Το οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες

Το οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες Facebook Twitter
0

Η περιπέτειά μου στο χώρο των Γραμμάτων άρχισε με την ποίηση, όταν ήμουν δεκατριών ετών. Πρωτοδημοσίευσα ποιήματά μου στα εικοσιένα μου, στα περιοδικά «Δωδέκατη ώρα» και «Νέα Εστία». Από το 1966 έως το 2006 εξέδωσα δώδεκα ποιητικά βιβλία. Η πρώτη πεζογραφική απόπειρά μου έγινε το 1983, με το βιβλίο Ιστορίες μιας παλιάς εποχής που δεν ήρθε ακόμα (εκδ. Αιγόκερως). Επρόκειτο για κείμενα που, επειδή αδυνατούσα να τα πυκνώσω, ώστε να γίνουν ποιήματα, τα ανέπτυξα περαιτέρω και γίνανε μικρά πεζογραφήματα. Η πρώτησοβαρή πεζογραφική μου απόπεια έγινε το 2006 με το Όντα και μη Όντααπό τις εκδόσεις Γαβριηλίδης (βραβείο του περιοδικού «Διαβάζω», 2007), που το διαδέχτηκε την επόμενη χρονιά το Περί αγγέλων και δαιμόνων από τις ίδιες εκδόσεις.

Είχε πλέον για τα καλά εγκατασταθεί μέσα μου ο δαίμων της πεζογραφίας. Έτσι, το 2008 ακολούθησε το Οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες. Βέβαια, όταν μιλάμε για πεζογραφία, πρέπει να έχουμε πάντα κατά νου ότι πρόκειται για πεζά κείμενα γραμμένα από ποιητή. Ο λόγος πρέπει, συνεπώς, να ρέει απρόσκοπτα, μουσικά, οι συλλαβές των προτάσεων να είναι ζυγισμένες και μετρημένες με ακρίβεια, ενίοτε μάλιστα (χάριν παιδιάς ή ειρωνείας) να υπάρχουν μέτρο και εσωτερικές ομοιοκαταληξίες. Η χρήση επίσης συνηχήσεων, παρηχήσεων, ομόηχων λέξεων και επαναλήψεων είναι απαραίτητη. Όσο για τη μεταφορά, αυτή πρέπει κυριολεκτικά να πρωταγωνιστεί.

Το Οριζόντιο ύψος συμπληρώνει το τρίπτυχο που ξεκίνησε με τα δύο προηγούμενα βιβλία. Και οι τρεις αυτές συλλογές αφηγημάτων, όπως και ολόκληρο το ποιητικό έργο μου, συνέχονται από μια κοινή, κεντρική ραχοκοκκαλιά, την υπαρξιακή αγωνία, και βρίσκονται σε διαρκή αντιπαράθεση με τον θάνατο, όπως θα ήθελε και ο Octavio Paz. Επειδή ωστόσο είχε πολύ βαρυνθεί η ψυχή μου, αποφάσισα ότι χρειαζόμουν μιαν αναψυχή. Δεν ξέρω αν αυτό οφείλεται στον παλιμπαιδισμό της ηλικίας (κοντεύω να κλείσω τα εξήντα έξι), αλλά, ξαφνικά, ένιωσα τη βαθύτατη ανάγκη για παραμυθία, για παρηγοριά. Εκεί επάνω ξανάρθανε στη σκέψη μου οι στίχοι του Σεφέρη (Τελευταίος σταθμός, στ. 83-86, από τη συλλογή Ημερολόγιο Καταστρώματος, Β’):

Κι α σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές
είναι γιατί τ' ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη
δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή
γιατί είναι αμίλητη και προχωράει̇

Αυτοί οι στίχοι ήταν το έναυσμα για τη γραφή του Οριζόντιου ύψους, όπου ηαμίλητη φρίκη αντιμετωπίζεται με τα μόνα αποτελεσματικά όπλα που διαθέτει ο άνθρωπος: το όνειρο και το χιούμορ. Για τη συνέχεια, ωστόσο, χρειαζόμουν έναν μπούσουλα, κι αυτόν μου τον έδωσε ένας γέροντας στην ακροποταμιά, εδώ, λίγο πιο πέρα από το σπίτι μου, που τον άκουσα ένα απόβραδο να μουρμουρίζει, σαν προσευχή (Ένας γέροντας στην ακροποταμιά, στ. 16, ό.π.):

Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί ετούτη η χάρη.
Εκείνου του δόθηκε· ελπίζω να δόθηκε και σε μένα.

