Τεράστιες εκτάσεις παρθένου τροπικού δάσους κάηκαν πέρυσι σε τρεις ηπείρους, με μία έκταση στο μέγεθος της Ελβετίας να έχει καεί ή να έχει κοπεί ενδεχομένως για εμπορικές καλλιέργειες, ανέφεραν ερευνητές την Τρίτη.

 

Μόνο το 2019 ο πλανήτης έχασε 24 εκατομμύρια εκτάρια δάσους.

 

Η Βραζιλία αντιπροσώπευε περισσότερο από το ένα τρίτο της απώλειας, με τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και την Ινδονησία να βρίσκονται στην δεύτερη και τρίτη θέση, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Global Forest Watch, που βασίζεται σε δεδομένα από δορυφόρους.

 

Τα 38.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα που καταστράφηκαν το 2019, έκταση που ισοδυναμεί με την απώλεια ενός γηπέδου ποδοσφαίρου κάθε έξι δευτερόλεπτα, έφεραν την περσινή χρονιά στην θέση του πιο καταστροφικού έτους για τα πρωτογενή δάση από τότε που οι επιστήμονες άρχισαν να παρακολουθούν την παρακμή τους πριν από δύο δεκαετίες.

 

«Ανησυχούμε για το γεγονός ότι το ποσοστό απώλειας των παλιότερων δέντρων παραμένει τόσο υψηλό παρά τις προσπάθειες διαφόρων χωρών και εταιρειών για τη μείωση της αποψίλωσης των δασών», δήλωσε στο AFP, η επικεφαλής ερευνήτρια Mikaela Weisse, διευθύντρια του Global Forest Watch στο World Resources Institute (WRI).

 

Εάν συμπεριληφθούν τα δάση και οι φυτείες δεύτερης «κατηγορίας», η συνολική έκταση των τροπικών δασών που ισοπεδώθηκαν από πυρκαγιές και μπουλντόζες παγκοσμίως το 2019 ήταν στην πραγματικότητα τρεις φορές μεγαλύτερη.

 

Αλλά τα παρθένα τροπικά δάση, είναι ιδιαίτερα πολύτιμα. Ανεπηρέαστα τα δάση αυτά από τη σύγχρονη ανάπτυξη, φιλοξενούν την πλουσιότερη ποικιλία άγριας πανίδας στη Γη και διατηρούν τεράστια αποθέματα άνθρακα στην ξυλώδη μάζα των δέντρων τους.

 

Όταν καίγεται, αυτός ο άνθρακας απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα ως διοξείδιο του άνθρακα που θερμαίνει τον πλανήτη.

 

«Θα χρειαστούν δεκαετίες ή και αιώνες για να επιστρέψουν αυτά τα δάση στην αρχική τους κατάσταση» δεδομένου βέβαια, ότι η έκταση της γης που κάλυπτε κάποτε, παραμένει χωρίς ανθρώπινη επέμβαση, είπε η Weisse.

 

Οι δασικές πυρκαγιές που κατάκαψαν τμήματα της Βραζιλίας πέρυσι έγιναν παγκόσμια πρωτοσέλιδα. Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά οι πυρκαγιές δεν ήταν η κύρια αιτία της απώλειας πρωτογενούς δάσους στη Βραζιλία.

 

Οι δορυφορικές εικόνες αποκάλυψαν πολλά νέα «hot spot» στην καταστροφή των δασών. Στην πολιτεία Para, για παράδειγμα, αυτές οι ζώνες αντιστοιχούσαν σε αναφορές για παράνομες αρπαγές γης εντός του ιθαγενικού αποθέματος των Trincheira / Bacaja.

 

Και αυτό, πριν η κυβέρνηση Μπολσονάρου προτείνει νομοθεσία για τη χαλάρωση των περιορισμών σε αυτές τις ονομαστικά προστατευόμενες περιοχές για χάρη εμπορικής εξόρυξης, εξόρυξης πετρελαίου, φυσικού αερίου και μεγάλης κλίμακας γεωργίας.

