Στη δίωξη ισχυρών πολιτικών προσώπων, μεταξύ αυτών και του Δημάρχου των Τιράνων Έριον Βελίαϊ, προχωρά η ειδική εισαγγελία κατά της διαφθοράς (SPAK) στην Αλβανία, στο περιθώριο πλήρωσης των προϋποθέσεων για την ένταξη της γειτονικής χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Την ώρα που η Ένωση ζητά, από την Αλβανία, αποδείξεις ότι κανείς δεν βρίσκεται υπεράνω του νόμου, κορυφαίοι αξιωματούχοι μιλούν, κατά το γνωστό επιχείρημα, για «κυνήγι μαγισσών».
Αλβανία: Ο Έριον Βελίαϊ στη φυλακή, αλλά παραμένει δήμαρχος
Ο 45χρονος Έριον Βελίαϊ, τρεις φορές εκλεγμένος δήμαρχος Τιράνων και κορυφαίο στέλεχος του σοσιαλιστικού κόμματος, βρίσκεται από τον Φεβρουάριο προφυλακισμένος με κατηγορίες για διαφθορά, ξέπλυμα και απόκρυψη περιουσίας. Εδώ και εννέα μήνες διοικεί την πόλη μέσα από το κελί του, επικοινωνώντας με επιστολές μέσω συγγενών.
Η συνταγματική κρίση κορυφώθηκε όταν το δημοτικό συμβούλιο προσπάθησε να τον αντικαταστήσει. Όμως το Συνταγματικό Δικαστήριο ανέτρεψε την απόφαση, ακύρωσε τις εκλογές και τον επανέφερε τυπικά στη θέση του.
Ο Βελίαϊ, που δηλώνει αθώος, υποστηρίζει ότι η υπόθεση συνιστά «πολιτική τιμωρία» και κατηγορεί τους ειδικούς εισαγγελείς ότι λειτουργούν χωρίς έλεγχο. Παραδέχεται ότι μετά βίας μπορεί να ασκήσει καθήκοντα, ενώ η εισαγγελία τον θεωρεί ύποπτο φυγής.
Στο στόχαστρο πρώην πρόεδροι και αντιπρόεδροι
Η ειδική εισαγγελία έχει προχωρήσει σε σειρά διώξεων που σηματοδοτούν το τέλος της ιστορικής ατιμωρησίας στη χώρα:
- Μπελίντα Μπαλούκου, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, κατηγορείται για συμμετοχή σε στημένη ανάθεση εκατομμυρίων για τούνελ υποδομών.
- Ιλίρ Μέτα, πρώην πρόεδρος και πρωθυπουργός, διώκεται για διαφθορά και ξέπλυμα.
- Σαλί Μπερίσα, πρώην πρωθυπουργός και πρόεδρος, τελεί υπό κατ’ οίκον περιορισμό για υπόθεση «παθητικής διαφθοράς».
Όλοι υποστηρίζουν ότι οι διώξεις είναι πολιτικές.
Την ίδια ώρα, η Δύση χαιρετίζει τη λειτουργία της SPAK ως βασική προϋπόθεση για την ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας. Πολιτικοί αναλυτές στη χώρα σημειώνουν ότι για πρώτη φορά διερευνώνται «ειδώλα» της αλβανικής πολιτικής, κάτι που αποδεικνύει «το τέλος της ατιμωρησίας».
Ωστόσο, οι κατηγορούμενοι μιλούν για εισαγγελείς που έχουν γίνει «παντοδύναμοι», ενώ αρκετοί πολίτες φοβούνται ότι η θεσμική μάχη απειλεί να παραλύσει τη λειτουργία του κράτους, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την πρωτεύουσα, που «μένει στον αέρα» με τον δήμαρχό της στη φυλακή.
Για τις Βρυξέλλες, η υπόθεση αποτελεί τεστ αξιοπιστίας: η Αλβανία πρέπει να δείξει ότι η δικαιοσύνη λειτουργεί χωρίς πολιτικές σκοπιμότητες. Για τους Αλβανούς πολιτικούς, είναι μάχη επιβίωσης.
Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν η χώρα θα αποτελέσει υπόδειγμα ευρωπαϊκής πορείας, ή παράδειγμα της δυσκολίας εκρίζωσης της βαθιάς διαφθοράς στα Δυτικά Βαλκάνια.
Με πληροφορίες από Washington Post
