Οι ΗΠΑ πρότειναν στο Ιράν να αποδεχθεί μορατόριουμ 20 ετών στον εμπλουτισμό ουρανίου, κατά τη διάρκεια διαπραγματεύσεων που πραγματοποιήθηκαν το Σαββατοκύριακο στο Ισλαμαμπάντ, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που μίλησε στο Axios.
Η ιρανική πλευρά αντέτεινε μια μικρότερη περίοδο, «μονοψήφιας διάρκειας», σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Οι διαφωνίες γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν - και ειδικά το αν η Τεχεράνη θα αποδεχθεί να σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου και να εγκαταλείψει τα υπάρχοντα αποθέματά της - αποτέλεσαν το βασικό εμπόδιο για την επίτευξη συμφωνίας.
Τώρα, μεσολαβητές από το Πακιστάν, την Αίγυπτος και την Τουρκία επιχειρούν να γεφυρώσουν τις διαφορές και να καταλήξουν σε συμφωνία πριν από τη λήξη της εκεχειρίας στις 21 Απριλίου.
Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν, σε μια προσπάθεια να ενισχύσει τη διαπραγματευτική του θέση.
«Υπάρχει συνεχιζόμενη επικοινωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και πρόοδος προς μια συμφωνία», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος.
Τι ζήτησε η Αμερική
Το αμερικανικό αίτημα για 20ετές «πάγωμα» του εμπλουτισμού αποτέλεσε κομβικό σημείο στις πολύωρες συνομιλίες. «Οι ΗΠΑ πρότειναν τουλάχιστον 20 χρόνια, μαζί με μια σειρά επιπλέον περιορισμών», ανέφερε πηγή με γνώση των διαπραγματεύσεων.
Οι ΗΠΑ ζήτησαν επίσης από το Ιράν να απομακρύνει από τη χώρα όλο το υψηλού εμπλουτισμού ουράνιο. Σύμφωνα με τις δύο πηγές, οι Ιρανοί δήλωσαν ότι θα συμφωνούσαν αντ' αυτού σε μια «εποπτευόμενη διαδικασία αραίωσης» του ουρανίου.
Παρότι δεν υπήρξε συμφωνία, οι Ιρανοί θεωρούσαν ότι βρίσκονταν κοντά σε μια αρχική συμφωνία μέχρι το πρωί της Κυριακής, και αιφνιδιάστηκαν από συνέντευξη Τύπου του Αμερικανού αντιπροέδρου, Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος δεν άφησε να εννοηθεί ότι επίκειται συμφωνία, απέδωσε ευθύνες στην ιρανική πλευρά και ανακοίνωσε την αποχώρηση της αμερικανικής αντιπροσωπείας από το Ισλαμαμπάντ.
«Οι Ιρανοί εξοργίστηκαν με αυτή τη συνέντευξη Τύπου», ανέφερε πηγή.
Γιατί δεν κατέληξαν σε συμφωνία
Ο Ιρανός βουλευτής Seyyed Mahmoud Nabavian, μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας, δήλωσε ότι οι δύο βασικές αμερικανικές απαιτήσεις στο πυρηνικό ζήτημα ήταν ο λόγος που δεν επιτεύχθηκε συμφωνία.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι ο Βανς τού μετέφερε τηλεφωνικά πως το βασικό «αγκάθι» ήταν η πλήρης απομάκρυνση του εμπλουτισμένου υλικού από το Ιράν και η διασφάλιση ότι δεν θα υπάρξει εμπλουτισμός «τα επόμενα χρόνια - ακόμη και για δεκαετίες».
Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο.
Τι να περιμένουμε
Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Shehbaz Sharif δήλωσε ότι οι μεσολαβητές εργάζονται για την επίλυση των εκκρεμοτήτων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου Badr Abdelatty αναμένεται να επισκεφθεί την Ουάσινγκτον εντός της εβδομάδας, όπου θα συναντηθεί με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο και άλλους αξιωματούχους.
Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν και ο επικεφαλής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών Ιμπραχίμ Καλίν συμμετέχουν επίσης στις προσπάθειες γεφύρωσης των διαφορών.
Ο Φιντάν δήλωσε στο πρακτορείο Anadolu ότι «οι αρχικές θέσεις είναι συνήθως το μάξιμουμ. Στη συνέχεια, τα μέρη προσπαθούν να βρουν κοινό έδαφος με τη στήριξη των μεσολαβητών. Από τη στιγμή που υπάρχει πρόθεση για επίτευξη και διατήρηση εκεχειρίας, υπάρχει προοπτική».
Εκτίμησε ότι το Ιράν θα αξιολογήσει την αμερικανική πρόταση και θα απαντήσει τις επόμενες ημέρες, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης της εκεχειρίας κατά 45 έως 60 ημέρες ώστε να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις.
«Αν το πυρηνικό ζήτημα μετατραπεί σε κατάσταση "όλα ή τίποτα", ειδικά στο θέμα του εμπλουτισμού, τότε μπορεί να προκύψει σοβαρό εμπόδιο. Θα προσπαθήσουμε να το ξεπεράσουμε με τη βοήθεια των μεσολαβητών και άλλων χωρών», κατέληξε.
Με πληροφορίες από Axios