ΑΡΗΣ ΔΗΜΟΚΙΔΗΣ

Δανάη Σιώζου: Η δημοσιοποίηση της ασθένειας ως πολιτική πράξη

Το παράδειγμα της ποιήτριας Δανάης Σιώζου Facebook Twitter
Κάθε άνθρωπος που μιλάει για την ασθένειά του λέει αυτό που δεν θέλουμε ν’ ακούμε. Δεν είναι σπάνιο. Είναι η φύση μας. Εικονογράφηση: bianka/LiFO
0

ΕΧΩ ΜΕΡΙΚΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΣΤΟ ΜΥΑΛΟ ΜΟΥ που τους αγγίζω για να πάρω δύναμη. Κάποιους δεν τους έχω δει ποτέ από κοντά, οι λογοτεχνικοί μου Άγιοι, ζωντανοί και νεκροί, στους οποίους γυρίζω όποτε θέλω κουράγιο. Κι άλλους, τους ξέρω, είναι συνήθως γυναίκες που ζουν μια «ασήμαντη» ζωή και αναμετρώνται με τα πιο δύσκολα πράγματα.

Την ποιήτρια Δανάη Σιώζου την είχα μάθει ως ποιήτρια των Ενδεχόμενων Τοπίων και δεν την ήξερα προσωπικά. Μου είχε αρέσει πολύ εκείνο το βιβλίο. Και τώρα την ξαναμαθαίνω μέσα από τα λόγια στο μπλογκ της (Αυτά δεν είναι ποιήματα) και τις φωτογραφίες που ανεβάζει στο Instagram, κρατώντας κάτι σαν ημερολόγιο καρκίνου.

Η ζωή, δύσκολη λόγω της επίθεσης της ασθένειας στο σώμα, μεταβολίζεται μέσα από λέξεις και εικόνες. Προφανώς, η ίδια δηλώνει πως δεν είναι ποιήματα αυτά, όμως φυσικά και είναι. Ή, αλλιώς, πρόκειται για ένα μεικτό εγχείρημα με φωτογραφίες και λέξεις που φωτίζει τις στιγμές της ασθένειας σε νεαρή ηλικία. 

Δεν είναι μόνο η δύναμη που παίρνει κανείς διαβάζοντας αυτές τις λέξεις: «επιστρέφω / μαθαίνω να ζω με τον φόβο / μαθαίνω να ζω με τον πόνο / μαθαίνω να ζω». Είναι σαν κάτι ζεστό μέσα μας, σαν μαγικό φίλτρο, αυτή η τσουχτερή ειλικρίνεια. Αυτές οι λιτές σημειώσεις κάνουν αυτό που, κατά τη δική μου άποψη, πάντα καλείται να κάνει η λογοτεχνία και γι’ αυτό εγώ τις λέω ποιήματα. Μας κάνουν παρέα. Μας αφήνουν λιγότερο μόνους-ες μας στο σύμπαν, λιγότερο χαμένους. Είναι ένα είδος σωτηρίας. Μια προσευχή.

Παράλληλα, στο Ιnstagram η Σιώζου αντιστρέφει το κλισέ. Δεν μας δείχνει πόσο τέλεια περνάει αλλά βρίσκει το αδιανόητο θάρρος να μας δείξει ορούς, κρεβάτια νοσοκομείου, ουλές, σκασμένο δέρμα, σπασμένες φλέβες. Δεν μπορώ παρά να σκεφτώ πως η δημιουργικότητα είναι ένα από τα ελάχιστα που έχουμε να αντιτάξουμε στις συνθήκες της παρουσίας μας στον κόσμο. 

Κάθε άνθρωπος που μιλάει για την ασθένειά του λέει αυτό που δεν θέλουμε ν’ ακούμε. Δεν είναι σπάνιο. Είναι η φύση μας. Μάλιστα η Δανάη Σιώζου αποφεύγει κάθε ναρκισσισμό γύρω από την ασθένεια. Δηλώνει μία ανάμεσα σε πολλούς, μέλος μιας κοινότητας γυναικών με τις οποίες συνδέθηκε με αφορμή τον καρκίνο.

