Η κλιματική αλλαγή, η απώλεια της φύσης και η επισιτιστική ανασφάλεια είναι όλοι τομείς άρρηκτα συνδεδεμένοι και η αντιμετώπισή τους ως χωριστά ζητήματα δεν θα λειτουργήσει, προειδοποιεί μια σημαντική έκθεση.
Η ανασκόπηση των επιστημονικών στοιχείων από τη Διακυβερνητική Πλατφόρμα για τη Βιοποικιλότητα και τις Υπηρεσίες Οικοσυστήματος (IPBES) διαπίστωσε ότι οι κυβερνήσεις υποτιμούν ή αγνοούν τους δεσμούς μεταξύ πέντε βασικών τομέων - βιοποικιλότητα, νερό, τρόφιμα, υγεία και κλιματική αλλαγή.
Αυτή η προσέγγιση έχει ακούσιες συνέπειες, όπως η καταστροφή της βιοποικιλότητας μέσω προγραμμάτων δενδροφύτευσης ή η μόλυνση των ποταμών ενώ αυξάνεται η παραγωγή τροφίμων, αναφέρει η έκθεση.
Η τελευταία αξιολόγηση εγκρίθηκε από σχεδόν 150 χώρες που συναντήθηκαν στο Windhoek της Ναμίμπια.
Η κατανόηση των αλληλεξαρτήσεων μεταξύ των διαφορετικών τομέων είναι «κρίσιμης σημασίας» για την αντιμετώπιση των κρίσεων που επηρεάζουν τον φυσικό κόσμο, δήλωσε η συμπρόεδρος της έκθεσης, Paula Harrison, καθηγήτρια μοντελοποίησης γης και νερού στο Κέντρο Οικολογίας & Υδρολογίας του Ηνωμένου Βασιλείου.
«Τα τρέχοντα συστήματα διακυβέρνησής μας είναι συχνά διαφορετικά τμήματα, είναι πολύ κατακερματισμένα», είπε.
«Συχνά οι σύνδεσμοι μεταξύ τους δεν αναγνωρίζονται και αυτό σημαίνει ότι έχουμε ακούσιες συνέπειες ή συμβιβασμούς που προκύπτουν επειδή οι άνθρωποι απλώς δεν σκέφτονταν με ολιστικό τρόπο».
Είπε ότι η έκθεση έχει εντοπίσει περισσότερες από 70 λύσεις για την ολιστική αντιμετώπιση των προβλημάτων, πολλές από τις οποίες είναι χαμηλού κόστους.
Τα παραδείγματα που δίνονται στην έκθεση περιλαμβάνουν τη νόσο Σχιστοσωμίαση (γνωστή επίσης ως βιλαρζίωση, πυρετός των σαλιγκαριών και πυρετός Katayama) η οποία προκαλεί μακροχρόνια προβλήματα υγείας σε περισσότερους από 200 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, ειδικά στην Αφρική.
Η αντιμετώπιση του προβλήματος ως θέματος υγείας μέσω φαρμακευτικής αγωγής οδηγεί τους ανθρώπους να επαναμολύνονται.
Μια διαφορετική προσέγγιση στην αγροτική Σενεγάλη αντιμετώπισε τη ρύπανση των υδάτων και τα χωροκατακτητικά φυτά που αποτελούν βιότοπο για τα σαλιγκάρια που φιλοξενούν τα παρασιτικά σκουλήκια που μεταφέρουν την ασθένεια, με αποτέλεσμα να βελτιωθεί η υγεία αλλά και η βιοποικιλότητα στην περιοχή.
Η τρέχουσα λήψη αποφάσεων έχει δώσει προτεραιότητα στις βραχυπρόθεσμες οικονομικές αποδόσεις, ενώ αγνοεί το κόστος για τη φύση, δήλωσε η συμπρόεδρος της έκθεσης, καθηγήτρια Πάμελα Μακέλουι, από το Rutgers, το κρατικό πανεπιστήμιο στο Νιου Τζέρσεϊ.
