Συνέβη ξανά. Την περασμένη εβδομάδα ένα σπορ αυτοκίνητο συγκρούστηκε με μοτοσικλέτα στη λεωφόρο Βουλιαγμένης και ο οδηγός της έμεινε αβοήθητος στο οδόστρωμα, χάνοντας τη ζωή του. 

 

Κανείς δεν επέστρεψε για εκείνον. Λίγα μέτρα πιο κάτω από το σημείο της σύγκρουσης, ο οδηγός του αυτοκινήτου εγκατέλειψε το όχημά του πεζός και εμφανίστηκε μετά από ημέρες στην αστυνομία.

 

Πόσο σοβαρό αδίκημα είναι να εγκαταλείπεις κάποιον που μόλις χτύπησες με το αυτοκίνητό σου στον δρόμο; Τι ποινές προβλέπονται;

 

Με αφορμή την υπόθεση, η δικηγόρος Μαρία Αρετή Ζιαζιά μίλησε στο LiFO.gr για τη νομική πλευρά του θέματος στην Ελλάδα που, σύμφωνα με τη EUROSTAT, είναι η πρώτη χώρα εντός ΕΕ σε θανάτους από τροχαία με μοτοσικλέτες.

 

Η οικογένεια του θύματος θα πρέπει να προσφύγει στα αστικά δικαστήρια προκειμένου να διεκδικήσει αποζημίωση για την προσγενομένη ζημία και χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη.

 

— Ποια είναι η μέγιστη ποινή που μπορεί να επιβληθεί;

Θα πρέπει να σχηματιστεί η δικογραφία και να συνταχθεί κατηγορητήριο από Εισαγγελέα για να καταλήξουμε με ασφάλεια στην αποδοθείσα κατηγορία. Εάν τυχόν αποδειχθεί ότι έκανε "κόντρες" με άλλο όχημα όπως φημολογείται, γίνεται λόγος για το άρθρο 290 Α περ. Β) ΠΚ, ήτοι "επικίνδυνη οδήγηση μετέχοντας σε αυτοσχέδιους αγώνες" από την οποία επικίνδυνη οδήγηση επήλθε θάνατος και το πλαίσιο ποινής είναι κάθειρξη τουλάχιστον 10 ετών, δηλαδή 10 με 15 έτη.

 

— Ποια είναι η ελάχιστη ποινή; Τι συμβαίνει σε παρόμοιες υποθέσεις;

Εάν δεν αποδειχθεί η ως άνω περίπτωση, τότε με το κλασικό και σύνηθες σε πλείστες περιπτώσεις άρθρο 302 ΠΚ, "ανθρωποκτονία από αμέλεια" το πλαίσιο ποινής είναι φυλάκιση τουλάχιστον 3 μηνών, δηλαδή 3 μήνες έως 5 έτη. Επιπλέον, εφαρμόζεται και το άρθρο 43 παρ. 4 ΚΟΚ (πλημμέλημα) περί "εγκατάλειψης του θύματος από την οποία επήλθε θάνατος", στο οποίο ισχύει πλαίσιο ποινής φυλάκισης τουλάχιστον 6 μηνών, ήτοι 6 μήνες έως 5 χρόνια».

 

— Υπάρχει πιθανότητα ένας οδηγός που εγκατέλειψε το θύμα του να μην οδηγηθεί στη φυλακή;

Ανάλογα με τη δίωξη που θα του ασκηθεί. Σε κάθε περίπτωση με τον νέο ποινικό κώδικα που τέθηκε σε ισχύ από 01-07-2019 όσον αφορά το αν μπορεί να οδηγηθεί στην φυλακή:

 

• Εάν του επιβληθεί οιαδήποτε ποινή κάτω των 3 ετών φυλάκιση τότε αναστέλλεται με το άρθρο 99 ΠΚ

• Εάν του επιβληθεί ποινή άνω των 3 ετών και μέχρι 5 έτη τότε με βάση το 105 Α εκτίει το ένα δέκατο αυτής και το υπόλοιπο προς παροχή κοινωφελούς εργασίας.