Οι εικόνες της Σιώζου, όπως και άλλων καρκινοπαθών στο Instagram, καταλαμβάνουν έναν χώρο προορισμένο για διαφήμιση, ομορφιά και πλαστική «ευτυχία». Αντίθετα η Σιώζου εισφέρει κάτι άλλο. Η δημοσιοποίηση της ασθένειας, εκτός από εγχείρημα παρηγορητικό για τους άλλους, είναι και πολιτική πράξη. 

Η αρρώστια δεν είναι καθόλου προσωπικό ζήτημα. Φάνηκε αυτό το φρικτό 2021. Το φρικτό 2021 έσπασε και το ταμπού της νεανικής ασθένειας, ειδικά εάν συνυπολογίσουμε τις ψυχικές ασθένειες και τους εθισμούς σε ναρκωτικά. Αποδείχτηκε πόσο πολύ εξαρτάται η επιβίωσή μας από την τύχη, την ύπαρξη συστημάτων περίθαλψης, τους άλλους, την ιστορική συγκυρία.

Η ασθένεια που μένει κρυφή και μυστική, βαθιά μες στην ιδιωτική σφαίρα, αφήνει ακλόνητες φαντασιώσεις που θέλουν τον πληθυσμό άτρωτο ή τρωτό από δική του ευθύνη. Κι όμως, τόσοι νέοι άνθρωποι όλο και κάτι παθαίνουν τώρα και δεν έχουν πια το κοινωνικό κράτος πρόνοιας ή τα εισοδήματα άλλων εποχών.

Κάθε άνθρωπος που μιλάει για την ασθένειά του λέει αυτό που δεν θέλουμε ν’ ακούμε. Δεν είναι σπάνιο. Είναι η φύση μας. Μάλιστα η Δανάη Σιώζου αποφεύγει κάθε ναρκισσισμό γύρω από την ασθένεια. Δηλώνει μία ανάμεσα σε πολλούς, μέλος μιας κοινότητας γυναικών με τις οποίες συνδέθηκε με αφορμή τον καρκίνο. Απέχει έτσι συνειδητά από το γνωστό «γιατί συνέβη σ’ εμένα;». Μα γιατί συμβαίνει στον καθένα.  

Οι φωτογραφίες μιας πανέμορφης νεαρής κοπέλας χωρίς μαλλιά βγάζουν τη γλώσσα και σ’ αυτό το ανόητο ταμπού-φετίχ με τα μαλλιά μας. Σ’ έναν κόσμο με φίλτρα, πλαστική επέμβαση στα δεκαέξι και πλήρη άρνηση του γήρατος κάποιοι/-ες φωτογραφίζονται χωρίς μαλλιά. Αυτή η αγέρωχη ελευθερία σπάει τα δεσμά όλων μας. Είναι κάτι νέο για την ελληνική κοινωνία που δεν θέλει να ξέρει, να ονοματίζει ή να συζητά τον καρκίνο, την απώλεια, την ψυχική πάθηση, τους εθισμούς ή ό,τι άλλο παρουσιάζεται συστηματικά ως πρόβλημα προσωπικό ή, έστω, της οικογένειας. 

Το παράδειγμα της Δανάης Σιώζου με γεμίζει ζεστασιά, αγάπη και όρεξη για ζωή. Κάνει αυτό που οφείλουν να κάνουν οι λογοτέχνες, φτιάχνει ένα μέρος να κρυφτείς μέσα στην άβολη ειλικρίνεια, μέσα σε γλυκόπικρες αλήθειες. Πάω στο μπλογκ της όποτε νιώθω χάλια, έτοιμη να γκρινιάξω, να ουρλιάξω ή να σταματήσω να βλέπω την ομορφιά στα πάντα γύρω μου, να σταματήσω να ενδιαφέρομαι. Γράφει: «Τώρα κοιτάζω από το παράθυρο / το φως / θυμάμαι πως παίζω με τις ηλιαχτίδες / ίσως μπορώ και χωρίς τις βλεφαρίδες μου».

