Για μετεωρίτη «μπούμερανγκ» κάνουν λόγο οι αστρονόμοι, καθώς εντοπίστηκε βράχος που εκτοξεύθηκε από τη Γη στο διάστημα, αλλά επέστρεψε στον πλανήτη μας.
Πρόκειται για έναν ασυνήθιστο βράχο, ο οποίος ανακαλύφθηκε πρόσφατα στη βόρεια Αφρική. Θα μπορούσε να είναι ο πρώτος μετεωρίτης «μπούμερανγκ», καθώς προήλθε από τον πλανήτη μας, πριν εκτοξευθεί στο διάστημα, ενώ στη συνέχεια επέστρεψε στη Γη. Όμως, με τα ευρήματα δεν συμφωνούν όλοι οι αστρονόμοι και αναμένεται να γίνει σχετική αξιολόγηση από ομοτίμους.
Ο μετεωρίτης ονομάζεται NWA 13188 και ζυγίζει περίπου 646 γραμμάρια. Ανακαλύφθηκε από ερευνητές ειδικούς στα «κυνήγι μετεωριτών», σ’ ένα άγνωστο μέρος της ερήμου Σαχάρα στο Μαρόκο το 2018. Να σημειωθεί πως κανείς δεν είδε τον βράχο να πέφτει στη Γη. Επίσης, ανακαλύφθηκε ότι η σύνθεσή του μοιάζει πολύ με έναν συγκεκριμένο τύπο ηφαιστειακών πετρωμάτων που είναι γνωστό στους επιστήμονες, γεγονός που οδήγησε σε εικασίες σχετικά με την προέλευσή του.
Μία ομάδα ερευνητών που ανέλυσε πρόσφατα τον βράχο πιστεύει τώρα ότι πρόκειται για έναν γήινο μετεωρίτη, δηλαδή έναν βράχο που προήλθε από τη Γη και εκτοξεύτηκε στο διάστημα πριν από εκατομμύρια χρόνια, και ο οποίος επέστρεψε στον πλανήτη μας. Ο Τζερόμ Γκατατσέκα, μετεωρολόγος στο πανεπιστήμιο Aix-Marseille της Γαλλίας, παρουσίασε τα ευρήματα της ομάδας του στις 11 Ιουλίου σε διεθνές συνέδριο γεωχημείας στη Λυών, ωστόσο η εν λόγω εργασία δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί.
Εάν τα ευρήματα αποδειχθούν σωστά, τότε ο NWA 13188 θα αναγνωριστεί ως ο πρώτος επίσημος γήινος μετεωρίτης που βρέθηκε στη Γη. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι ο NWA 13188 είναι όντως γήινος μετεωρίτης επειδή έχει έναν «καλά ανεπτυγμένο φλοιό σύντηξης», δηλαδή ένα λεπτό στρώμα που έχει επηρεαστεί ιδιαίτερα λόγω της μεγάλης θερμότητας στην επιφάνειά του. Επίσης, αποτελεί ένδειξη ότι κάηκε εν μέρει στη γήινη ατμόσφαιρα, κάτι που δεν συναντάται σε ηφαιστειακά πετρώματα στη Γη.
Η ομάδα βρήκε επίσης ίχνη ισοτόπων, δηλαδή στοιχεία με διαφορετικό αριθμό νετρονίων στους πυρήνες τους, όπως βηρύλλιο-3, ήλιο-10 και νέον-21, που υποδηλώνουν ότι το πέτρωμα εκτέθηκε σε κοσμικές ακτίνες, δηλαδή σωματίδια υψηλής ενέργειας που κινούνται στο διάστημα σχεδόν με την ταχύτητα του φωτός. Το επίπεδο αυτών των ισοτόπων υποδηλώνει ότι το πέτρωμα βρισκόταν στο διάστημα για τουλάχιστον 10.000 χρόνια, αλλά πιθανόν και πολύ περισσότερο.
Τα σενάρια για την «εκτίναξη» του μετεωρίτη στο διάστημα
Υπάρχουν δύο πιθανά σενάρια για το πώς ο μετεωρίτης εκτινάχθηκε κάποτε στο διάστημα: Το πρώτο είναι ότι μια τεράστια ηφαιστειακή έκρηξη τον εκτόξευσε απευθείας στο διάστημα και το δεύτερο ότι εκτοξεύτηκε από την ατμόσφαιρα από μια κολοσσιαία σύγκρουση αστεροειδούς. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η τελευταία εξήγηση είναι η πιο πιθανή, επειδή καμία καταγεγραμμένη ηφαιστειακή έκρηξη δεν ήταν αρκετά ισχυρή ώστε να εκτοξεύσει βράχους στο διάστημα.
«Είναι ένας βράχος με ιδιαίτερο ενδιαφέρον», δήλωσε ο Λούντοβικ Φεριέρε, επιμελητής της συλλογής μετεωριτών στο μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Βιέννης στην Αυστρία, ο οποίος δεν συμμετείχε στη νέα ανάλυση. Συμπλήρωσε πως απαιτούνται «περισσότερες έρευνες προτού προχωρήσουμε σε αποτελέσματα».
Άλλοι πιστεύουν ότι ο βράχος θα μπορούσε επίσης να έχει «γεννηθεί» σε άλλο σημείο του ηλιακού συστήματος, παρά τις ομοιότητές του με τους γήινους βράχους. «Νομίζω ότι δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι πρόκειται για μετεωρίτη», δήλωσε στο Space.com ο Φρανκ Μπρένκερ, γεωλόγος στο πανεπιστήμιο Γκαίτε της Φρανκφούρτης, ο οποίος επίσης δεν συμμετείχε στη νέα ανάλυση. «Είναι θέμα συζήτησης αν προέρχεται πραγματικά από τη Γη».
Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει περαιτέρω αναλύσεις για να υπολογίσει την ακριβή ηλικία του βράχου και να αναζητήσει τυχόν άλλα στοιχεία που μπορεί να καθορίσουν τον τρόπο με τον οποίο εκτοξεύτηκε μακριά από τη Γη.
Ο NWA 13188 θα μπορούσε ενδεχομένως να είναι ο πρώτος μετεωρίτης μπούμερανγκ που βρέθηκε στη Γη, αλλά δεν είναι ο πρώτος πιθανός γήινος μετεωρίτης που ανακαλύφθηκε ποτέ. Σε μια μελέτη του 2019 που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Earth and Planetary Science Letters, οι ερευνητές εντόπισαν ένα ασυνήθιστο κομμάτι πετρώματος από το φεγγάρι κατά τη διάρκεια της αποστολής Apollo 14 το 1971, το οποίο περιέχει μικροσκοπικά θραύσματα χαλαζία, αστρίου και ζιρκονίου, που όλα, πιθανότατα, προήλθαν από τη Γη. Θεωρούν ότι αυτό το κομμάτι πετρώματος εκτινάχθηκε από τον πλανήτη μας όταν το φεγγάρι ήταν πολύ πιο κοντά στη Γη, πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.
Με πληροφορίες από livescience
