Ο εντοπισμός αγνοούμενων πεζοπόρων και ορειβατών σε απομακρυσμένες περιοχές μπορεί να πάρει εβδομάδες ή και μήνες.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να φέρει αποτελέσματα μέσα σε λίγες ώρες και ενδεχομένως να σώσει ζωές. Αυτό ακριβώς απέδειξε η υπόθεση του Νικόλα Ιβάλντο, του έμπειρου Ιταλού ορειβάτη και ορθοπαιδικού χειρουργού, που εξαφανίστηκε τον Σεπτέμβριο του 2024 στην περιοχή Πιεμόντε της βόρειας Ιταλίας.
Ο 66χρονος είχε φύγει μόνος του για ανάβαση, χωρίς να ενημερώσει φίλους ή συγγενείς για τον προορισμό του και όταν δεν εμφανίστηκε στη δουλειά του τη Δευτέρα, σήμανε συναγερμός.
Το μοναδικό στοιχείο που είχαν στη διάθεσή τους οι διασώστες ήταν το αυτοκίνητό του, παρκαρισμένο στο χωριό Castello di Pontechianale, στην κοιλάδα Valle Varaita. Από εκεί, εκτιμήθηκε ότι πιθανότατα είχε κατευθυνθεί προς μία από τις δύο κορυφές των Κοττιανών Άλπεων. Το τελευταίο σήμα του κινητού του τηλεφώνου επιβεβαίωνε αυτή την εκτίμηση.
Ωστόσο, η περιοχή έρευνας ήταν τεράστια. Οι απότομες, βραχώδεις πλαγιές των βουνών διαθέτουν δεκάδες διαδρομές, ενώ εκατοντάδες χιλιόμετρα μονοπατιών διασχίζουν την ευρύτερη ζώνη. Παρότι την ημέρα της εξαφάνισής του επικρατούσε καλός καιρός και υπήρχε κόσμος στις δημοφιλείς διαδρομές, κανείς δεν ανέφερε ότι τον είδε, γεγονός που ενίσχυσε την υπόθεση ότι είχε κινηθεί σε πιο απομονωμένα σημεία.
Περισσότεροι από 50 διασώστες ερεύνησαν την περιοχή επί σχεδόν μία εβδομάδα, με τη συνδρομή ελικοπτέρου. Όταν έπεσαν τα πρώτα χιόνια στα τέλη Σεπτεμβρίου, οι ελπίδες να βρεθεί ζωντανός εξανεμίστηκαν και η επιχείρηση ανεστάλη.
Τον Ιούλιο του 2025, μετά το λιώσιμο των χιονιών, οι έρευνες επανεκκίνησαν, όμως αυτή τη φορά με ένα νέο «όπλο»: την τεχνητή νοημοσύνη. Η ορειβατική υπηρεσία διάσωσης του Πιεμόντε χρησιμοποίησε drones για να τραβήξει χιλιάδες φωτογραφίες των απόκρημνων πλαγιών.
Οι εικόνες αναλύθηκαν από λογισμικό AI, σχεδιασμένο να εντοπίζει ασυνήθιστες χρωματικές ή υφικές αποκλίσεις στο φυσικό τοπίο.
Μέσα σε λίγες ώρες, το σύστημα ανέδειξε συγκεκριμένα σημεία ενδιαφέροντος. Ανάμεσά τους ξεχώριζε ένα μικρό κόκκινο αντικείμενο. Όταν τα drones επέστρεψαν για πιο κοντινή επιθεώρηση, αποδείχθηκε ότι επρόκειτο για το κόκκινο κράνος του Ιβάλντο. Το σώμα του εντοπίστηκε λίγες ημέρες αργότερα, σε υψόμετρο περίπου 3.150 μέτρων, σε μια χαράδρα στη βόρεια πλευρά του Μονβίζο, και ανασύρθηκε με ελικόπτερο.
«Το καθοριστικό στοιχείο ήταν το κόκκινο κράνος, που το λογισμικό αναγνώρισε ως κάτι που δεν ταίριαζε με το περιβάλλον», εξηγεί εκπρόσωπος της ορειβατικής υπηρεσίας διάσωσης.
Παρότι η τεχνολογία δεν μπόρεσε να σώσει τη ζωή του, η συγκεκριμένη επιχείρηση απέδειξε τη δυναμική της τεχνητής νοημοσύνης στις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η AI δεν αντικαθιστά τον άνθρωπο, αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά, περιορίζοντας δραστικά τον χρόνο και την έκταση των ερευνών.
Η χρήση τέτοιων συστημάτων έχει ήδη εφαρμοστεί και σε άλλες χώρες, από την Πολωνία έως τη Σκωτία, με θετικά αποτελέσματα. Παρά τους περιορισμούς της, όπως η μειωμένη αποτελεσματικότητα σε δασώδεις ή χαμηλής ορατότητας περιοχές, η τεχνητή νοημοσύνη θεωρείται πλέον ένα πολλά υποσχόμενο εργαλείο για το μέλλον.
Με πληροφορίες από BBC