 

Ο Frances Seymour, ανώτερος συνεργάτης του WRI, δήλωσε ότι αυτό δεν είναι μόνο δείγμα αδικίας για τους ανθρώπους που ζουν στα τροπικά δάση της Βραζιλίας για αμέτρητες γενιές τώρα, αλλά και κακής διαχείρισης.

 

«Γνωρίζουμε ότι η αποψίλωση των δασών είναι χαμηλότερη σε περιοχές όπου ζουν αυτόχθονες. Ένα πλήθος αποδεικτικών στοιχείων δείχνει ότι η νομική αναγνώριση των γηγενών δικαιωμάτων της γης παρέχει μεγαλύτερη δασική προστασία». πρόσθεσε.

 

Η πανδημία του κορωνοϊού θα μπορούσε επίσης να επιδεινώσει τα πράγματα, όχι μόνο στη Βραζιλία, η οποία έχει πληγεί ιδιαίτερα από τον COVID-19, αλλά οπουδήποτε καταστρέφει τις ήδη αναιμικές ικανότητες επιβολής νόμων στα τροπικά δάση.

 

«Οι αναφορές για αυξημένα επίπεδα παράνομης υλοτομίας, εξόρυξης, λαθροθηρίας και άλλων εγκλημάτων απέναντι στα δάση προέρχονται από όλο τον κόσμο», σημείωσε ο Seymour.

 

Η γειτονική Βολιβία κατέγραψε άνευ προηγουμένου δασική απώλεια το 2019, 80% υψηλότερη από οποιαδήποτε άλλη χρονιά, λόγω πυρκαγιών, τόσο στα πρωτογενή δάση όσο και στις γύρω δασικές εκτάσεις.

 

Η παραγωγή σόγιας και η εκτροφή βοοειδών ήταν οι δύο βασικοί παράγοντες.

 

Η Αυστραλία καταστράφηκε πέρυσι επίσης από πυρκαγιές που προκάλεσαν δεκάδες θανάτους, κατέστρεψαν χιλιάδες σπίτια και σκότωσαν εκατοντάδες εκατομμύρια ζώα.

 

Η έκταση από δέντρα που χάθηκε από τις πυρκαγιές αυξήθηκε έξι φορές σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος και ήταν μακράν η μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί ποτέ.

 

«Πιθανότατα να δούμε υψηλό επίπεδο απώλειας και το 2020, καθώς ορισμένες από τις πυρκαγιές εξακολουθούσαν να μαίνονται και στις αρχές του νέου έτους», δήλωσε η Weisse.

 

Εν τω μεταξύ, η Ινδονησία παρουσίασε πτώση 5% στην δασική έκτασή της, δηλαδή 3.240 τετραγωνικά χιλιόμετρα που καταστράφηκαν το 2019. Πρόκειται για το τρίτο συνεχόμενο έτος που σημειώνεται μείωση της δασικής έκτασης στην χώρα.

 

«Η Ινδονησία υπήρξε ένα από τα λίγα φωτεινά σημεία στα παγκόσμια δεδομένα για την τροπική αποψίλωση των δασών τα τελευταία χρόνια», έγραψαν ο Seymour και δύο συνάδελφοί του σε πρόσφατη δημοσίευση.

 

Τα τροπικά οικοσυστήματα είναι ευάλωτα τόσο στην κλιματική αλλαγή όσο και στην εξορυκτική εκμετάλλευση.

 

Μια μελέτη τον Μάρτιο υπολόγισε ότι το τροπικό δάσος του Αμαζονίου πλησιάζει σε ένα επικίνδυνο σταυροδρόμι σε επίπεδο αποψίλωσης, το οποίο ενδεχομένως να το μεταμορφώσει σε άνυδρη σαβάνα μέσα σε μισό αιώνα.

 

Οι άλλες χώρες με τις πιο σοβαρές απώλειες πρωτογενών δασών το 2019 ήταν το Περού (1.620 τετραγωνικά χιλιόμετρα), η Μαλαισία (1.200 τετραγωνικά χιλιόμετρα) και η Κολομβία (1.150 τετραγωνικά χιλιόμετρα), και ακολουθούν το Λάος, το Μεξικό και η Καμπότζη, όλες με λιγότερα από 800 τετραγωνικά χιλιόμετρα απώλειας.

 

Με πληροφορίες του AFP