Μια δεκαετία έχει μεσολαβήσει σχεδόν από την κυκλοφορία της αυτοβιογραφίας του Jay-Z που κυκλοφόρησε το 2010 με τίτλο "Decoded". Παρότι κάποιοι κριτικοί θα ήθελαν περισσότερες προσωπικές αποκαλύψεις, το βιβλίο προσέφερε μια πλήρη ματιά σ΄ έναν καλλιτέχνη που είχε ήδη διαμορφώσει το αφήγημα της κληρονομιάς του, με αφετηρία τα παιδικά του χρόνια σε μια από τις πιο υποβαθμισμένες γειτονιές του Μπρούκλιν (στα Marcy Projects) και τις συνθήκες που τον οδήγησαν να πουλάει ναρκωτικά από μικρός.
Ένα νέο βιβλίο με θέμα τον διάσημο ράπερ / μεγιστάνα ακολουθεί μια διαφορετική προσέγγιση τοποθετώντας τον Jay-Z σ' ένα ευρύτερο πλαίσιο πολιτικών, κοινωνικών και πολιτιστικών αναφορών. Το βιβλίο λέγεται "Made in America" και συγγραφέας του είναι ο Michael Eric Dyson, καθηγητής κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Georgetown όπου εδώ και χρόνια διδάσκει ένα εξαιρετικά δημοφιλές στους φοιτητές μάθημα εξαμήνου, βασισμένο στο έργο του Jay-Z.
Σύμφωνα με το βιβλίο, ο Jay-Z δεν θα μπορούσε να είναι ο Jay-Z πουθενά αλλού παρά μόνο στην Αμερική και οι διαρκείς αναφορές στα τραγούδια του σε διάσημα ονόματα της αμερικανικής ιστορίας – από τον Άντι Γουόρχολ ως τον Αλ Καπόνε – είναι ενδεικτικές της πραγματικότητας και της κουλτούρας μέσα στην οποία γαλουχήθηκε. Ο δισεκατομμυριούχος καλλιτέχνης έχει κατοχυρώσει την ιδιαίτερη θέση του στη σύγχρονη ποπ κουλτούρα ως κάποιος που συνδυάζει διαφορετικές οντότητες που συνιστούν την πολυσύνθετη προσωπικότητα και δραστηριότητά του. Όπως έλεγε κι ο ίδιος στο κομμάτι του 'Diamonds From Sierra Leone', "I'm not a businessman/ I'm a business, man!"
«Η μουσική hip-hop είναι σημαντική επειδή στα καλύτερά της, προσφέρει τη δυνατότητα σε νεαρούς μαύρους να δημιουργήσουν μικρές πραγματείες πάνω σε πολιτικά, κοινωνικά και ιστορικά ζητήματα», έγραφε σ΄ένα παλιότερο βιβλίο του με τίτλο "Know What I mean? Reflections on Hip Hop" ο Dyson, ο οποίος πιστεύει χωρίς κανέναν ενδοιασμό ότι hip-hop καλλιτέχνες του επιπέδου του Nas, του Tupac ή του Jay-Z θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με κριτήρια υψηλής λογοτεχνίας ειδικά στον τρόπο που αντιμετωπίζουν στην αφήγησή τους θέματα όπως οι φυλετικές τριβές, ο πλούτος, τα ψυχολογικά τραύματα μιας ολόκληρης γενιάς.
Δεν διστάζει μάλιστα να αποκαλέσει τον Jay-Z «Ρόμπερτ Φροστ με προφορά του Μπρούκλιν», συγκρίνοντας τον με τον εθνικό ποιητή της Αμερικής: «Στην πρόζα τους μπορούμε να βρούμε κοινά στοιχεία στο μέτρο, στην ανάπτυξη του ρυθμού, στην ενέργεια και στο χάος που απειλεί διαρκώς να εμφανιστεί».
Η ανάλυση του έργου του Jay-Z στο βιβλίο επεκτείνεται από τις πρώιμες κυκλοφορίες του όπως το "Can't Knock the Hustle" μέχρι πιο πρόσφατες όπως το "Death of Autotune," ακολουθώντας την πορεία (και την πολιτική ανάπτυξη) ενός ανθρώπου που ξεκίνησε από το γκέτο για να φτάσει στην απόλυτη καταξίωση και στα αμύθητα πλούτη. 'Ηδη από το 2003 και το κομμάτι του "Moment Of Clarity," ο Jay-Z φαίνεται να υπερασπίζεται στους στίχους του τον καπιταλισμό της αυτοδημιούργητης ανέλιξης: «Και δεν μπορώ να βοηθήσω τους φτωχούς αν είμαι ένας απ' αυτούς / Γι΄ αυτό έγινα πλούσιος για να μπορώ να δίνω, αυτό σημαίνει νίκη για μένα».
«Ο Jay-Z πάντα αναζητά το επόμενο πρότζεκτ, το επόμενο deal, την επόμενη εφεύρεση», λέει ο συγγραφέας του βιβλίου. «Ξεκίνησε πουλώντας ναρκωτικά στο δρόμο για να φτάσει να θέσει την δισκογραφική βιομηχανία υπό τον έλεγχό του και στη συνέχεια να εξαπλωθεί στα ρούχα, στα ποτά, στις αθλητικές επιχειρήσεις, σε ό,τι μπορεί να φανταστεί κανείς. To ρίσκο αποτελεί το κεντρικό μοτίβο της ζωής του».
Με στοιχεία από το Literary Hub και τους New York Times