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.

Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.

Οπτική Γωνία
0

ΑΡΗΣ ΔΗΜΟΚΙΔΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Σα να είμαι η ενσάρκωση ενός βιβλίου και να περιφέρομαι σα στοιχειό»

Βιβλίο / Δήμητρα Αγγέλου: «Σαν να είμαι η ενσάρκωση ενός βιβλίου και να περιφέρομαι σαν στοιχειό»

Με αφορμή τη συγκεντρωτική έκδοση των τριών πρώτων της ποιητικών συλλογών, η Δήμητρα Αγγέλου μιλά για την έκφραση, τον έρωτα, τη δημιουργία και την καταστροφή.
ΧΑΡΙΛΑΟΣ ΤΡΟΥΒΑΣ
Ο Σύλλογος ΚΕΦΙ Αθηνών προασπίζει τα δικαιώματα των ασθενών με καρκίνο

Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου / Ο Σύλλογος ΚΕΦΙ Αθηνών προασπίζει τα δικαιώματα των ασθενών με καρκίνο

Ο Σύλλογος Καρκινοπαθών - Εθελοντών - Φίλων - Ιατρών (ΚΕΦΙ) Αθηνών ενδυναμώνει τη φωνή των ασθενών με ογκολογικά νοσήματα και τους υποστηρίζει εκεί όπου δεν επαρκεί η πολιτεία.
ΑΛΕΞΙΑ ΣΒΩΛΟΥ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Πλατεία Συντάγματος: Για τα πανηγύρια

Ρεπορτάζ / Πλατεία Συντάγματος: Για τα πανηγύρια

Είναι αυτή εικόνα για την πιο ιστορική πλατεία της Αθήνας; Από τις τέντες που πωλούν λουκάνικα μέχρι τις τεχνητές αμμουδιές για τουρνουά μπιτς βόλεϊ, οι χρήσεις της πληθαίνουν και ολοένα εξαθλιώνουν την εικόνα της. Με ποια κριτήρια τις εγκρίνει ο δήμος;
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Mogging: Το βαρέλι της σύγκρισης δεν έχει πάτο/ Από το maxxing στο mοgging και να ψοφήσει η κατσίκα του γείτονα.

Οπτική Γωνία / Στην εποχή του mogging δεν αρκεί να ξεχωρίζεις. Πρέπει να τρώνε τη σκόνη σου

Η λέξη της χρονιάς σύμφωνα με το λεξικό Collins γίνεται ο καθρέφτης μιας κουλτούρας που έχει μετατρέψει τη ζωή σε ατελείωτο διαγωνισμό υπεροχής. Το βαρέλι της σύγκρισης, όπως φαίνεται, δεν έχει πάτο.
ΕΙΡΗΝΗ ΓΙΑΝΝΑΚΗ
Φαμπιάν Περιέ: «Η ακροδεξιά ιδεολογία σκοτώνει»

Οπτική Γωνία / Φαμπιάν Περιέ: «Η ακροδεξιά ιδεολογία σκοτώνει»

Ο ανταποκριτής της «Libération» αναλύει την κοινωνική έκρηξη στη Γαλλία, την οργή της νέας γενιάς και προειδοποιεί ότι η πολιτική του Εμανουέλ Μακρόν έχει κανονικοποιήσει την ακροδεξιά και ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για μια αυταρχική προεδρία της Μαρίν Λεπέν.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Τα μούτρα των «Σαμαράδων», το θράσος Κασιδιάρη και οι κινήσεις απελπισίας του ΠΑΣΟΚ

Πολιτικό επταήμερο / Τα μούτρα των «Σαμαράδων», το θράσος Κασιδιάρη και οι κινήσεις απελπισίας του ΠΑΣΟΚ

