Η Καμπούλ, στο Αφγανιστάν, ενδέχεται να καταγραφεί ως η πρώτη σύγχρονη μητρόπολη που θα ξεμείνει ολοκληρωτικά από νερό, προειδοποιούν διεθνείς ειδικοί. Σύμφωνα με νέα έκθεση της διεθνούς ΜΚΟ Mercy Corps, τα υπόγεια υδάτινα αποθέματα της πόλης έχουν μειωθεί έως και 30 μέτρα την τελευταία δεκαετία, κυρίως λόγω ταχύτατης αστικοποίησης και της συνεχιζόμενης περιβαλλοντικής καταστροφής.
Περίπου το 50% των γεωτρήσεων - η κύρια πηγή πόσιμου νερού για τους κατοίκους - έχει ήδη στερέψει, ενώ η άντληση νερού υπερβαίνει κατά 44 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως τον φυσικό ρυθμό ανανέωσης.
Αν δεν αλλάξει κάτι ριζικά, μέχρι το 2030 όλα τα υδροφόρα στρώματα της πόλης θα έχουν στερέψει, απειλώντας με αφανισμό τους 7 εκατομμύρια κατοίκους της αφγανικής πρωτεύουσας. «Η διεθνής κοινότητα πρέπει να αναγνωρίσει το πρόβλημα. Η έλλειψη νερού οδηγεί στη μετανάστευση και στην επιδείνωση της κρίσης», δήλωσε ο Dayne Curry, διευθυντής του Mercy Corps στο Αφγανιστάν.
Νερό που δεν πίνεται – Οικονομική εξάντληση για τους πολίτες της Καμπούλ
Η έκθεση αναδεικνύει και ένα δεύτερο κρίσιμο πρόβλημα: η μόλυνση του νερού. Το 80% των υπόγειων υδάτων θεωρείται μη ασφαλές, με υψηλές συγκεντρώσεις σε λύματα, αλάτι και αρσενικό.
Οι οικογένειες στην Καμπούλ δίνουν μάχη καθημερινά για το νερό. Έως και το 30% του εισοδήματός τους πηγαίνει σε προμήθεια πόσιμου νερού, ενώ πάνω από τα δύο τρίτα των νοικοκυριών έχουν χρέη σχετιζόμενα με το νερό. «Η έλλειψη καθαρού νερού είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα», λέει η δασκάλα Nazifa, από τη συνοικία Khair Khana. «Για τα φτωχά νοικοκυριά η κατάσταση είναι απελπιστική». Ιδιωτικές εταιρείες εκμεταλλεύονται την κρίση, αντλώντας τεράστιες ποσότητες υπόγειου νερού και πουλώντας το πίσω στους κατοίκους σε εξωφρενικές τιμές. «Παλιά πληρώναμε 500 αφγκάνι (περίπου 5,30€) για δέκα ημέρες. Τώρα δίνουμε 1.000 αφγκάνι για την ίδια ποσότητα», συνεχίζει η Nazifa. «Η τιμή ανεβαίνει κάθε εβδομάδα».
Η Καμπούλ επεκτάθηκε 7 Φορές χωρίς κανένα ρυθμιστικό σχέδιο
Ο πληθυσμός της Καμπούλ αυξήθηκε από λιγότερο από 1 εκατομμύριο το 2001 σε πάνω από 7 εκατομμύρια σήμερα, εκτοξεύοντας τις απαιτήσεις για νερό. Η έλλειψη κεντρικού σχεδιασμού και κανονισμών έχει επιδεινώσει δραματικά την κατάσταση. Την ίδια ώρα, η διεθνής χρηματοδότηση έχει σχεδόν παγώσει. Από τον Ιανουάριο 2025, ο ΟΗΕ δήλωσε πως οι εταίροι του έχουν λάβει μόλις 8,4 εκατ. δολάρια από τα απαιτούμενα 264 εκατ. για την υλοποίηση έργων ύδρευσης στη χώρα.
Επιπλέον, πάνω από 3 δισ. δολάρια διεθνούς χρηματοδότησης για νερό και αποχέτευση παραμένουν παγωμένα από την επάνοδο των Ταλιμπάν στην εξουσία το 2021. Η πρόσφατη απόφαση των ΗΠΑ να περικόψουν πάνω από το 80% της βοήθειας μέσω USAID, επιδείνωσε ακόμα περισσότερο την κρίση. «Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε με πρόχειρες λύσεις», προειδοποιεί ο Dayne Curry. «Η κρίση θα συνεχιστεί μέχρι να υπάρξουν επενδύσεις σε μακροπρόθεσμες λύσεις. Και σε αυτό το σημείο, οι ξένες κυβερνήσεις κάνουν πίσω λόγω πολιτικών πιέσεων».
Μια μικρή ελπίδα βρίσκεται στον αγωγό από τον ποταμό Panjshir, ένα έργο που αν ολοκληρωθεί, θα μπορεί να προσφέρει πόσιμο νερό σε έως και 2 εκατομμύρια κατοίκους της Καμπούλ. Το έργο βρίσκεται σε φάση ολοκλήρωσης μελέτης από τα τέλη του 2024, και αναμένει την τελική έγκριση προϋπολογισμού, καθώς η κυβέρνηση προσπαθεί να καλύψει το κόστος των 170 εκατ. δολαρίων μέσω επενδυτών.
«Δεν έχουμε χρόνο για αναμονές», τόνισε ο Dr Najibullah Sadid, ειδικός στη διαχείριση υδάτινων πόρων. «Ο κόσμος σήμερα πρέπει να επιλέξει ανάμεσα σε φαγητό ή νερό. Κι όμως, είναι διατεθειμένος να επενδύσει το ελάχιστο που έχει για μια βιώσιμη λύση». «Αρκεί να ξεκινήσει κάτι. Οποιοδήποτε έργο έχει άμεσο αντίκτυπο πρέπει να ξεκινήσει τώρα».
Με πληροφορίες από Guardian
