— Πρόσφατα η Κομισιόν παρέπεμψε την Ελλάδα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο επειδή δεν είχαν εγκριθεί χάρτες θορύβου για τα περισσότερα πολεοδομικά συγκροτήματα. Πώς το σχολιάζετε;
Πράγματι. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο της καταπολέμησης των ηχητικών οχλήσεων, διαμόρφωσε μια κοινή προσέγγιση για την αποφυγή, την πρόληψη ή τον κατά προτεραιότητα περιορισμό των επιβλαβών επιπτώσεων της έκθεσης στον περιβαλλοντικό θόρυβο μέσω της Οδηγίας 2002/49. Η ανωτέρω προσέγγιση στηρίζεται στον χαρτογραφικό προσδιορισμό της έκθεσης στον θόρυβο μέσω εκπόνησης Στρατηγικών Χαρτών Θορύβου (ΣΧΘ), σύμφωνα με κοινές μεθόδους, στην ενημέρωση των πληθυσμών και στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση Σχεδίων Δράσης (Σ.Δ.) σε τοπικό επίπεδο.
«Είναι γνωστό ότι η χώρα μας δεν πάσχει από έλλειψη σχετικής νομοθεσίας αλλά από την εφαρμογή της στην καθημερινή ζωή».
Στη συνέχεια, αυτή η Οδηγία συμπληρώθηκε με την Οδηγία 2015/996/ΕΕ (γνωστή και ως Οδηγία EU Cnossos), η οποία ορίζει νέες μεθόδους εκτίμησης και αξιολόγησης του περιβαλλοντικού θορύβου. Σύμφωνα με τα παραπάνω εκδόθηκε η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) περί «Καθορισμού δεικτών αξιολόγησης και ανώτατων επιτρεπόμενων ορίων δεικτών περιβαλλοντικού θορύβου που προέρχεται από τη λειτουργία συγκοινωνιακών έργων, τεχνικών προδιαγραφών ειδικών ακουστικών μελετών υπολογισμού και εφαρμογής (ΕΑΜΥΕ) αντιθορυβικών πετασμάτων, προδιαγραφών προγραμμάτων παρακολούθησης περιβαλλοντικού θορύβου και άλλων διατάξεων» που αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στον καθορισμό ορίων οδικού κυκλοφοριακού, σιδηροδρομικού και αεροπορικού θορύβου, σύμφωνα με τους δείκτες αξιολόγησης Lden (δείκτης του επιπέδου του συνολικού θορύβου την ημέρα, το βράδυ και τη νύχτα, ο οποίος χρησιμοποιείται για την ποσοτικοποίηση της όχλησης που συνδέεται με την έκθεση στο θόρυβο) και Lnight (Lnight είναι δείκτης του ηχητικού επιπέδου κατά την νύκτα).
ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ
Αυτοί οι δείκτες χρησιμοποιούνται στην κατάρτιση των Στρατηγικών Χαρτών Θορύβου και των Σχεδίων Δράσης. Τα κράτη-μέλη έχουν την υποχρέωση να εγκρίνουν χάρτες που να παρουσιάζουν την έκθεση στον θόρυβο εντός των μεγαλύτερων πολεοδομικών συγκροτημάτων, ειδικά κατά μήκος των βασικών σιδηροδρομικών και οδικών αξόνων και γύρω από τα κύρια αεροδρόμια. Σύμφωνα με την προαναφερθείσα, ως ανώτατα επιτρεπόμενα όρια δεικτών οδικού, σιδηροδρομικού και αεροπορικού θορύβου για την Ελλάδα έχουν καθοριστεί τα ακόλουθα: για τον δείκτη Lden τα 70 dB και για τον δείκτη Lnight τα 60 dB. Οι παραπάνω τιμές είναι αρκετά υψηλότερες από τις ελάχιστες απαιτήσεις που ορίζονται στην Οδηγία. Στην Ελλάδα δεν είχαν εγκριθεί χάρτες θορύβου για τα περισσότερα πολεοδομικά συγκροτήματα και τους μεγάλους οδικούς άξονες, όπως απαιτείται. Όσοι εγκρίθηκαν δεν πληρούσαν τις ελάχιστες απαιτήσεις που ορίζονται στην οδηγία».
