Εκατοντάδες χιλιάδες είναι, σύμφωνα με ρεπορτάζ του γαλλικού πρακτορείου ειδήσεων, τα μη αδειοδοτημένα ιατρεία που λειτουργούν σε ολόκληρο το Πακιστάν, καλύπτοντας τις ελλείψεις στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης.
Σκουριασμένα καρφιά συγκρατούν χρησιμοποιημένους ορούς στον τοίχο ενός αυτοσχέδιου ιατρείου, που ανήκει σε έναν από τις εκατοντάδες χιλιάδες μη αδειοδοτημένους «γιατρούς» που δραστηριοποιούνται σε ολόκληρο το Πακιστάν. Δεκάδες ασθενείς επισκέπτονται καθημερινά το μικρό κατάστημα δίπλα στον δρόμο, στη νότια επαρχία Σιντ, όπου λίγες καρέκλες είναι τοποθετημένες γύρω από ξύλινα τραπέζια που χρησιμοποιούνται για να ξαπλώνουν οι ασθενείς.
«Αυτοί οι ασθενείς με εμπιστεύονται. Πιστεύουν ότι μπορώ να τους θεραπεύσω σωστά», λέει ο Abdul Waheed, ο οποίος άνοιξε τη μονάδα πριν από λίγους μήνες, έξω από την πόλη Χαϊντεραμπάντ. Κατά τη διάρκεια της ημέρας, ο 48χρονος εργάζεται σε ιδιωτικό νοσοκομείο στο Χαϊντεραμπάντ. Τα βράδια, πηγαίνει στο χωριό Tando Saeed Khan για να δέχεται ασθενείς στο «ιατρείο» του, χρεώνοντας 300 ρουπίες (περίπου 1 δολάριο) ανά επίσκεψη.
Pakistan battles legions of fake doctors.
— AFP News Agency (@AFP) January 23, 2026
Unlicensed clinics are often the first, or only, point of care for the poor, but Pakistan Medical Association chief warns: "Unqualified doctors don't know the side effects and exact dosage of medicines. If a disease is not properly… pic.twitter.com/D6ubaMkj3O
Πακιστάν: Καμία πινακίδα, κανένας αριθμός μητρώου
«Έχω περάσει τόσο πολύ χρόνο σε αυτόν τον χώρο. Έχω δουλέψει με πολλούς γιατρούς. Δόξα τω Θεώ, έχω την αυτοπεποίθηση να διαγνώσω έναν ασθενή και να θεραπεύσω την ασθένεια», δήλωσε στο AFP. Την ίδια ώρα, δεν υπάρχει πινακίδα, αριθμός μητρώου ή οποιαδήποτε νόμιμη άδεια άσκησης ιατρικής.
Ο Waheed, που διαθέτει δίπλωμα ομοιοπαθητικής και έχει ολοκληρώσει τετραετές πρόγραμμα νοσηλευτικής, μιλά με σιγουριά. Αφού εξέτασε δύο μικρά παιδιά, επέμεινε ότι οι ασθενείς έρχονται οικειοθελώς και εμπιστεύονται τις ικανότητές του. «Κανείς δεν με έχει αμφισβητήσει μέχρι στιγμής. Αν έρθει κάποιος, θα δω τι μπορώ να κάνω», είπε, αποτυπώνοντας την ευκολία με την οποία μη καταρτισμένα άτομα ασκούν ιατρική στο Πακιστάν.
Τέτοιες μη αδειοδοτημένες κλινικές αποτελούν συχνά το πρώτο -και μερικές φορές το μοναδικό- σημείο περίθαλψης για φτωχές κοινότητες στη χώρα της νότιας Ασίας.
Πακιστάν: Επικίνδυνη επαναχρησιμοποίηση εξοπλισμού
Ο Abdul Ghafoor Shoro, γενικός γραμματέας της Ιατρικής Κοινότητας Πακιστάν (Pakistan Medical Association), δήλωσε ότι «υπάρχουν πάνω από 600.000 ψεύτικοι ιατροί» σε όλη τη χώρα. Το στοιχείο αυτό έχει επιβεβαιωθεί και από την Sindh Healthcare Commission, βάσει εκτιμήσεων του Pakistan Medical and Dental Council.
Χαρακτηρίζοντας την πρακτική ως μία «επιδημία δημόσιας υγείας», ο Shoro εξήγησε ότι πολλοί από αυτούς εργάζονται αρχικά δίπλα σε γιατρούς, μαθαίνουν στοιχειώδη πράγματα και στη συνέχεια ανοίγουν δικά τους ιατρεία.
«Οι μη καταρτισμένοι γιατροί δεν γνωρίζουν τις παρενέργειες ούτε τις ακριβείς δοσολογίες. Αν μια ασθένεια δεν διαγνωστεί σωστά, μπορεί να γίνει επικίνδυνη», είπε. «Τα εργαλεία που χρησιμοποιούν δεν αποστειρώνονται. Απλώς τα πλένουν με νερό και τα ξαναχρησιμοποιούν. Επαναχρησιμοποιούν σύριγγες, γεγονός που αυξάνει τη διάδοση της ηπατίτιδας και του AIDS».
Κατά την επίσκεψη δημοσιογράφων του AFP στο Tando Saeed Khan, ένας άλλος μη αδειοδοτημένος «γιατρός» έκλεισε αμέσως το ιατρείο του και εξαφανίστηκε.
Έξω από το κατάστημα του Waheed, ο κάτοικος Ali Ahmed δήλωσε ότι υπάρχουν πολλά παρόμοια «ιατρεία» στην περιοχή. «Κανένα δεν έχει πτυχιούχους γιατρούς. Ο κόσμος δεν είναι μορφωμένος και δεν μπορεί να αναγνωρίσει ποιος είναι πραγματικός γιατρός», είπε ο 31χρονος.
Ειδικοί στον χώρο της περίθαλψης τονίζουν ότι αυτή η ανεξέλεγκτη πρακτική επιβαρύνει άμεσα το ήδη πιεσμένο σύστημα υγείας της χώρας, με τα μεγάλα δημόσια νοσοκομεία να κατακλύζονται από ασθενείς των οποίων η κατάσταση επιδεινώθηκε μετά από λανθασμένη θεραπεία.
Ο Khalid Bukhari, επικεφαλής του Civil Hospital στο Καράτσι, δήλωσε ότι το νοσοκομείο δέχεται τακτικά τέτοια περιστατικά από όλη τη χώρα. «Κάνουν λάθος διαγνώσεις και λάθος θεραπείες. Το νοσοκομείο μας είναι υπερφορτωμένο. Οι περισσότερες περιπτώσεις που δεχόμαστε είναι ασθενείς που καταστράφηκαν από αυτούς», διευκρίνισε.
Οι ρυθμιστικές αρχές παραδέχονται ότι έχουν αποτύχει να ελέγξουν το πρόβλημα. «Έχουμε περιορισμένους πόρους. Αυτή η πρακτική δεν μπορεί να εξαλειφθεί εύκολα. Αν κλείσουμε 25 καταστήματα, την επόμενη μέρα ανοίγουν άλλα 25», δήλωσε ο Ahson Qavi Siddiqi, επικεφαλής της SHCC.
Με πληροφορίες από AFP News Agency