Τα τελευταία 150 χρόνια, οι γυναικείες λεκάνες έχουν γίνει πιο στενές, σύμφωνα με μελέτη που εξέτασε πάνω από 8.000 ανθρώπους από τρεις χώρες.
Υπάρχουν πολλοί λόγοι γι’ αυτό, αλλά το σημαντικό είναι πως αυτή η αλλαγή ωθεί τους επιστήμονες να ξανασκεφτούν το λεγόμενο «μαιευτικό δίλημμα», το οποίο αναφέρεται σε δύο αντίθετες εξελικτικές δυνάμεις. Από τη μία, η λεκάνη πρέπει να είναι φαρδιά ώστε να χωράει το μεγάλο κεφάλι του μωρού, και από την άλλη, πρέπει να είναι στενή για να διευκολύνει το βάδισμα του ανθρώπου. Αυτή η σύγκρουση επηρεάζει το μέγεθος και το σχήμα της γυναικείας λεκάνης.
Δεν ξέρουμε ακριβώς τι προκαλεί αυτή την αλλαγή ούτε πώς θα επηρεάσει συνολικά την υγεία των ανθρώπων. Όμως, αν οι λεκάνες συνεχίσουν να μικραίνουν με τον ίδιο ρυθμό, αυτό μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα καισαρικών τομών, κάτι που θα φέρει πολλές επιπλοκές.
Ο Maciej Henneberg από το Πανεπιστήμιο του Αντελάιντ στην Αυστραλία και οι συνεργάτες του ανέλυσαν ξανά ένα ήδη υπάρχον σύνολο δεδομένων από 1247 Αυστραλές γυναίκες, γεννημένες μεταξύ 1900 και 1984, και βρήκαν ότι το πλάτος της λεκάνης μειωνόταν κατά 0,42 χιλιοστά κάθε χρόνο. Παρόμοια, σε 3486 Πολωνές γυναίκες, το πλάτος της λεκάνης μειώθηκε κατά 0,47 χιλιοστά ετησίως μεταξύ 1880 και 1970, και σε 320 Μεξικανές γυναίκες το πλάτος συρρικνώθηκε κατά 0,42 χιλιοστά το χρόνο μεταξύ 1900 και 1970. Την ίδια περίοδο, το μέσο ύψος αυξήθηκε, ενώ το πλάτος των ώμων είτε παρέμεινε σταθερό είτε αυξήθηκε.
Για τον Henneberg, αυτό το εύρημα δείχνει ότι η σύγχρονη ιατρική μειώνει την επίδραση της φυσικής επιλογής στην ανθρώπινη λεκάνη και ειδικά στο πλάτος του γεννητικού σωλήνα.
Στο παρελθόν, αν το μωρό ήταν πολύ μεγάλο ή ο γεννητικός σωλήνας πολύ στενός, τόσο η μητέρα όσο και το μωρό πιθανότατα θα πέθαιναν κατά τη γέννα. Ωστόσο, οι ασφαλείς και αποτελεσματικές καισαρικές τομές - δηλαδή οι χειρουργικές επεμβάσεις για την αφαίρεση του μωρού από την κοιλιά - μειώνουν αυτή την εξελικτική πίεση. Ως αποτέλεσμα, ο γεννητικός σωλήνας και η λεκάνη μπορούν να γίνουν στενότερα.
Η προσπάθεια να καταλάβουμε γιατί η γυναικεία λεκάνη στενεύει μπορεί να μας βοηθήσει να εξηγήσουμε γιατί ο τοκετός στους ανθρώπους είναι τόσο δύσκολος: αυτό ονομάζεται «μαιευτικό δίλημμα». Όμως, οι ειδικοί διαφωνούν για το τι ακριβώς προκαλεί αυτό το πρόβλημα. Μια μελέτη του 2024 δείχνει ότι το πιο σημαντικό δεν είναι το περπάτημα, αλλά η πίεση που ασκείται στον πυελικό πυθμένα (την περιοχή κάτω από τη λεκάνη). Αν η λεκάνη είναι πιο φαρδιά, τότε αυξάνεται η πίεση σε αυτή την περιοχή, κάτι που μπορεί να προκαλέσει προβλήματα όπως ακράτεια ή πρόπτωση οργάνων.
Είναι πιθανό και οι δύο παράγοντες- το περπάτημα και η πίεση στον πυελικό πυθμένα - να παίζουν ρόλο. Μια άλλη μεγάλη μελέτη, με πάνω από 31.000 άτομα, βρήκε ότι οι γυναίκες με πιο φαρδιά λεκάνη γεννούν πιο εύκολα, αλλά έχουν πιο αργό βάδισμα και μεγαλύτερη πιθανότητα για προβλήματα στην περιοχή του πυελικού πυθμένα.
Στενότερες λεκάνες θα επηρεάσουν την υγεία των ανθρώπων. Θα κάνουν τον φυσιολογικό τοκετό πιο δύσκολο, οδηγώντας πιθανώς σε ακόμα περισσότερες καισαρικές τομές. «Ποιος ξέρει πόσος χρόνος θα περάσει μέχρι να φτάσουμε στο σημείο να μην γεννιούνται πλέον παιδιά φυσιολογικά;» αναρωτιέται η Renata Henneberg, μέλος της ομάδας που έκανε την έρευνα και σύζυγος του Maciej Henneberg.
Ταυτόχρονα, οι στενότερες λεκάνες μπορεί να μειώσουν τον κίνδυνο προβλημάτων στον πυελικό πυθμένα, τα οποία μπορεί να είναι πολύ σοβαρά για την υγεία.
Με πληροφορίες από NewScientist
