ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ του έτους περισσότεροι από 130 άνθρωποι έχουν πνιγεί στις ελληνικές θάλασσες. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ), περισσότεροι από 400 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από πνιγμό ετησίως, με την αναλογία αντρών και γυναικών να είναι τρία προς ένα. Στα παιδιά και στους εφήβους παρατηρούνται περίπου δέκα ανάλογα περιστατικά κάθε χρόνο. Γιατί συμβαίνει αυτό; Ποιοι είναι οι κανόνες προστασίας; Ο καθηγητής Προπονητικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Βασίλειος Γεροδήμος, έχει τις απαντήσεις.
Σε μια χώρα σαν την Ελλάδα, που περιτριγυρίζεται από θάλασσα, ένας από τους σημαντικότερους τρόπους για να περιοριστούν οι πνιγμοί είναι η εκπαίδευση του πληθυσμού στην κολύμβηση και γενικότερα στους κανόνες που πρέπει να τηρούνται πριν μπούμε στη θάλασσα.
— Η ακτογραμμή της Ελλάδας είναι η μεγαλύτερη της Μεσογείου. Γιατί έχουμε πάλι τόσους πνιγμούς και φέτος; Πώς το εξηγείτε;
Σε μια χώρα σαν την Ελλάδα, που περιτριγυρίζεται από θάλασσα, ένας από τους σημαντικότερους τρόπους για να περιοριστούν οι πνιγμοί είναι η εκπαίδευση του πληθυσμού στην κολύμβηση και γενικότερα στους κανόνες που πρέπει να τηρούνται πριν μπούμε στη θάλασσα. Επιπρόσθετα, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την ασφάλεια των λουόμενων, εξασφαλίζοντας κατάλληλα εκπαιδευμένους ναυαγοσώστες σε όλες τις παραλίες και τις πισίνες, αυστηρό έλεγχο των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στις παραλίες και ασχολούνται με τον ναυταθλητισμό (σκι, σερφ κ.ά.) καθώς και έλεγχο της ναυσιπλοΐας (jet ski, σκάφη αναψυχής κ.ά.) έτσι ώστε να τηρούνται όλοι οι κανόνες ασφάλειας.
— Καταρχάς, όσον αφορά τα παιδιά, ποια είναι τα λάθη και οι παραλείψεις;
Όσον αφορά τα παιδιά, η εκπαίδευση είναι ο κύριος παράγοντας που θα κάνει τη διαφορά. Η εκπαίδευση των παιδιών στην κολύμβηση αλλά και στους κανόνες που πρέπει να τηρούνται πριν και κατά τη διάρκεια της εισόδου τους τόσο στη θάλασσα όσο και σε μια πισίνα πρέπει να γίνεται από καθηγητές Φυσικής Αγωγής με εξειδίκευση στην κολύμβηση. Δυστυχώς, τον ρόλο αυτό στην ελληνική οικογένεια τον κρατούν οι γονείς ή ο παππούς και η γιαγιά.
Το ιδανικό περιβάλλον όπου θα μπορούσαν και θα έπρεπε να εκπαιδεύονται τα παιδιά είναι το σχολείο. Τα τελευταία χρόνια γίνεται μια προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση με την ένταξη της κολύμβησης στο ωρολόγιο πρόγραμμα της Φυσικής Αγωγής της Γ' Δημοτικού. Αν και σύμφωνα με μελέτη που πραγματοποιήσαμε στο Εργαστήριο Προπονητικής του ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και δημοσιεύτηκε στο αναγνωρισμένο περιοδικό «Acta Pediatrica» διαπιστώσαμε ότι ακόμη και με 10-11 μαθήματα στο νερό τα παιδιά βελτιώνονται, διασκεδάζουν και αποκτούν τις βάσεις για την εκμάθηση της κολύμβησης, αυτό δεν είναι αρκετό και πρέπει να προχωρήσουμε ένα βήμα παραπέρα με την αύξηση των μαθημάτων και την ένταξη του προγράμματος και στις επόμενες τάξεις του δημοτικού.
— Αν σας ζητούσα να μας πείτε κάποιους κανόνες που πρέπει να τηρούν γονείς και παιδιά στην παραλία, ποιοι θα ήταν αυτοί;
Κάποιοι βασικοί κανόνες ασφαλείας, σημαντικοί για την αποφυγή πνιγμών, είναι η παρακολούθηση οργανωμένων μαθημάτων κολύμβησης και η κολύμβηση πάντα με παρέα και ιδανικά υπό την επίβλεψη ναυαγοσώστη, εάν αυτό είναι εφικτό. Μην αφήνετε από την επίβλεψή σας ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, όπως τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι, αποφύγετε την κολύμβηση αμέσως μετά το φαγητό (ιδανικά πρέπει να έχουν περάσει 3 ώρες από την κατανάλωση φαγητού), μπείτε σταδιακά μέσα στο νερό, ώστε να προσαρμοστεί ο οργανισμός σας στη θερμοκρασία του νερού (ιδιαίτερη προσοχή όταν το νερό είναι κρύο), μην απομακρύνεστε από τα ρηχά και κολυμπήστε παράλληλα με την ακτή, μην υπερεκτιμάτε τις δυνάμεις σας, μην κάνετε επίδειξη των δυνάμεών σας στους υπόλοιπους λουόμενους και μην κάνετε ριψοκίνδυνα παιχνίδια που θέτουν εσάς ή τους γύρω σας σε κίνδυνο. Αν παρασυρθείτε στα βαθιά από κάποιο ρεύμα, διατηρήστε την ψυχραιμία σας, κολυμπήστε παράλληλα με την ακτογραμμή για να απεγκλωβιστείτε και μετά κάθετα για να επιστρέψετε στην ακτή. Αποφύγετε το κολύμπι εάν έχετε καταναλώσει αλκοόλ ή ναρκωτικά. Μην παραβλέπετε τυχόν προειδοποιήσεις προς τους λουόμενους από τις τοπικές Αρχές. Να είστε επιφυλακτικοί όταν επισκέπτεστε μια παραλία για πρώτη φορά, καλό είναι να έχετε ενημερωθεί από τους κατοίκους της περιοχής για τυχόν κινδύνους που μπορεί να προκύψουν.
— Αν βρεθούμε σε ένα περιστατικό πνιγμού στη θάλασσα ή στην πισίνα, τι πρέπει να κάνουμε;
Αν και το ένστικτο όλων μας λέει να σπεύσουμε προς βοήθεια του ατόμου που πνίγεται, αν δεν είμαστε εκπαιδευμένοι, πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί διότι έχουν καταγραφεί πολλά περιστατικά όπου πνίγηκε και το άτομο που πήγε να βοηθήσει κατά τη διάρκεια της προσπάθειας. Ιδανικά, αν αντιληφθούμε ένα περιστατικό πνιγμού πρέπει να ζητήσουμε βοήθεια από τον ναυαγοσώστη της παραλίας ή της πισίνας ή από κάποιο ειδικά εκπαιδευμένο άτομο.
Βλέπουμε και σε αυτή την περίπτωση ότι η εκπαίδευση του πληθυσμού στην αντιμετώπιση τέτοιων καταστάσεων είναι πολύ σημαντική. Όπως είπαμε και πιο πριν, μπορεί και πρέπει να πραγματοποιείται στο σχολείο, έτσι ώστε σε μερικά χρόνια οι Έλληνες πολίτες να είναι ικανοί να αποφεύγουν σε μεγάλο βαθμό τις καταστάσεις που οδηγούν σε πνιγμούς αλλά και να μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά όποιο περιστατικό υποπέσει στην αντίληψή τους.