 

Σε περίπτωση που του επιβληθεί ποινή από 5 χρόνια κάθειρξη και άνω (εάν δηλαδή κατηγορηθεί για το κακούργημα του 290 Α) τότε θα κριθεί εάν το ένδικο μέσο της εφέσεως που θα ασκηθεί εκ μέρους του έχει ή όχι αναστέλλουσα δύναμη».

 

— Τι μπορεί να ζητήσει η οικογένεια του θύματος;

Η οικογένεια του θύματος θα πρέπει να προσφύγει στα αστικά δικαστήρια προκειμένου να διεκδικήσει αποζημίωση για την προσγενομένη ζημία και χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη.

 

— Γιατί αργεί τόσο η απονομή δικαιοσύνης στην Ελλάδα;

Βασικό χαρακτηριστικό των ελληνικών δικαστηρίων αποτελεί το αρνητικό ποσοστό στην εκδίκαση υποθέσεων. Ειδικότερα, διογκώνονται και συσσωρεύονται διαρκώς υποθέσεις και αυτό διότι δεν εκδικάζονται όλες οι υποθέσεις κατά την ημέρα εκδίκασης τους, με αποτέλεσμα να μεταφέρεται ημερολογιακά η εκδίκασή και συνεπώς να σημειώνονται σημαντικές καθυστερήσεις.

 

Δέον να σημειωθεί ότι ένας ακόμη λόγος συνιστά η έλλειψη επαρκούς αριθμού δικαστών και δικαστικών υπαλλήλων, ιδίως αναφορικά με τους τελευταίους η μη στελέχωση καίριων θέσεων στις υπηρεσίες των δικαστηρίων συμβάλλει έτι περαιτέρω στην διόγκωση του προβλήματος. Ταυτοχρόνως, το νομικό μας σύστημα διαχειρίζεται την ύλη που  εισάγεται σε αυτό με αργούς ρυθμούς αλλά και πολύπλοκους τρόπους με αποτέλεσμα την καθυστέρηση στην έκδοση αποφάσεων.

 

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat, στην Ελλάδα σημειώνονται οι περισσότεροι θάνατοι σε τροχαία δυστυχήματα που εμπλέκονται μοτοσικλέτες, ανά εκατομμύριο κατοίκων. Στην περσινή έκθεση με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία (συγκεντρωτικά 2017), η Ελλάδα ήταν πρώτη με 20 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκων την ώρα που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος διαμορφώνεται στους 8 θανάτους ανά εκατομμύριο.

 

Στον αντίποδα, Βουλγαρία (στοιχεία 2016) και Εσθονία (2017) είχαν μηδενικό ποσοστό θανάτων από τροχαία με μηχανές.

 

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σημειώνονται 50 τροχαία για κάθε εκατομμύριο κατοίκων και, για το 2017, οι απώλειες ανήλθαν αθροιστικά στους 25.000 νεκρούς. Ο αριθμός αυτός παραμένει σχεδόν σταθερός σε ετήσια βάση από το 2013, μετά το αρνητικό ρεκόρ του 2007, με 43.000 θανάτους σε τροχαία δυστυχήματα.

 

Σχεδόν οι μισοί θάνατοι (46%) σημειώθηκαν σε τροχαία με Ι.Χ αυτοκίνητα, ενώ ένας στους πέντε νεκρούς (21%) ήταν πεζός. Το 15% των θανάτων προκλήθηκαν σε δυστυχήματα με μοτοσικλέτες και το 8% ήταν ποδηλάτες που ενεπλάκησαν σε κάποιο τροχαίο.

 

Στα αυτοκινητιστικά δυστυχήματα πρώτη είναι η Βουλγαρία με 64 θανάτους ανά εκατομμύριο, την ώρα που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι στους 23 και τελευταία είναι η Μάλτα με 11 νεκρούς ανά εκατομμύριο (στοιχεία 2016).