Οι εικόνες στη Μυτιλήνη και στα βορειοανατολικά παράλια της Λέσβου αυτό το καλοκαίρι είναι σοκαριστικές. Το νησί ζει την πρωτοφανή εισροή προσφύγων και όποιος κινείται στους δρόμους κυρίως στην βορειοανατολική πλευρά, αντιλαμβάνεται πολύ καλά ότι οι καθημερινές εικόνες που αντικρίζει είναι ταυτόχρονα και ιστορικές.


Συνολικά σύμφωνα με τα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ, από τις αρχές του 2015 έχουν φτάσει στη χώρα μας πάνω από 200 χιλιάδες άνθρωποι, οι περισσότεροι από τη Συρία, αλλά και από το Αφγανιστάν και το Ιράκ. Από αυτές τις 200 χιλιάδες οι περισσότεροι έχουν εισέλθει στη χώρα από τη Λέσβο και κυρίως από την πλευρά της περιοχής της Συκαμιάς και του Μόλυβου.


Τις τελευταίες ημέρες του Αυγούστου φτάνουν κάθε ημέρα περίπου 3-4.000 άνθρωποι στις ακτές της Λέσβου, τα ρεκόρ αφίξεων σπάνε καθημερινά. Στους δρόμους βλέπεις συνεχώς άνδρες και γυναίκες με παιδιά στα χέρια, ηλικιωμένους, ακόμη και τυφλούς να περπατούν αναζητώντας κάποιο αστυνομικό τμήμα προκειμένου να δηλώσουν την παρουσία τους, ώστε να μεταφερθούν στο κέντρο προσφύγων της Μόριας, -χωρίς βεβαίως να γνωρίζουν για τις άθλιες συνθήκες που επικρατούν εκεί.  Στους δρομους της Μυτιλήνης θα δείς σε κάθε σημείο της πόλης να περπατούν πρόσφυγες περιμένοντας το καράβι που θα τους μεταφέρει στον Πειραιά. Στην ανατολική πλευρά της πόλης ένα ανήσυχο πλήθος κινείται στους δρομους, αναμένοντας τη στιγμή της αναχώρησης.

 

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Ένα "σ'αγαπώ" στα αγγλικά και στα αραβικά σε κάποιο κεντητό πεταμένο σε παραλία της Λέσβου μαζί με το παρελθόν που έμεινε στην άλλη πλευρά του Αιγαίου

 

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

 

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Πρόσφυγες στην περιοχή του Μανταμάδου


Οι πρόσφυγες φτάνουν πλέον κάθε ώρα της ημέρας και της νύχτας στο νησί-οι περισσότεροι το πρωί. Επιβαίνουν στοιβαγμένοι σε φουσκωτές λέμβους που φεύγουν από τα μικρασιατικά παράλια με προορισμό τη λεσβιακή ακτογραμμή και τα σημάδια της άφιξης τους είναι ορατά παντού, όχι μόνο στις ακτές αλλά και τους δρόμους όπου βλέπεις πεταμένα σωσίβια γιλέκα, ρούχα και μπουκάλια από νερό. Σε ορισμένες ακτές της Λέσβου κυριαρχεί το πορτοκαλί από το χρώμα του πλήθους των σωσιβίων που είναι πεταμένα εκεί.

 

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Πρόσφυγες στην περιοχή μεταξύ Συκαμιάς και Μόλυβου

 

 

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

 

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

 

Χώροι όπως η πλατεία του Μανταμάδου, ο δρόμος κάτω από τη Συκαμιά και το πάρκινγκ του Μόλυβου είναι καθημερινά γεμάτοι από αυτό το ανθρώπινο κομβόι που ανανεώνεται και μεγαλώνει συνεχώς. (Στα σημεία αυτά φτάνουν καθημερινά λεωφορεία που μεταφέρουν τους πρόσφυγες στη Μυτιλήνη αλλά δεν είναι ποτέ αρκετά καθώς το πλήθος των προσφύγων αυξάνει συνεχώς).


Το βράδυ οι πρόσφυγες εξουθενωμένοι από την πορεία μέσα από χωράφια και αγροτικούς δρόμους  κοιμούνται πάνω στην άσφαλτο με κίνδυνο να τους χτυπήσουν αυτοκίνητα. Αποκλείεται να βγείς στο δρομο και να μην δεις γκρουπ προσφύγων στην πορεία προς το κοντινότερο αστυνομικό τμήμα. Πολλοί σε σταματούν για να σε ρωτήσουν που είναι το αστυνομικό τμήμα ή για να σου ζητήσουν λίγο νερό. Ή ακόμη για να σε παρακαλέσουν να τους μεταφέρεις στη Μυτιλήνη ή σε όποιο σημείο στο δρομο για την πρωτεύουσα του νησιού σε βολεύει. Για να πάρεις μαζί σου  κάποιον θα καλέσεις στο τηλέφωνο το Λιμεναρχείο και να δηλώσεις από πού ξεκινάς, που πηγαίνεις, ποιός είσαι, ποιός είναι ο αριθμός της πινακίδας σου και πόσους μεταφέρεις.


