξη βιογραφικού. Άπαξ και είσαι δικηγόρος, γιατρός, επιχειρηματίας, έτσι κι έχεις τελειώσει ΑΕΙ, αν είσαι αθλητής με βραβεία, αν γενικά έχεις αποδείξει ότι ως άντρας είσαι σε αρμονία με τις επιταγές της κοινωνίας και φροντίζεις τα σχετικά με τα χρήματα και το status, είσαι ήδη σχεδόν αθώος.
Είναι τόσο κανονικοποιημένη η σχέση ανάμεσα σε εισόδημα, επιτυχία και δικαίωμα στη βιαιότητα που όταν ακούμε στον δημόσιο λόγο το «η καταγγελία κάνει κακό στη φήμη» αμέσως καταλαβαίνουμε, κι ας μην πηγαίνει αμέσως ο νους στο πόσο παράλογο είναι αυτό που εννοείται.
Το επιχείρημα της καριέρας θα καλύπτει τον θύτη, που σε υποθέσεις ενδοοικογενειακής βίας είναι συνήθως άντρας. Γιατί είναι αντρικό πράγμα η επιτυχία, η επιχείρηση, η συνδιαλλαγή με την αγορά, το να έρχονται στο σπίτι χρήματα.
Αυτό που υπονοείται είναι απλό: αν είσαι υπάκουος στις κοινωνικές επιταγές, κερδίζεις το δώρο της βίας χωρίς συνέπειες. Και γράφω «υπάκουος» γιατί κάθε κοινωνική επιτυχία είναι αποτέλεσμα υπακοής. Όταν έρχονται δυο γνωστοί στο κοινό άνθρωποι, όπως είναι ο Κούγιας και η Κουτσελίνη, και λένε ότι κάποιος είναι αυτοδημιούργητος και τώρα η καριέρα του καταστρέφεται, αυτό που κάνουν είναι να μας υπενθυμίζουν τις αξίες μας: αν πετύχεις στον χώρο εργασίας, αν πετύχεις να γίνεις κάποιος, κάνουμε τα στραβά μάτια όλοι μαζί.
Φυσικά, το φύλο πρέπει να μπει με σαφήνεια στη ζυγαριά. Γιατί αν η γυναίκα δεν ήταν λιγότερο άνθρωπος, άντρας μείον το πλευρό, θα μπορούσε η δήλωση της παρουσιάστριας να αναφέρεται στο πώς, έπειτα από κακοποίηση μέσα στο σπίτι της από οικείο της πρόσωπο, η δικηγόρος Σοφία Πολυζωγοπούλου θα δυσκολευτεί ν’ ανταποκριθεί στις επαγγελματικές της υποχρεώσεις και δέχεται πλήγμα στην καριέρα της λόγω επιβάρυνσης της ψυχικής της υγείας.
Αλλά όχι. Μία καριέρα υπάρχει, η αντρική. Είναι άλλωστε αρσενικό χαρακτηριστικό το να είναι κανείς αυτοδημιούργητος.
Το επιχείρημα της καριέρας θα καλύπτει τον θύτη, που σε υποθέσεις ενδοοικογενειακής βίας είναι συνήθως άντρας. Γιατί είναι αντρικό πράγμα η επιτυχία, η επιχείρηση, η συνδιαλλαγή με την αγορά, το να έρχονται στο σπίτι χρήματα. Το θύμα, συνήθως γυναίκα, παρουσιάζεται ως ένα ατύχημα. Μια ολόκληρη «κατά λάθος» ύπαρξη που ήρθε να προκαλέσει πρόβλημα στη μόνη σχέση που έχει σημασία: αυτή του άντρα με την καριέρα του. Η δική της καριέρα; Η δική της πορεία ζωής; Η δική της φήμη όταν η καταγγελία είναι στίγμα;
Ασχολείται ποτέ το πλήθος που ανησυχεί «τι θα γίνει με τη δουλειά του» με το τι θα γίνει με τη δική της;
Ενώ αυτά τα σχόλια μάς φαίνονται «απαράδεκτα», στην πραγματικότητα εκφράζουν με ειλικρίνεια κάποιες απ’ τις αξίες που διαπνέουν τον πολιτισμό μας. Κι ενώ μπορούμε να το συζητήσουμε με όρους καπιταλισμού, φεμινισμού και πατριαρχίας, σε απλά λιανά ελληνικά το θέμα είναι ότι ακόμα ο ρόλος του άντρα είναι έξω, να φέρνει λεφτά, και ακόμα η καριέρα της γυναίκας είναι μια παρένθεση μέχρι να βρει κάτι αξιόλογο να κάνει στη ζωή της, που να συμφωνεί με τον κοινωνικό της ρόλο.
Εν προκειμένω, το θύμα είναι δικηγόρος. Αν είναι να μιλήσουμε για καριέρες, ας εστιάσουμε τουλάχιστον στη δική της.