— Τι ρόλο παίζουν η νομοθεσία και οι δημοτικές αρχές στην αντιμετώπιση της ηχορρύπανσης;
Είναι γνωστό ότι η χώρα μας δεν πάσχει από έλλειψη σχετικής νομοθεσίας αλλά από την εφαρμογή της στην καθημερινή ζωή. Ακολούθως και οι δημοτικές αρχές έχουν το ίδιο πρόβλημα στην εφαρμογή των όποιων μέτρων ηχοπροστασίας λόγο υποστελέχωσης των σχετικών υπηρεσιών και του εξειδικευμένου εξοπλισμού μετρήσεων.
— Ποιες είναι οι επιπτώσεις του θορύβου από την αστική ηχορρύπανση;
Οι επιπτώσεις κυμαίνονται από την αναπτυσσόμενη βαρηκοΐα μέχρι περιπτώσεις πρόωρων θανάτων και ισχαιμικής καρδιοπάθειας – τα ετήσια περιστατικά σε ολόκληρη την Ευρώπη ανέρχονται σε 11.000 και 41.000 αντίστοιχα. Επίσης, εκτιμάται ότι πέντε εκατομμύρια άνθρωποι στην Ε.Ε. υποφέρουν από χρόνια σημαντική διαταραχή ύπνου. Γι’ αυτό, η Οδηγία για τον θόρυβο απαιτεί από τα κράτη-μέλη να εγκρίνουν σχέδια δράσης για τη μείωση του επιβλαβούς θορύβου σε μεγάλα πολεοδομικά συγκροτήματα ή γύρω από μεγάλες σιδηροδρομικές γραμμές, οδικούς άξονες και αεροδρόμια.
— Είναι ηχητικά γερασμένα τα κτίρια στη χώρα μας;
Η ηχομονωτική ικανότητα των κτιρίων από τη γήρανσή τους δεν εξαρτάται ιδιαίτερα. Θα έλεγα ότι τα παλιά κτίρια πολλές φορές διαθέτουν μεγαλύτερη ηχομόνωση λόγο στιβαρής κατασκευής διαχωριστικών τοίχων αλλά και της ποιότητας των υλικών κατασκευής. Τα νέα κτίρια, βέβαια, σύμφωνα και με τον Γενικό Οικοδομικό Κανονισμό, φέρουν στην πλειοψηφία τους αυξημένη ηχομονωτική ικανότητα σε σχέση με το παρελθόν (πόρτες ασφαλείας, διπλά παράθυρα, ψευδοροφές κ.λπ.).
— Πώς μπορούν οι ίδιοι οι πολίτες, ειδικά στην Αθήνα, να συμβάλουν στη μείωση της ηχορρύπανσης;
Αυτό είναι ένα μεγάλο θέμα και σχετίζεται πρώτον με τις καθημερινές συνήθειες και την «τρέχουσα κουλτούρα» των πολιτών όχι μόνο στην Αθήνα αλλά και σε όλη την επικράτεια. Κάποια μέτρα που θα μπορούσαν να ληφθούν αφορούν τον τρόπο οδήγησης, τη συντήρηση των οχημάτων (κινητήρες, ελαστικά, εξατμίσεις), την άσκηση «πίεσης» στους δημοτικούς άρχοντες για την αναθεώρηση του πολεοδομικού σχεδιασμού και της κυκλοφορίας των οχημάτων στο κέντρο των πόλεων, τη συντήρηση των δρόμων π.χ. με ασφαλτοστρώσεις, τον αυξημένο έλεγχο των «τροποποιημένων» εξατμίσεων μηχανών μεγάλου κυβισμού αλλά και τον τακτικό έλεγχο των σιγαστήρων σε μηχανάκια μικρού κυβισμού, των οποίων ο αριθμός τον τελευταίο καιρό δείχνει μεγάλη αύξηση.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