«Υπολογίζεται ότι το κόστος των τρεχουσών προσεγγίσεων της οικονομικής δραστηριότητας – που αντικατοπτρίζει τις επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα, το νερό, την υγεία και την κλιματική αλλαγή, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής τροφίμων – είναι τουλάχιστον 10-25 τρις δολάρια ετησίως», είπε.
Η έκθεση διαπίστωσε επίσης ότι:
- Πάνω από το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού - ειδικά μεταξύ των αναπτυσσόμενων χωρών - ζει σε περιοχές που πλήττονται από τις μεγαλύτερες επιπτώσεις από τη μείωση της βιοποικιλότητας, του νερού και των τροφίμων
- Η βιοποικιλότητα –ο πλούτος και η ποικιλία όλης της ζωής στη Γη– μειώνεται παντού, σε μεγάλο βαθμό ως αποτέλεσμα των ανθρώπινων ενεργειών, με «άμεσες και τρομερές επιπτώσεις» στην επισιτιστική ασφάλεια και τη διατροφή, το νερό, την υγεία και την ευημερία και την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή
- Η καθυστέρηση της δράσης που απαιτείται για την επίτευξη των στόχων πολιτικής θα αυξήσει επίσης το κόστος για την υλοποίησή τους. Για παράδειγμα, η καθυστερημένη δράση για τους στόχους της βιοποικιλότητας θα μπορούσε να διπλασιάσει το ενδεχόμενο κόστος – αυξάνοντας παράλληλα την πιθανότητα εξαφάνισης ειδών.
Η έκθεση εξέτασε επίσης μελλοντικές προκλήσεις και σενάρια, εστιάζοντας στις περιόδους έως το 2050 και το 2100. Διαπίστωσε ότι με τις τρέχουσες τάσεις "business as usual", τα αποτελέσματα θα είναι εξαιρετικά φτωχά για τη βιοποικιλότητα, την ποιότητα του νερού και την ανθρώπινη υγεία.
Η αντιμετώπιση μόνο ενός τομέα μεμονωμένα θα οδηγήσει πιθανώς σε αρνητικά αποτελέσματα σε άλλους τομείς. Η εστίαση μόνο στην κλιματική αλλαγή, για παράδειγμα, μπορεί να οδηγήσει σε αρνητικά αποτελέσματα για τομείς όπως η βιοποικιλότητα και τα τρόφιμα, αντανακλώντας τον ανταγωνισμό για τη γη.
«Υπάρχουν μελλοντικά σενάρια που έχουν θετικά αποτελέσματα για τους ανθρώπους και τη φύση παρέχοντας κοινά πλεονεκτήματα», δήλωσε ο καθηγητής Χάρισον.
«Τα μελλοντικά σενάρια με τα ευρύτερα πλεονεκτήματα είναι αυτά με δράσεις που επικεντρώνονται στη βιώσιμη παραγωγή και κατανάλωση σε συνδυασμό με τη διατήρηση και την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων, τη μείωση της ρύπανσης και τον μετριασμό της και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή», είπε.
Το IPBES αναφέρεται συχνά ως το ισοδύναμο του IPCC - της βασικής ομάδας επιστημόνων του ΟΗΕ για το κλίμα.
Παρέχει στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής επιστημονικές αξιολογήσεις σχετικά με την ποικιλομορφία της πανίδας και της χλωρίδας του πλανήτη και τη συμβολή τους στους ανθρώπους.
Προηγούμενες εκθέσεις εξέτασαν τον τρόπο με τον οποίο οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής υποτιμούν την πραγματική αξία της φύσης και, σε μια σκληρή έκθεση του 2019, προειδοποιούσαν πώς η ανθρώπινη δραστηριότητα κινδύνευε να προκαλέσει την εξαφάνιση ενός εκατομμυρίου ειδών.
Με πληροφορίες από BBC
