Οι άνθρωποι που περνούν περισσότερο χρόνο κοιτάζοντας μια οθόνη πριν κοιμηθούν είναι πιο πιθανό να υποφέρουν από αϋπνία και απώλεια ύπνου, σύμφωνα με μια μελέτη.
Η έρευνα βασίζεται σε νορβηγική μελέτη με περισσότερους από 45.000 φοιτητές.
Τα αποτελέσματα της δείχνουν ότι κάθε επιπλέον ώρα παραμονής στην οθόνη συνδέεται με 63% αύξηση του κινδύνου αϋπνίας και 24 λεπτά λιγότερου ύπνου. Ωστόσο, οι ερευνητές δήλωσαν ότι είχαν διαπιστώσει μόνο μια συσχέτιση μεταξύ της χρήσης οθόνης και της χαμηλότερης ποιότητας ύπνου και δεν είχαν αποδείξει ότι η πρώτη προκαλεί τη δεύτερη.
Όσο για το πως μπορεί κανείς να βελτιώσει την ποιότητα του ύπνου του, οι ειδικοί προτείνουν την «αποτοξίνωση» από τη χρήση του κινητού τηλεφώνου τις βραδινές ώρες. Οι χαλαρωτικές δραστηριότητες και η παρουσία μία ρουτίνας πριν ξαπλώσει κανείς μπορεί επίσης να δημιουργήσει καλύτερες συνθήκες για έναν καλό ύπνο.
Οι ερευνητές πίσω από τη μελέτη, η οποία βασίστηκε σε εθνικά αντιπροσωπευτικά στοιχεία έρευνας φοιτητών ηλικίας 18-28 ετών που συγκεντρώθηκαν το 2022, θέλησαν να εξετάσουν τη σχέση ανάμεσα στην ποιότητα ύπνου και το πόσο χρόνο περνάει κανείς σε μία οθόνη πριν το κρεβάτι.
Επιδίωξαν επίσης να διερευνήσουν τον αντίκτυπο που έχει στον ύπνο η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε σύγκριση με άλλες δραστηριότητες.
Η Δρ Gunnhild Johnsen Hjetland του Νορβηγικού Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας, επικεφαλής συγγραφέας της έρευνας η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Frontiers, δήλωσε ότι το ότι το είδος της δραστηριότητας με την οποία αλληλεπιδρά ο χρήστης έχει μικρότερη επίδραση από το πόσο συνολικά χρόνο περνάει σε μία οθόνη.
«Δεν βρήκαμε σημαντικές διαφορές μεταξύ των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και άλλων δραστηριοτήτων οθόνης, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ίδια η χρήση της οθόνης είναι ο βασικός παράγοντας για τη διαταραχή του ύπνου», δήλωσε.
Ύπνος ή social media
Η έρευνα του 2022 για την υγεία και την ευημερία της Νορβηγίας ζήτησε από τους συμμετέχοντες να προσδιορίσουν αν χρησιμοποιούσαν ψηφιακές συσκευές πριν πέσουν για ύπνο.
Οι επιλογές περιλάμβαναν την παρακολούθηση ταινιών ή τηλεόρασης, το scrolling στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, την περιήγηση στο διαδίκτυο και τα παιχνίδια.
Μεταξύ όσων είπαν ότι χρησιμοποιούσαν οθόνες στο κρεβάτι πριν από τον ύπνο, το 69% δήλωσε ότι περιηγούνταν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και άλλους διαδικτυακούς ιστοτόπους.
Ζητήθηκε επίσης από τους συμμετέχοντες να προσδιορίσουν πόσες νύχτες την εβδομάδα κοιτούσαν το κινητό τους πριν κοιμηθούν, καθώς και πόσο συχνά αντιμετώπιζαν προβλήματα ύπνου, όπως δυσκολία να κοιμηθούν ή να ξυπνήσουν.
Οι συμμετέχοντες που απάντησαν ότι αντιμετώπιζαν τέτοια προβλήματα τουλάχιστον τρεις νύχτες ή ημέρες την εβδομάδα για τουλάχιστον τρεις μήνες προσδιορίστηκαν στη μελέτη ως πάσχοντες από αϋπνία.
Γιατί τα ευρήματα δεν είναι καταληκτικά
Ενώ η μελέτη διαπίστωσε μια σχέση μεταξύ της χρήσης ψηφιακών συσκευών πριν τον ύπνο και των ατόμων που ανέφεραν διαταραχές του ύπνου ή αϋπνία, οι ερευνητές τονίζουν ότι τα ευρήματα δεν είναι καταληκτικά.