0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Νταβίδ Ουκλές: «Η σημαντικότερη κληρονομιά μας είναι η αγάπη»

Βιβλίο / Νταβίδ Ουκλές: «Η σημαντικότερη κληρονομιά μας είναι η αγάπη»

O Ισπανός συγγραφέας του επιτυχημένου μυθιστορήματος «Η χερσόνησος με τα άδεια σπίτια» μιλά στη LiFO για τον Ισπανικό Εμφύλιο, τον μαγικό ρεαλισμό και την επόμενη δουλειά που ετοιμάζει.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Σιμόν ντε Μποβουάρ: «Ποτέ δεν ονειρεύτηκα άλλη μοίρα από τη δική μου»

Βιβλίο / Σιμόν ντε Μποβουάρ: «Ποτέ δεν ονειρεύτηκα άλλη μοίρα απ' τη δική μου»

Στις αυτοβιογραφικές «Αναμνήσεις μιας καθωσπρέπει κόρης» η φιλόσοφος γράφει για τη ζωή της πριν από τον Σαρτρ και για τη μεταμόρφωσή της από άβουλη κόρη μιας μεσοαστικής οικογένειας σε δυναμική φεμινίστρια.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Για τον Μανουέλ Βίλας, ο Δον Κιχώτης σήμερα θα ήταν γυναίκα

Βιβλίο / Για τον Μανουέλ Βίλας, ο Δον Κιχώτης σήμερα θα ήταν γυναίκα

Ο πολυβραβευμένος Ισπανός συγγραφέας μιλά στη LiFO με αφορμή το μυθιστόρημά του «Εμείς», που μόλις κυκλοφόρησε στα ελληνικά, και εξηγεί γιατί ο άνευ όρων έρωτας είναι μια πράξη επαναστατική.
ΕΙΡΗΝΗ ΓΙΑΝΝΑΚΗ
Αγγελική Βασιλάκου: «Τι μπορεί να σου δώσει ένα βιβλίο που δεν σου δίνει η τέχνη;»

Βιβλίο / Η Αγγελική Βασιλάκου μεταφράζει τους καλύτερους της Λατινικής Αμερικής

Μεταφράζει συγγραφείς όπως η Φερνάντα Μελτσόρ, ο Μπενχαμίν Λαμπατούτ και η Σέλβα Αλμάδα. Μιλά στη LifO για την αξία αυτών των συγγραφέων, που θα δούμε και από κοντά με αφορμή τη 18η διοργάνωση του Φεστιβάλ ΛΕΑ.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
«Η μητέρα μου πέθανε Πρωτοχρονιά. Την επομένη έπρεπε να κάνω εκπομπή»

Ποδόσφαιρο / «Η μητέρα μου πέθανε Πρωτοχρονιά. Την επομένη έκανα εκπομπή»

Ο Χρήστος Σωτηρακόπουλος, που συνέδεσε τη φωνή του με τις μεγαλύτερες ποδοσφαιρικές στιγμές των τελευταίων δεκαετιών, θυμάται τους θρύλους που συνάντησε, τις απώλειες που τον άλλαξαν και εξηγεί γιατί το ποδόσφαιρο εξακολουθεί να συγκινεί εκατομμύρια ανθρώπους.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
H Κατερίνα Φράγκου είναι η πρώτη ατζέντισσα λογοτεχνίας στην Ελλάδα

The Book Lovers / Κατερίνα Φράγκου: Η πρώτη ατζέντισσα λογοτεχνίας στην Ελλάδα

H ιδρύτρια του Λογοτεχνικού Πρακτορείου Ίρις φέρνει τους Έλληνες συγγραφείς σε επαφή με τη διεθνή αγορά βιβλίου, εκπροσωπώντας ένα επάγγελμα που παραμένει αόρατο στο ευρύ κοινό, παρότι επηρεάζει τη διαμόρφωση του σύγχρονου λογοτεχνικού τοπίου.
M. HULOT
Έκτωρ Κακναβάτος: Ο τελευταίος των υπερρεαλιστών ποιητών

Βιβλίο / Έκτωρ Κακναβάτος: Ο τελευταίος των υπερρεαλιστών ποιητών

Η πρόσφατη έκδοση των θεωρητικών κειμένων του Κακναβάτου σε έναν τόμο με τον τίτλο «Ράτσα Υψικαμίνου» αποδεικνύει τη ζωντανή σκέψη και γλώσσα του σπουδαίου υπερρεαλιστή που αγάπησε ταυτόχρονα τις λέξεις και το Χάος.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Λίγη ώρα με τη σαρωτική Μαρζάν Σατραπί στην Αθήνα

Βιβλίο / Μαρζάν Σατραπί (1969-2026): «Όταν πια ξέρεις πώς να ζήσεις, το κορμί σου δεν θέλει να ζήσει»

Η συγγραφέας και σκηνοθέτις του «Περσέπολις» που έφυγε σήμερα από τη ζωή πίστευε κάποτε ότι η δουλειά της θα αλλάξει τον κόσμο, κάτι που μετά το θεώρησε βλακώδες. Μια παλαιότερη, αλλά πάντα απολαυστική, συνέντευξη.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Γιατί η λογοτεχνία αγαπάει τόσο το ποδόσφαιρο