Ποιος Τραμπ, άραγε, μας ξημερώνει, οι τραγωδίες που ανέδειξαν την απόλυτη γελοιότητα του πολιτικού διαλόγου και ποιους κάλεσε το ΠΑΣΟΚ για να του πουν «και του χρόνου».
ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΔΕΣΠΟΤΟ
Τζέιμς Ταλαρίκο - Αμπντούλ Ελ Σαγιέντ: Οι δύο νέοι γερουσιαστές των Δημοκρατικών που είναι ήδη «talk of the town»

Οπτική Γωνία / Τζέιμς Ταλαρίκο - Αμπντούλ Ελ Σαγιέντ: Οι δύο νέοι σταρ των Δημοκρατικών

Οι δύο γερουσιαστές ήταν από τα ονόματα που συζητήθηκαν περισσότερο σε αυτές τις ενδιάμεσες εκλογές, κατά τις οποίες η δημοκρατική Αμερική κατάφερε να βάλει ένα κάποιο «φρένο» στον Ντόναλντ Τραμπ.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Πώς έγινα ολιγαρκής, χωρίς να με πει κανείς τσιγκούνα

Ρεπορτάζ / Πώς έγινα ολιγαρκής, χωρίς να με πει κανείς τσιγκούνα

Μετά από κάποιες οικονομικές αναποδιές, η Μίνα Καλογερά άρχισε να μετράει τρεις το λάδι, τρεις το ξίδι. Αυτό, περιέργως, δεν την έκανε μίζερη ή τσιγκούνα. Άρχισε να αγοράζει μόνον αυτά που χρειάζεται πραγματικά, απολαμβάνοντας περισσότερα με λιγότερα χρήματα.
ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ
Παρακμάζει η Αμερική;

Νέος Άγνωστος Κόσμος / Παρακμάζει η Αμερική ή απλώς δεν παίζει πια χωρίς αντίπαλο;

Μια τεράστια χορωδία επαναλαμβάνει το αφήγημα της αμερικανικής παρακμής, πασπαλισμένη με μπόλικη νοσταλγική χρυσόσκονη για έναν απολεσθέντα παράδεισο. Είναι όμως πράγματι έτσι;
ΚΩΣΤΑΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ
Ηλίας Ντίνας: «Δεν χρειάζεται πραξικόπημα για να διαλυθεί μια δημοκρατία»

Ενδιάμεσες εκλογές ΗΠΑ / Ηλίας Ντίνας: «Δεν χρειάζεται πραξικόπημα για να διαλυθεί μια δημοκρατία»

Ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο της Φλωρεντίας μιλά στη LiFO για τη φθορά του Ντόναλντ Τραμπ, τις ενδιάμεσες εκλογές και την κρίση στο κόμμα των Δημοκρατικών.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
ΗΠΑ ΕΝΔΙΑΜΕΣΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΡΑΜΠ

Ενδιάμεσες εκλογές ΗΠΑ / Στίβεν Έρλανγκερ: «Αυτές οι εκλογές είναι δημοψήφισμα για τον Τραμπ»

Ο διακεκριμένος δημοσιογράφος των New York Times, Στίβεν Έρλανγκερ, αναλύει στη LiFO τις πολιτικές συνέπειες της κρίσιμης εκλογικής αναμέτρησης στις ΗΠΑ, εξηγεί πώς μια ήττα των Ρεπουμπλικανών μπορεί να περιορίσει την εξουσία του Τραμπ και μιλά για την αντοχή της αμερικανικής δημοκρατίας και το μέλλον του κόμματος ενόψει του 2028.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Louis Vuitton στα οδοφράγματα

Ιλεκτρίσιτυ / Louis Vuitton στα οδοφράγματα

Η βία των βανδαλισμών και των λεηλασιών, καθώς κι η εκμετάλλευση της εικόνας τους από τρομολαγνικά media που, τονίζοντας το «χάος», νομιμοποιούν την «επιβολή της τάξης», δεν είναι το κεντρικό, ούτε το πιο σημαντικό σημείο των εξεγέρσεων.
ΧΑΡΗΣ ΚΑΛΑΪΤΖΙΔΗΣ