«Η μελέτη αυτή δεν μπορεί να καθορίσει την αιτιώδη συνάφεια - για παράδειγμα, αν η χρήση οθόνης προκαλεί αϋπνία ή αν οι μαθητές με αϋπνία χρησιμοποιούν περισσότερο τις οθόνες», εξήγησε ο Δρ. Hjetland.
Σημειώνουν επίσης ότι το γεγονός πώς η μελέτη στηρίχθηκε σε εμπειρικά δεδομένα που παρείχαν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες και αυτό μπορεί να σημαίνει ότι περιέχει προκαταλήψεις και τα ευρήματά της δεν πρέπει να θεωρούνται παγκοσμίως αντιπροσωπευτικά.
Ο Τζόσουα Πάιπερ, κλινικός ύπνου στην εταιρεία ResMed με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, δήλωσε ότι η μελέτη παρέχει «πολύτιμα, αυξανόμενα στοιχεία» για το πως η χρήση ηλεκτρονικών συσκευών επηρεάζει αρνητικά τον ύπνο.
«Μας στερεί τόσο την ευκαιρία να κοιμηθούμε, αλλά και την ποιότητα του ύπνου μας, γι' αυτό και κάποιοι μπορεί να δυσκολεύονται να τους πάρει ο ύπνος, ενώ άλλοι αγωνίζονται να παραμείνουν κοιμισμένοι», δήλωσε στο BBC.
Ενώ οι άνθρωποι μπορεί να προσπαθούν να μετριάσουν τις επιπτώσεις ρυθμίζοντας τη φωτεινότητα της οθόνης ή χρησιμοποιώντας τη νυχτερινή λειτουργία, ο Πάιπερ αναφέρει ότι προηγούμενες μελέτες υποδεικνύουν ότι η ενασχόληση με μια συσκευή είναι πιθανό να προκαλεί διαταραχές στον ύπνο.
Συμβουλές των ειδικών για καλύτερο ύπνο
Η αϋπνία πιστεύεται ότι επηρεάζει έναν στους τρεις ανθρώπους στο Ηνωμένο Βασίλειο. Αν και αποτελεί κοινή πρακτική, ο πραγματικός αντίκτυπος της χρήσης των social media ή της περιήγησης στο διαδίκτυο στο κρεβάτι στη σωματική και ψυχική υγεία παραμένει αμφισβητούμενος.
Παρόλα αυτά, οι ειδικοί συνιστούν στους ανθρώπους να σταματήσουν τη χρήση ψηφιακών συσκευών λίγο πριν αρχίσουν να προσπαθούν να κοιμηθούν.
Συμπληρώνουν επίσης ότι η καθιέρωση μιας ρουτίνας, που συμπεριλαμβάνει το να κοιμούνται και να ξυπνούν συστηματικά την ίδια ώρα, μπορεί επίσης να βοηθήσει στη βελτίωση του ύπνου.
Οι φιλανθρωπικές οργανώσεις για την ψυχική υγεία Mind και Rethink συνιστούν τις χαλαρωτικές δραστηριότητες πριν τον ύπνο, όπως ασκήσεις αναπνοής και ανάγνωση ενός βιβλίου ως εναλλακτική στη βραδινή περιήγησή στα social media.
Προτείνουν επίσης την αποχή από το αλκοόλ και την καφεΐνη και την αποφυγή των μεγάλων γευμάτων πριν από τον ύπνο, ενώ συνιστούν την ήπια άσκηση.
Η θεραπεύτρια ύπνου Δρ. Kat Lederle δήλωσε στο BBC ότι η έκθεση στο φυσικό φως της ημέρας, ιδίως το πρωί, είναι ζωτικής σημασίας για να βοηθήσει στη ρύθμιση του εσωτερικού ρολογιού του σώματός μας.
Οι συγγραφείς της μελέτης επαναλαμβάνουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα επί του θέματος, συμπεριλαμβανομένης της μακροχρόνιας παρακολούθησης των συνηθειών ύπνου, καθώς και της διερεύνησης φαινομένων όπως η διαταραχή που προκαλείται κατά τη διάρκεια της νύχτας όταν ειδοποιήσεις στέλνονται στις συσκευές μας.
«Μαζί, τέτοιες προσπάθειες θα μπορούσαν να αποσαφηνίσουν τον αντίκτυπο της χρήσης οθόνης πριν από τον ύπνο και να ενημερώσουν για στοχευμένες συστάσεις σε φοιτητές και άλλες πληθυσμιακές ομάδες», καταλήγουν.
Με πληροφορίες από BBC