Βιβλίο / Πριν το Μουντιάλ, έχουμε πολλά να διαβάσουμε για το ποδόσφαιρο

Μετρώντας αντίστροφα για την έναρξη του Παγκοσμίου Κυπέλλου, εξετάζουμε δυο στοχαστές, τον Εδουάρδο Γκαλεάνο και τον Σάιμον Κρίτσλεϊ, που έχουν καταπιαστεί με το ποδόσφαιρο και έχουν εντρυφήσει στη λογική του.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Γκάμπορ Ματέ: «Έχουμε απεγνωσμένα ανάγκη ο ένας τον άλλον»

Βιβλίο / Γκάμπορ Ματέ: «Έχουμε απεγνωσμένα ανάγκη ο ένας τον άλλον»

Ο γιατρός και συγγραφέας, που τα βιβλία του είναι όλα μπεστ σέλερ, βρέθηκε στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση και συζήτησε με την Αφροδίτη Παναγιωτάκου για το τραύμα και τη σύγχρονη ζωή, αλλά και για τη γενοκτονία στη Γάζα, που ο ίδιος, ως Εβραίος, θεωρεί ότι είναι χειρότερη από το Άουσβιτς.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
«ASTY», η Αθήνα του 2999: Μια πόλη στα όρια της ασφυξίας

Design / Αθήνα 2999: Μια πόλη στα όρια της ασφυξίας

Ο αρχιτέκτονας και δημιουργός κόμικς Δημήτρης Πασχάλης μετατρέπει την ανησυχία του για τη σύγχρονη Αθήνα σε μια δυστοπική αφήγηση που εκτυλίσσεται στο έτος 2999. Μέσα από το «ASTY» εξερευνά την υπεραστικοποίηση, την απώλεια του προσωπικού χώρου και τη σχέση ανάμεσα στην αρχιτεκτονική, την ψυχική υγεία και το μέλλον της πόλης.
M. HULOT
O Ντέιβιντ Λοτζ μάς διαβεβαιώνει ότι ο παράδεισος είναι δίπλα μας

Το πίσω ράφι / O Ντέιβιντ Λοτζ μάς διαβεβαιώνει ότι ο παράδεισος είναι δίπλα μας

Στο μυθιστόρημά του «Νέα από τον παράδεισο» ο Βρετανός θεωρητικός της λογοτεχνίας και συγγραφέας μάς κάνει συμμέτοχους στους προβληματισμούς του γύρω από την πίστη, τη μαζική νεύρωση των διακοπών και τις ανθρώπινες σχέσεις.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Γιατί (ξανα)διαβάζουμε μανιακά Λατινοαμερικανούς συγγραφείς;

Βιβλίο / Γιατί (ξανα)διαβάζουμε μανιωδώς Λατινοαμερικανούς συγγραφείς;

Οι τίτλοι της λατινοαμερικανικής λογοτεχνίας που κυκλοφορούν στα ελληνικά πολλαπλασιάζονται, αναδεικνύοντας ένα νέο, πιο ριζοσπαστικό κύμα συγγραφέων που ασχολούνται με την ακραία πολιτική κατάσταση της ηπείρου τους, την πατριαρχία και τα ζητήματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
«Αρνούμαι να είμαι πολίτης δεύτερης κατηγορίας στη δική μου γη»: Η νικήτρια του Booker μιλά για την Ταϊβάν

Πολιτισμός / «Αρνούμαι να είμαι πολίτης δεύτερης κατηγορίας στη δική μου γη»: Η νικήτρια του Booker μιλά για την Ταϊβάν

Η Γιανγκ Σουάνγκ-ζι, που μόλις κέρδισε το Διεθνές Βραβείο Booker με το «Taiwan Travelogue», μιλά για την απειλή του Πεκίνου, την ταϊβανέζικη ταυτότητα, την queer επιθυμία και τη λογοτεχνία που δεν μπορεί να μείνει μακριά από την πολιτική
THE LIFO TEAM
Φέρντια Λένον, ο Ιρλανδός που έγραψε για τον Πελοποννησιακό Πόλεμο

Βιβλίο / Φέρντια Λένον, ο Ιρλανδός που έγραψε για τον Πελοποννησιακό Πόλεμο

Στο πρώτο του μυθιστόρημα, «Ένδοξα Κατορθώματα», ο βραβευμένος συγγραφέας αφηγείται μια αληθινή αλλά απίστευτη ιστορία: Αθηναίοι αιχμάλωτοι πολέμου σώζονται, απαγγέλλοντας στίχους του Ευριπίδη.
M. HULOT