Κι αυτό γιατί η δυστυχία αυτών των ανθρώπων έχει γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης κάποιων επιτήδειων οι οποίοι αναλαμβάνουν να μεταφέρουν με το αζημίωτο πρόσφυγες στη Μυτιλήνη, κάνοντας "πιάτσα" στα σημεία όπου ξέρουν ότι συγκεντρωνονται εξουθενωμένοι από τη συνεχή προσπάθεια οι άνθρωποι που φτάνουν από τα μικρασιατικά παράλια. Η "δουλειά" αυτή πάντως γίνεται με μια σχετική άνεση αφού οι αρχές δεν φαίνεται να ασχολούνται ιδιαίτερα με την περίπτωση. Έτσι είναι πολύ συνηθισμένο να βλέπεις αγροτικά με την καρότσα γεμάτη από πρόσφυγες ή ακόμη και cinquecento με ανθρώπους στριμωγμένους στον ελάχιστο χώρο του να κατηφορίζουν προς τη Μυτιλήνη.

 

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Απομεινάρια των αφίξεων στις λεσβιακές ακτές

 

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Πρόσφυγες στον Μανταμάδο, περιμένοντας το λεωφορείο

 

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Πρόσφυγες στην περιοχή της Συκαμιάς


Κι αν στη Λέσβο τα φαινόμενα αυτά είναι μεμονωμένα, στην πορεία τους μέσα από την Τουρκία οι άνθρωποι αυτοί έχουν πέσει ήδη αρκετές φορές θύματα εκμετάλευσης. Ακόμη και την τελευταία στιγμή, πριν εγκαταλείψουν την τουρκική επικράτεια,  οι πρόσφυγες πέφτουν θύματα τρομοκράτησης από τα επίσημα όργανα του τουρκικού κράτους, όπως δείχνουν και κάποιες από τις φωτογραφίες που ακολουθούν.

 

Φωτό : Αχιλλέας Κιαχαγιάς

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Διακρίνεται το σημείο στα τουρκικά παράλια όπου οι Τούρκοι διακινητές "φορτώνουν" τους πρόσφυγες για να τους στείλουν στην Ευρώπη. Μερικές εκατοντάδες μέτρα πιό έξω περιπολεί το σκάφος του τουρκικού λιμενικού.

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Σκάφος του ελληνικού Λιμενικού εντοπίζει λέμβο με πρόσφυγες.

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Σκάφος του ελληνικού λιμενικού διακρίνεται να επαναπροωθεί σκάφος με πρόσφυγες στα τουρκικά ύδατα. Αμέσως κυκλώνεται από τρία σκάφη του τουρκικού λιμενικού (το σύνολο των τουρκικών σκαφών που περιπολούν στην περιοχή) τα οποία αρχίζουν να κάνουν κύκλους γύρω του.

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Σκάφος του τουρκικού λιμενικού έχει εντοπίσει λέμβο με πρόσφυγες λίγο έξω από την τουρκική ακτογραμμή. Το περίεργο είναι ότι δεν τους σταματά αλλά, όπως φαίνεται και από τις φωτογραφίες, στέλνει ένα σκαφάκι στη λέμβο με τους πρόσφυγες, το οποίο λίγο μετά επιστρέφει στο "μητρικό" σκάφος. Οι πρόσφυγες αφήνονται να συνεχίσουν το ταξίδι τους προς τις ακτές της Λέσβου. Το ερώτημα είναι τι ακριβώς έκανε ο "απεσταλμένος" του τουρκικού σκάφους; Πρόκειται για κάποιον εν πλω εκβιασμό προκειμένου να αφεθούν οι πρόσφυγες να συνεχίσουν το ταξίδι και να μην τους γυρίσουν πίσω;

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Το σκάφος του τουρκικού λιμενικού κάνει τα στραβά μάτια στη λέμβο με τους πρόσφυγες που περνά από μπροστά του. Με αυτή τη λέμβο περιέργως δεν θέλει να παίξει το γνωστό επικίνδυνο παιχνίδι των κυματισμών.

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Σκάφος του Λιμενικού έχει μόλις μετεπιβιβάσει πρόσφυγες και επιτρέπει σε αλιευτικό να πάρει τη λέμβο στην οποία επέβαιναν. Αυτό που ενδιαφέρει κυρίως τον άνθρωπο που πήρε το σκάφος είναι η μηχανή που μπορεί να πουληθεί για αρκετά χρήματα στην παράνομη αγορά η οποία έχει στηθεί. Οι μηχανές από τις λέμβους στις οποίες επιβαίνουν πρόσφυγες έχουν δημιουργήσει ένα "κυνήγι θησαυρού" στις λεσβιακές ακτές από ανθρώπους που κινούνται στα παράλια αναζητώντας τες. Τις καλύτερες τιμές πιάνουν γνωστές μάρκες όπως Yamaha και Mercury, τις χαμηλότερες διάφορες κινέζικες τις οποίες προτιμούν τελευταία οι Τούρκοι διακινητές για να μειώσουν το κόστος και να αυξήσουν το "κέρδος" της επιχείρησης τους. Hθική υποχρέωση αυτού που παίρνει τη μηχανή, να μαζέψει τα απομεινάρια της αποβίβασης των προσφύγων (σωσίβια, το τρύπιο φουσκωτό και ό,τι έχουν πετάξει εκεί).

