Ένας ειδικά εκπαιδευμένος σκύλος, η Τζόντι, αποδεικνύεται πολύτιμος σύμμαχος στην ιατρική έρευνα, καθώς έχει τη μοναδική ικανότητα να ανιχνεύει με την όσφρησή της συγκεκριμένα επικίνδυνα βακτήρια.
Η Τζόντι, ένα λαμπραντόρ με χρυσό τρίχωμα, συμμετέχει σε νέο φιλόδοξο ερευνητικό πρόγραμμα του Imperial College London που στοχεύει στη δημιουργία ενός δικτύου σκύλων-ανιχνευτών για τον εντοπισμό λοιμώξεων, με έμφαση στη μικροβιακή αντοχή και τις χρόνιες αναπνευστικές νόσους όπως η κυστική ίνωση.
Η καθηγήτρια Jane Davies, επικεφαλής του προγράμματος, εξηγεί ότι σκύλοι όπως η Τζόντι μπορούν να ανιχνεύσουν τα ίχνη βακτηρίων ακόμη και από ρούχα ή κάλτσες ασθενών, χωρίς να απαιτούνται επεμβατικές ή ακριβές εξετάσεις.
«Πιστεύουμε ότι η Τζόντι και οι υπόλοιποι ‘ιατρικοί ντετέκτιβ’ ανοίγουν τον δρόμο για μια νέα προσέγγιση στον έγκαιρο εντοπισμό λοιμώξεων. Μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά στην καταπολέμηση της μικροβιακής αντοχής και να βελτιώσουν τη φροντίδα ασθενών με παθήσεις όπως η κυστική ίνωση», δηλώνει η Davies.
Η κυστική ίνωση είναι μια σοβαρή γενετική νόσος που προκαλεί τη συσσώρευση παχύρρευστης βλέννας στους πνεύμονες, οδηγώντας σε χρόνιες και επιδεινούμενες λοιμώξεις. Παρότι η πρόοδος στη φαρμακευτική αγωγή έχει αυξήσει το προσδόκιμο ζωής, οι βακτηριακές λοιμώξεις παραμένουν απειλή για τους ασθενείς.
Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική ομάδα σε συνεργασία με την οργάνωση Medical Detection Dogs έχει αποδείξει σε ελεγχόμενο εργαστηριακό περιβάλλον ότι οι σκύλοι μπορούν να εντοπίσουν με ακρίβεια την παρουσία του βακτηρίου Pseudomonas aeruginosa, ενός από τα πιο επικίνδυνα για τους πάσχοντες από κυστική ίνωση, καθώς μπορεί να προκαλέσει πνευμονία, σηψαιμία ή ουρολοιμώξεις.
Κατά τη διάρκεια των δοκιμών, τα δείγματα τοποθετήθηκαν σε σταθερές βάσεις στο ύψος της μουσούδας των σκύλων. Όταν οι σκύλοι εντόπιζαν δείγμα με ψευδομονάδα, κάθονταν στο σημείο – σήμα κατατεθέν ότι εντόπισαν το βακτήριο.
Η νέα φάση του προγράμματος στοχεύει τώρα στην εκπαίδευση σκύλων ώστε να μπορούν να ανιχνεύουν το βακτήριο όχι μόνο σε εργαστηριακά δείγματα, αλλά και απευθείας από το δέρμα, τα ρούχα ή τα ούρα των ασθενών. Το έργο χρηματοδοτείται από το LifeArc και το Cystic Fibrosis Trust και φιλοδοξεί να επεκταθεί και σε άλλες ομάδες ασθενών, πέραν εκείνων με κυστική ίνωση.
Η ανίχνευση τέτοιων βακτηρίων με παραδοσιακές μεθόδους είναι συχνά δύσκολη, χρονοβόρα, δαπανηρή και επώδυνη. Οι σκύλοι ενδέχεται να προσφέρουν μια ταχύτερη, λιγότερο παρεμβατική εναλλακτική.
«Η ψευδομονάδα παρουσιάζει ανθεκτικότητα σε πολλά αντιβιοτικά. Η έγκαιρη και ακριβής ανίχνευσή της είναι κρίσιμη ώστε να επιλεγεί το κατάλληλο φάρμακο και να μην επιβαρύνουμε περαιτέρω το πρόβλημα της μικροβιακής αντοχής», τονίζει η Davies.
Ετησίως, περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι πεθαίνουν εξαιτίας λοιμώξεων που σχετίζονται με ανθεκτικά μικρόβια. Χωρίς νέες στρατηγικές, αυτός ο αριθμός αναμένεται να αυξηθεί δραματικά τις επόμενες δεκαετίες.
Για τους επιστήμονες, οι σκύλοι όπως η Τζόντι μπορεί να είναι οι σύμμαχοι που δεν είχαμε ποτέ φανταστεί. Η όσφρησή τους, σε συνδυασμό με την πιστότητα και την εκπαίδευσή τους, τους καθιστά πολύτιμα «εργαλεία» στην πρόληψη και τη διάγνωση.
«Στον αγώνα κατά της μικροβιακής αντοχής, χρειαζόμαστε κάθε δυνατή βοήθεια – και οι σκύλοι ίσως αποδειχθούν οι τέλειοι σύμμαχοι», καταλήγει η Davies.
Με πληροφορίες από Guardian
