Τα κορίτσια μπορεί να εμφανίζουν αυτισμό με συχνότητα αντίστοιχη των αγοριών, όμως στην παιδική ηλικία διαγιγνώσκονται πολύ πιο σπάνια και σε μεγαλύτερη ηλικία, σύμφωνα με μεγάλη πληθυσμιακή μελέτη από τη Σουηδία.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι μέχρι τα 20 έτη οι διαγνώσεις σε άνδρες και γυναίκες σχεδόν εξισώνονται, κάτι που αμφισβητεί την παλαιότερη αντίληψη ότι ο αυτισμός αφορά κυρίως αγόρια.
Η ερευνητική ομάδα του Karolinska Institutet εξέτασε δεδομένα για άτομα που γεννήθηκαν στη Σουηδία από το 1985 έως το 2020. Στο σύνολο των 2,7 εκατομμυρίων ατόμων που παρακολούθησαν, το 2,8% έλαβε διάγνωση αυτισμού σε ηλικίες από 2 έως 37 ετών.
Το χάσμα φαίνεται κυρίως στο πότε γίνεται η διάγνωση. Στην παιδική ηλικία, τα αγόρια διαγιγνώσκονται νωρίτερα από τα κορίτσια κατά περίπου τρία χρόνια. Η διάμεση ηλικία διάγνωσης ήταν 13,1 έτη για τα αγόρια και 15,9 έτη για τα κορίτσια. Επίσης, πριν από τα 10 έτη, τα αγόρια είχαν τρεις έως τέσσερις φορές περισσότερες πιθανότητες να έχουν ήδη διαγνωστεί. Στην εφηβεία όμως οι διαγνώσεις στα κορίτσια αυξάνονται απότομα και μέχρι τα 20 η διαφορά σχεδόν μηδενίζεται.
Αυτισμός: Πώς σχηματίζεται το φάσμα στις διαγνώσεις ανάμεσα στα φύλα
Η επικεφαλής συγγραφέας, δρ Caroline Fyfe, εκτιμά ότι η πραγματική απόσταση ανάμεσα στα δύο φύλα είναι μικρότερη από όσο πιστευόταν, επειδή πολλές γυναίκες και πολλά κορίτσια είτε δεν διαγιγνώσκονται εγκαίρως είτε παίρνουν διάγνωση σε μεγαλύτερη ηλικία. Οι ερευνητές ζητούν να εξεταστούν οι λόγοι που καθυστερούν τη διάγνωση στις γυναίκες, από τα στερεότυπα μέχρι τα κριτήρια και τις πρακτικές αξιολόγησης.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό BMJ, καταγράφει ότι για τα παιδιά κάτω των 10 ετών η διαφορά ανάμεσα στα δύο φύλα παραμένει σχεδόν ίδια εδώ και δεκαετίες. Σε μεγαλύτερες ηλικίες όμως η απόσταση μικραίνει αισθητά. Όσο αργότερα μπαίνει η διάγνωση, τόσο λιγότερο ξεχωρίζει η αναλογία ανδρών προς γυναίκες. Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι στη Σουηδία, στην ενήλικη ζωή, η διαφορά μπορεί να μην φαίνεται πλέον καθαρά στα στατιστικά.
Μαζί με τη μελέτη δημοσιεύθηκε και συνοδευτικό άρθρο γνώμης. Η Anne Cary, ασθενής και εκπρόσωπος ασθενών, υποστηρίζει ότι το χάσμα δεν εξηγείται από πραγματική διαφορά στα περιστατικά, αλλά από προκαταλήψεις στον τρόπο που γίνονται οι διαγνώσεις. Όπως λέει, τα εργαλεία και τα κριτήρια αξιολόγησης μπορεί να είναι φτιαγμένα με βάση το «τυπικό» προφίλ που έχει καταγραφεί κυρίως στα αγόρια και χρειάζονται προσαρμογή. Στο ίδιο κείμενο αναφέρει ότι ένα κορίτσι που τελικά θα διαγνωστεί με αυτισμό έχει λιγότερες από μία στις τρεις πιθανότητες να πάρει διάγνωση πριν από τα 10.
Γιατί τα κορίτσια λαμβάνουν διάγνωση αργότερα από τα αγόρια
Οργανώσεις για τον αυτισμό τονίζουν ότι τα στερεότυπα συνεχίζουν να καθυστερούν τη διάγνωση στα κορίτσια. Η δρ Judith Brown από το National Autistic Society σημειώνει ότι το φύλο δεν πρέπει να δυσκολεύει την πρόσβαση στη διάγνωση και στη σωστή υποστήριξη. Εξηγεί ότι πολλές γυναίκες και πολλά κορίτσια καταφέρνουν να κρύβουν ή να αντισταθμίζουν δυσκολίες στην κοινωνική επικοινωνία, επειδή έχουν μάθει να προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους σε αυτό που περιμένει το περιβάλλον. Αυτό κάνει τα σημάδια λιγότερο εμφανή και αυξάνει τον κίνδυνο λάθους διάγνωσης. Προειδοποιεί επίσης ότι όταν ο αυτισμός δεν αναγνωρίζεται, μπορεί να εμφανιστούν ή να επιδεινωθούν προβλήματα ψυχικής υγείας, όπως άγχος και κατάθλιψη, επειδή λείπει η κατάλληλη στήριξη και υπάρχει συνεχής ψυχική επιβάρυνση.
Η Jolanta Lasota, επικεφαλής της Ambitious about Autism, λέει ότι ιστορικά τα κορίτσια είχαν περισσότερες πιθανότητες να μην αναγνωριστούν έπειτα από αξιολόγηση ή να αποδοθούν οι δυσκολίες τους σε άλλες αιτίες. Αυτό, όπως τονίζει, σημαίνει ότι πολλές έχασαν έγκαιρη βοήθεια και σε ορισμένες περιπτώσεις έφτασαν σε σοβαρή επιδείνωση της ψυχικής τους υγείας. Ζητά περισσότερη έρευνα για το πώς εκδηλώνεται ο αυτισμός στα κορίτσια και αλλαγές στις υπηρεσίες ώστε να ανταποκρίνονται στον αυξημένο αριθμό ανθρώπων που ζητούν υποστήριξη.
Ο δρ Conor Davidson, πρώην υπεύθυνος για θέματα αυτισμού στο βρετανικό Royal College of Psychiatrists και κλινικός επικεφαλής υπηρεσίας διάγνωσης στο Λιντς, επισημαίνει ότι ο αυτισμός στα κορίτσια συχνά δεν αναγνωρίζεται στην παιδική ηλικία και γίνεται πιο εμφανής στην εφηβεία ή στην πρώιμη ενηλικίωση. Αναφέρει ότι σε κλινικές ενηλίκων στο Ηνωμένο Βασίλειο βλέπουν τα τελευταία χρόνια περισσότερες γυναίκες να ζητούν αξιολόγηση, την ώρα που οι λίστες αναμονής για παιδιά και ενήλικες παραμένουν πολύ μεγάλες. Τονίζει επίσης ότι οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας χρειάζεται να εξετάζουν το ενδεχόμενο αυτισμού όταν αξιολογούν άτομα με συμπτώματα όπως άγχος, κατάθλιψη ή άλλες δυσκολίες, ειδικά σε γυναίκες που δεν είχαν αξιολογηθεί σωστά σε μικρότερη ηλικία.
Με πληροφορίες από Guardian
