Πίνακας του Πάμπλο Πικάσο, που απεικονίζει τη Γαλλίδα φωτογράφο και ζωγράφο Dora Maar, ολοκληρωμένος κατά την περίοδο της γερμανικής κατοχής στο Παρίσι και που δεν είχε εκτεθεί για 80 χρόνια, αποκαλύφθηκε πρόσφατα.
Το έργο, με τίτλο «Bust of a Woman in a Flowery Hat (Dora Maar)» (Προτομή μίας γυναίκας με φλοράλ καπέλο (Dora Maar), ολοκληρώθηκε προς το τέλος της ταραχώδους εννιάχρονης σχέσης του ζευγαριού και παρουσιάζει τη Maar με πιο απαλό και πολύχρωμο τρόπο σε σύγκριση με τα προηγούμενα πορτρέτα της από τον Πικάσο.
Ο Πικάσο δημιούργησε πολλά έργα της Maar, συμπεριλαμβανομένων των διάσημων «Portrait of Dora Maar» και «Dora Maar au Chat», αλλά εκείνη είχε δηλώσει γι’ αυτά: «Όλα τα πορτρέτα του που απεικονίζουν εμένα είναι ψέματα. Είναι όλα Πικάσο. Κανένα δεν είναι η Dora Maar».
Το ζευγάρι γνωρίστηκε στα τέλη του 1935, όταν εκείνη φωτογράφιζε για την προώθηση της ταινίας του Ζαν Ρενουάρ The Crime of Monsieur Lange. Εκείνη την περίοδο, ο Πικάσο ήταν σε σχέση με τη Μαρί-Τερέζ Βαλτέρ, με την οποία είχε μια κόρη, τη Μάγια, και η σχέση αυτή συνεχίστηκε κατά τα χρόνια της σχέσης του με τη Maar.
Συχνά απεικόνιζε τη Maar, της οποίας οι μαζοχιστικές τάσεις τον γοήτευαν, ως βασανισμένη φιγούρα, συχνά με δάκρυα, όπως στο La Femme qui pleure (Η γυναίκα που κλαίει). Οι ειδικοί λένε ότι ήθελε να αποδώσει τη δυστυχία του ισπανικού εμφυλίου, αλλά το έργο θεωρείται επίσης ενδεικτικό της φερόμενης κακοποίησης της Maar από τον Πικάσο και των πολλών καβγάδων τους.
Στο νεοανακαλυφθέν έργο, το πρόσωπο της Maar, απεικονίζεται κατακερματισμένο και ζωγραφισμένο με έντονα χρώματα. Παράλληλα φαίνεται ταλαιπωρημένο και έτοιμο να κλάψει. Την εποχή εκείνη, η Maar είχε μάθει ότι ο Πικάσο, τότε 61 ετών, σκόπευε να την αφήσει για την καλλιτέχνιδα Françoise Gilot, 21 ετών.
Το πορτρέτο ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο του 1943 και εκτέθηκε μόνο λίγες φορές έξω από το εργαστήριό του στο Παρίσι, στην οδό Rue des Grands Augustins. Βρισκόταν σε ιδιωτική συλλογή από τον Αύγουστο του 1944, λίγους μήνες πριν την απελευθέρωση του Παρισιού.
Η ύπαρξή του ήταν γνωστή από μια ασπρόμαυρη φωτογραφία που τραβήχτηκε λίγο πριν πουληθεί και είχε εμφανιστεί σε έναν κατάλογο τέχνης. Ο πωλητής, που κληρονόμησε τον πίνακα από έναν παππού ή γιαγιά, ένας ανώνυμος Γάλλος συλλέκτης, ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος.
Οι Ναζί, που κατείχαν το Παρίσι κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, θεωρούσαν το έργο του Πικάσο «εκφυλισμένο», γεγονός που οδήγησε σε εφόδους στο εργαστήριό του και σε απειλές για απαγόρευση έκθεσης των έργων του.
Η Maar πέθανε στο Παρίσι το 1997 σε ηλικία 89 ετών. Ήταν και η ίδια σουρεαλίστρια φωτογράφος και το στυλ της επηρέασε σημαντικά το έργο του κατά τη διάρκεια της σχέσης τους.
Το οίκο δημοπρασιών Lucien Paris, που εκτίμησε τον πίνακα διαστάσεων 80x60 εκ. περίπου στα 8 εκατομμύρια ευρώ (£6,9 εκατ.), αλλά αναμένει ότι η τιμή θα είναι πολύ υψηλότερη, κράτησε μυστική την ύπαρξη του έργου πριν το παρουσιάσει στα μέσα ενημέρωσης την Πέμπτη.
Ο δημοπράτης Christophe Lucien χαρακτήρισε την ανακάλυψη σημαντική και περιέγραψε το έργο ως αριστούργημα και σπάνιο παράδειγμα του πώς η παραγωγή του Πικάσο αποτέλεσε πολύτιμο φως στις σκοτεινές μέρες της κατοχής. Είπε ότι οι ειδικοί γνώριζαν την ύπαρξή του από τις φωτογραφίες, αλλά ήταν η πρώτη φορά που μπορούσαν να δουν τα πραγματικά χρώματα του έργου.
«Δεν είναι μόνο ένα ορόσημο στην ιστορία της τέχνης αλλά και στην ιδιωτική ζωή του Πικάσο», είπε ο Lucien. «Είναι ένα αναζωογονητικό πορτρέτο της Dora Maar, εξαιρετικό και γεμάτο συναίσθημα. Η ανακάλυψή του είναι μια σημαντική στιγμή για εμάς τους ειδικούς», πρόσθεσε.
Ο πίνακας θα πωληθεί σε δημοπρασία από τον Lucien Paris στις 24 Οκτωβρίου και θα εκτεθεί για τρεις ημέρες πριν την πώληση.
Με πληροφορίες από Guardian
