Αισθητές έχουν γίνει οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις του νέου πολέμου στη Μέση Ανατολή, με ειδικούς να προειδοποίούν για «σοβαρή κρίση νερού» μετά τα χτυπήματα σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και μονάδες αφαλάτωσης.
Τα αμερικανοισραηλινά χτυπήματα στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Τεχεράνης σχημάτισαν μία απόκοσμη εικόνα το περασμένο Σαββατοκύριακο, την ώρα που η καταστροφή που καταγράφεται σε μονάδες αφαλάτωσης, αυξάνει τον κίνδυνο για χώρες οι οποίες βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά σε αυτές για την παροχή πόσιμου νερού.
Το Σαββατοκύριακο αναφέρθηκε ότι έπεσε «μαύρη βροχή» στο Ιράν, μετά από αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα σε αποθήκες πετρελαίου. Τα σύννεφα ρύπανσης που δημιουργήθηκαν περιέχουν, σύμφωνα με επιστήμονες, ένα επικίνδυνο μείγμα χημικών ουσιών.
Μέση Ανατολή: Τι περιέχουν τα «μαύρα σύννεφα» πάνω από την Τεχεράνη
Ο καθηγητής χημικής μηχανικής στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης, Gabriel da Silva εξηγεί ότι τα σύννεφα αυτά μπορεί να περιέχουν διοξείδιο του θείου και διοξείδιο του αζώτου, ουσίες που προκαλούν όξινη βροχή, αλλά και υδρογονάνθρακες, μικροσωματίδια PM2.5 και άλλες καρκινογόνες ενώσεις. Στις εκρήξεις μπορεί επίσης να απελευθερώθηκαν βαρέα μέταλλα και ανόργανες ουσίες από τις κατεστραμμένες υποδομές.
Σύμφωνα με μαρτυρίες από την περιοχή, αρκετοί άνθρωποι ανέφεραν δυσκολία στην αναπνοή, κάψιμο στα μάτια και ερεθισμό στον λαιμό. Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις όμως μπορεί να είναι ακόμη πιο σοβαρές και να περιλαμβάνουν καρκίνο, επιπλοκές στην εγκυμοσύνη, νευρολογικά προβλήματα και καρδιακές παθήσεις.
Καθώς οι ρύποι κατακάθονται σε κτίρια και περνούν σε ποτάμια και θάλασσες, ενδέχεται να παραμείνουν στο περιβάλλον για μεγάλο χρονικό διάστημα, απειλώντας και τη θαλάσσια ζωή σε ένα ήδη πιεσμένο οικοσύστημα.
Οι μονάδες αφαλάτωσης στο επίκεντρο και η κρίση νερού στη Μέση Ανατολή
Η ρύπανση δεν είναι ο μόνος κίνδυνος για την υδροδότηση της περιοχής. Τα πλήγματα έχουν επηρεάσει και μονάδες αφαλάτωσης, οι οποίες μετατρέπουν το θαλασσινό νερό σε πόσιμο, και καλύπτουν τις ανάγκες πολλών μεγάλων πόλεων της Μέσης Ανατολής.
Ο διευθυντής του Κέντρου Μέσης Ανατολής στο Πανεπιστήμιο της Γιούτα, Michael Christopher Low, σημειώνει ότι οι χώρες του Κόλπου συχνά χαρακτηρίζονται «πετρελαιοπαραγωγές», αλλά στην πραγματικότητα είναι και «βασίλεια θαλασσινού νερού», καθώς η ύδρευσή τους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αφαλάτωση.
«Πρόκειται για ένα τεράστιο τεχνολογικό επίτευγμα του 20ού αιώνα, αλλά ταυτόχρονα και για μια σημαντική ευαλωτότητα», τονίζει.
Το Ιράν δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δημιούργησαν ένα επικίνδυνο προηγούμενο μετά από αεροπορική επίθεση που κατέστρεψε μονάδα αφαλάτωσης, διακόπτοντας την υδροδότηση 30 χωριών.
Την Κυριακή, το Ιράν κατηγόρησε επίσης επιθέσεις που προκάλεσαν ζημιές σε μονάδα αφαλάτωσης στο Μπαχρέιν. Πολλές από αυτές τις εγκαταστάσεις είναι συνδεδεμένες με σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, πράγμα που σημαίνει ότι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές μπορούν να επηρεάσουν άμεσα και την παραγωγή νερού.
Μέση Ανατολή: Κίνδυνος μεγάλης κρίσης νερού και στο Ιράν
Παρότι το Ιράν εξαρτάται λιγότερο από την αφαλάτωση σε σχέση με άλλες χώρες της περιοχής, καθώς αντλεί νερό από ποτάμια, ταμιευτήρες και υπόγειους υδροφορείς, οι πόροι αυτοί έχουν μειωθεί σημαντικά έπειτα από πέντε χρόνια ξηρασίας.
Η χώρα προσπαθεί να επεκτείνει τις εγκαταστάσεις αφαλάτωσης στις νότιες ακτές και να μεταφέρει νερό προς το εσωτερικό, όμως υποδομές, υψηλό ενεργειακό κόστος και διεθνείς κυρώσεις περιορίζουν την ταχύτητα αυτών των έργων.
Ο συντάκτης του Global Water Intelligence για τη Μέση Ανατολή Ed Cullinane σημειώνει ότι οι αρχές είχαν ήδη εξετάσει πέρυσι ακόμη και την πιθανότητα εκκένωσης της Τεχεράνης λόγω της έλλειψης νερού.
«Δεν τολμώ να φανταστώ πώς θα είναι το φετινό καλοκαίρι, με συνεχιζόμενους βομβαρδισμούς, οικονομική κρίση και μια σοβαρή κρίση νερού», λέει. Οι επιθέσεις σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και οι διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές έχουν πλήξει τις οικονομίες που εξαρτώνται από το πετρέλαιο. Ιστορικά, σε παρόμοιες κρίσεις οι χώρες συχνά στρέφονται σε ακόμη πιο ρυπογόνες μορφές ενέργειας.
Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, για παράδειγμα, ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες επέστρεψαν προσωρινά στον άνθρακα, ενώ άλλες αύξησαν τις εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω μετά το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν, από όπου περνά περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Τα δεξαμενόπλοια αναγκάζονται πλέον να κάνουν μεγάλες παρακάμψεις γύρω από την Αφρική, αυξάνοντας τις εκπομπές και τον κίνδυνο πετρελαιοκηλίδων.
Με πληροφορίες από Euronews