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Λέμβος με πρόσφυγες πλησιάζει τις λεσβιακές ακτές. Η έλευση των προσφύγων δεν γίνεται πλέον μόνο τη νύχτα αλλά και μέρα-μεσημέρι, μερικές φορές σε πολυσύχναστες παραλίες όπου βλέπεις τους πρόσφυγες να αποβιβάζονται ανάμεσα στους λουόμενους.

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Βάρκες με πρόσφυγες πλησιάζουν τα παράλια της Λέσβου στην περιοχή της Συκαμιάς.

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Περίπολος του ελληνικού λιμενικού εντοπίζει πρόσφυγες και τους μετεπιβιβάζει στο σκάφος της.

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Στα τουρκικά παράλια διακρίνεται το σημείο στο οποίο οι Τούρκοι διακινητές επιβιβάζουν τους πρόσφυγες σε φουσκωτές βάρκες. Είναι το σταθερό σημείο επιβίβασης σε ερημική τοποθεσία στο οποίο φτάνουν οι πρόσφυγες από έναν αγροτικό δρόμο ο οποίος διακρίνεται πίσω. Παρότι είναι ευκρινές το τι συμβαίνει εκεί καθημερινά οι τουρκικές αρχές εμφανίζονται να μην έχουν ιδέα.

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Διακρίνεται και πάλι το σημείο όπου οι διακινητές φορτώνουν τους πρόσφυγες στις λέμβους για να περάσουν στη Λέσβο.

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Το σημείο επιβίβασης των προσφύγων στα τουρκικά παράλια, την ώρα που λέμβος ετοιμάζεται να ξεκινήσει για τις ελληνικές ακτές. (Αριστερά στα τουρκικά παράλια το πορτοκαλί χρώμα που διακρίνεται είναι το χρώμα των σωσιβίων που φοράνε οι πρόσφυγες)

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Λέμβος με πρόσφυγες μεσοπέλαγα. Οικογένειες ολόκληρες μετακινούνται προς τις λεσβιακές ακτές. Μόλις φτάσουν τρυπούν τη φουσκωτή βάρκα κατόπιν υπόδειξης των Τούρκων διακινητών και δημιουργώντας αλυσίδα για να βοηθήσουν ο ένας τον άλλον βγαίνουν στη στεριά. Πριν ακόμη φτάσουν στην ακτή, ακούς τις ζητωκραυγές τους για το αίσιο αποτέλεσμα της προσπάθειας τους να φτάσουν στην Ευρώπη. Μόλις κατεβαίνουν κάποιοι γονατίζουν και ξεσπάνε σε κλάματα.

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Ένα περίεργο θαλάσσιο traffic. Σκάφη του λιμενικού, ένα εμπορικό πλοίο και πίσω τους η λέμβος με τους πρόσφυγες που έχει βάλει πλώρη για τα λεσβιακά παράλια.

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Το σκάφος του τουρκικού λιμενικού κάνει και νέα καψόνια στους πρόσφυγες καταβρέχοντας τους.

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Τα σκάφη του ελληνικού και του τουρκικού λιμενικού στο καθημερινό τους τετ α τετ στην οριογραμμή.

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Το σκάφος του τουρκικού λιμενικού έχει εντοπίσει λέμβο με πρόσφυγες και παίζει το γνωστό επικίνδυνο παιχνίδι προσπαθώντας με τους κυματισμούς που προκαλεί να τους ανατρέψει.

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Σκάφη του τουρκικού λιμενικού συνεχίζουν το αγαπημένο τους παιχνίδι τρομοκρατώντας τους πρόσφυγες

Αποκλειστικό:Τι πραγματικά συμβαίνει με τις βάρκες των προσφύγων στα ανοιχτά της Λέσβου
Όλα αυτά συμβαίνουν την ώρα που πλοίο της γραμμής για Μυτιλήνη περνά πίσω από τα τουρκικά σκάφη από την πλευρά των μικρασιατικών παραλίων, κάτι που σημαίνει ότι ή το τουρκικό λιμενικό έχει παραβιάσει τα εθνικά ύδατα ή το πλοίο της γραμμής έχει περάσει στα τουρκικά παρεκκλίνοντας της πορείας του προκειμένου να αποφύγει τη σύγκρουση.

 

Δείτε βίντεο - ντοκουμέντα που καταγράφουν λεπτό - λεπτό την πρακτική του Λιμενικού της Τουρκίας ΕΔΩ