Στις 29 Ιουλίου, ο κόσμος τιμά την Παγκόσμια Ημέρα Τίγρεων. Πίσω από τις πρωτοβουλίες προστασίας, κρύβεται μια κρίσιμη πραγματικότητα: το πιο εμβληματικό αιλουροειδές του πλανήτη εξαφανίζεται σιωπηλά. Η Ινδία, η χώρα με τους περισσότερους τίγρεις παγκοσμίως, προσπαθεί να αντιστρέψει αυτή την πορεία – και μας δείχνει γιατί η λέξη "προστασία" δεν είναι καθόλου αφηρημένη.
Πριν έναν αιώνα, οι τίγρεις υπολογίζονταν σε πάνω από 100.000 που περιφέρονταν σε 30 χώρες. Σήμερα, ζουν λιγότερες από 4.500 ελεύθερες τίγρεις στη φύση, κυρίως στην Ασία, και μάλιστα μόνο σε 13 χώρες. Οι υπόλοιπες έχουν ήδη χάσει τους πληθυσμούς τους. Τα υποείδη της τίγρης της Ιάβας, της Κασπίας και του Μπαλί έχουν εξαφανιστεί. Η τίγρη της Μαλαισίας και η τίγρη της Σουμάτρας κινδυνεύουν άμεσα.
Ο λόγος; Απώλεια ενδιαιτημάτων, λαθροθηρία, σύγκρουση με ανθρώπινες κοινότητες και παράνομο εμπόριο μερών του σώματός τους, κυρίως για "παραδοσιακή" ιατρική.
Η Ινδία φιλοξενεί το 75% των άγριων τίγρεων του κόσμου, με πληθυσμό που ξεπερνά τους 3.600 σύμφωνα με την απογραφή του 2022. Πριν από 15 χρόνια, οι τίγρεις στη χώρα είχαν μειωθεί κάτω από τις 1.500. Τότε γεννήθηκε το Project Tiger, ένα κυβερνητικό πρόγραμμα προστασίας με αυστηρούς ελέγχους, επέκταση εθνικών πάρκων και συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων.
Σήμερα, η Ινδία γιορτάζει την επιτυχία του εγχειρήματος. Παρουσιάζοντας μια νέα έκθεση, η κυβέρνηση Μόντι ανακοίνωσε πως ο στόχος διπλασιασμού του πληθυσμού επιτεύχθηκε, καθιστώντας τη χώρα «ηγέτη της παγκόσμιας βιοποικιλότητας».
Ωστόσο, όπως τόνισε και ο ίδιος ο πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι, «η προστασία της τίγρης είναι προστασία του ίδιου του μέλλοντός μας».
Γιατί παγκόσμια ημέρα για τις τίγρεις;
Η Παγκόσμια Ημέρα Τίγρεων (29 Ιουλίου) θεσπίστηκε το 2010 στην Αγία Πετρούπολη, κατά τη διάρκεια της Παγκόσμιας Συνόδου για τις Τίγρεις (Global Tiger Summit). Στόχος ήταν να αφυπνιστεί η παγκόσμια κοινότητα και να τεθεί το φιλόδοξο σχέδιο: να διπλασιαστούν οι τίγρεις έως το 2022.
Παρότι αυτό επιτεύχθηκε μόνο από την Ινδία, η ημέρα καθιερώθηκε για να θυμίζει:
- Την οικολογική αξία της τίγρης: είναι κορυφαίος θηρευτής, ρυθμίζει τη βιοποικιλότητα.
- Την οικονομική αξία: το οικοτουριστικό της αποτύπωμα συμβάλλει στα εισοδήματα τοπικών κοινοτήτων.
- Την πολιτιστική αξία: σε Ινδία, Μπανγκλαντές, Μπουτάν, Κίνα, οι τίγρεις είναι σύμβολα δύναμης, προστασίας και ελευθερίας.
Παρά τις θετικές εξελίξεις, οι τίγρεις συνεχίζουν να απειλούνται:
- Το παράνομο εμπόριο οστών και δέρματος ακμάζει στην Κίνα και το Βιετνάμ.
- Η αποψίλωση των δασών συνεχίζεται σε Νεπάλ, Ινδονησία και Μαλαισία.
- Οι συγκρούσεις με ανθρώπους, όταν οι τίγρεις πλησιάζουν σε χωριά, οδηγούν σε σφαγές.
Ο ρόλος των μέσων ενημέρωσης και της τεχνολογίας είναι κρίσιμος: ντοκιμαντέρ, drones για παρακολούθηση, αλλά και εκστρατείες ενημέρωσης παιδιών σε σχολεία χωρών με πληθυσμούς τίγρεων, συμβάλλουν στην αλλαγή αντίληψης. Η τίγρη δεν είναι απειλή. Είναι προειδοποίηση.
Οι τίγρεις δεν χρειάζονται απλώς μια παγκόσμια ημέρα για να μας συγκινήσουν. Τη χρειάζονται για να επιβιώσουν. Η Ινδία αποδεικνύει πως η σωτηρία τους είναι δυνατή, με πολιτική βούληση, επιστημονική τεκμηρίωση και εμπλοκή των κοινωνιών. Η παγκόσμια κοινότητα καλείται να πράξει το ίδιο.
