Ο εγκληματίας άνθρωπος, έτσι όπως τον φωτογραφίζουν από τον περασμένο αιώνα

Ο εγκληματίας άνθρωπος, έτσι όπως τον φωτογραφίζουν από τον περασμένο αιώνα Facebook Twitter
Αριστερά: Marius Bourotte, Unknown (French), 1929, Δεξιά: John Dillinger's Feet, Chicago Morgue, Unknown (American), 1934
0

Φωτογραφίες: Αριστερά: Marius Bourotte, Unknown (French), 1929, Δεξιά: John Dillinger's Feet, Chicago Morgue, Unknown (American), 1934

Όταν ο Τρούμαν Καπότε ρωτήθηκε γιατί επέλεξε σαν θέμα του διάσημου μυθιστορήματός του «Εν Ψυχρώ», τους τέσσερις ανεξήγητους φόνους των μελών μίας οικογένειας στο Κάνσας, απάντησε ότι ο φόνος είναι ένα θέμα που δεν είναι πιθανό να ξεθωριάσει με το χρόνο. Φαίνεται ότι είχε δίκιο, γιατί αν και ξεθωριασμένες οι φωτογραφίες που εκτίθενται στο Metropolitan Museum of Art της Νέας Υόρκης στα πλαίσια της έκθεσης «Crime Stories: Photography and Foul Play», προκαλούν το έντονο ενδιαφέρον του κοινού που συνωστίζεται μπροστά τους.


Από τις πρώτες μέρες του μέσου, οι φωτογραφίες έχουν χρησιμοποιηθεί κατά τη διάρκεια της ποινικής έρευνας και της συγκέντρωσης στοιχείων, για να καταγράψουν σκηνές εγκλήματος, καθώς και στην ταυτοποίηση και την επίτευξη της σύλληψης υπόπτων. Η φωτογραφία έπαιζε - και εξακολουθεί να παίζει - σημαντικό ρόλο και στην ενημέρωση του κοινού μέσω του Τύπου. Η έκθεση, που θα ολοκληρωθεί στις 31 Ιουλίου, εξερευνά τις πολύπλευρες διασταυρώσεις μεταξύ της φωτογραφίας και του εγκλήματος, ξεκινώντας από τις συλλογές φωτογραφιών εγκληματιών που χρησιμοποιούσε η αστυνομία από το 19ο αιώνα και φτάνοντας μέχρι τα έργα σύγχρονων καλλιτεχνών που εμπνέονται από την ποινική παράβαση. Τα περίπου 70 έργα προέρχονται εξ ολοκλήρου από τη συλλογή του μουσείου και χρονολογούνται από το 1850 μέχρι σήμερα.

Ο Weegee (1899-1968), ο φωτογράφος που είχε έδρα τη Νέα Υόρκη, θεωρούσε το έγκλημα ως μία μορφή showbusiness. Έφτασε ακόμη και να χορογραφεί τις σκηνές δολοφονίας πριν συμβούν. Ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι είχε δώσει οδηγία να μην εγκαταλείπουν πτώματα σε σκούρα αυτοκίνητα, επειδή βγαίνουν σκοτεινές οι φωτογραφίες στις εφημερίδες.


Κατά τον 19ο αιώνα, κάποιοι άνθρωποι πίστευαν ότι τα τυπικά φυσικά χαρακτηριστικά των εγκληματιών θα μπορούσαν να καθοριστούν επιστημονικά. Αυτό θα ήταν ωφέλιμο για την επιβολή του νόμου - θα «κλείδωνε» όσους ταίριαζαν στο εγκληματικό προφίλ. Σε αυτό το πνεύμα, γύρω στα 1860, δουλεύοντας για την αστυνομία, ο Samuel G. Szabo φτιάχνει το «Απατεώνες, μια Μελέτη των Χαρακτήρων», ένα άλμπουμ που παρουσιάζεται στην έκθεση με πάνω από 200 πορτρέτα, με το όνομα και την παρανομία του δράστη: κλέφτης, πλαστογράφος, πορτοφολάς, δολοφόνος, παραχαράκτης, σα να ήταν ο καθένας από αυτούς το προσωποποιημένο αρχέτυπο του εγκλήματός τους.

Ο εγκληματίας άνθρωπος, έτσι όπως τον φωτογραφίζουν από τον περασμένο αιώνα Facebook Twitter
Subway Passengers, New York City, Walker Evans (American, St. Louis, Missouri 1903–1975 New Haven, Connecticut), 1938, © Walker Evans Archive, The Metropolitan Museum of Art


Αργότερα κατά τη διάρκεια του ίδιου αιώνα, ο Γάλλος εγκληματολόγος Alphonse Bertillon έθεσε τις βάσεις για το σημερινό σύστημα αναγνώρισης της αστυνομίας. Ο Bertillon υιοθετεί μια μέθοδο που επικεντρώνεται στις μετρήσεις ορισμένων τμημάτων του σώματος, ακριβείς περιγραφές και τυποποιημένες φωτογραφίες (μέτωπο και προφίλ). Οι κατ 'εξακολούθηση παραβάτες που είχαν προηγουμένως τεθεί σε αρχεία ήταν πιο εύκολο να εντοπιστούν, να συλληφθούν και να καταδικαστούν. Η έκθεση περιλαμβάνει μια σειρά από περίπου 60 φωτογραφίες υπόπτων αναρχικών από τα αρχεία της γαλλικής αστυνομίας του 1891-1895, τραβηγμένες από τον Bertillon ή από τεχνικούς εκπαιδευμένους στις μεθόδους του.


Μία από τις πιο εντυπωσιακές φωτογραφίες της έκθεσης είναι αυτή που τράβηξε το 1960 ο φωτογράφος μόδας Richard Avedon και απεικονίζει τον Dick Hickock, τον σουπερστάρ δολοφόνο του «Εν Ψυχρώ». Ο Hickock μαζί με τον Perry Smith, που ήταν πρώην κατάδικοι με αναστολή, προσπάθησαν να ληστέψουν τον Herbert Clutter, αγρότη από το Κάνσας. Όταν δεν βρήκαν το χρηματοκιβώτιο που αναζητούσαν, σκότωσαν τον Clutter, τη γυναίκα του και τα δυο τους παιδιά. Στη φωτογραφία ο δολοφόνος κοιτάζει με το ένα μάτι τον φακό, ενώ το άλλο μοιάζει να είναι στραμμένο στα βάθη της σκέψης του, δημιουργώντας ένα διπλό πορτρέτο που προξενεί αμηχανία στον θεατή. Στην έκθεση φιλοξενούνται μερικές από τις πιο εμβληματικές εικόνες του αμερικανικού εικοστού αιώνα: ο Τζακ Ρούμπι καθώς πυροβολεί τον Λη Χάρβεϊ Όσβαλντ, ο Ρόμπερτ Κένεντι πεσμένος στο πάτωμα του Ambassador Hotel, η Πάτι Χιρστ αιχμαλωτισμένη από την κάμερα, κατά τη διάρκεια ληστείας τράπεζας στο Σαν Φρανσίσκο τη Δευτέρα 15 Απριλίου 1974, με τον Συμβιωτικό Απελευθερωτικό Στρατό.

Ο εγκληματίας άνθρωπος, έτσι όπως τον φωτογραφίζουν από τον περασμένο αιώνα Facebook Twitter
Human Head Cake Box Murder, Weegee (American, born Ukraine (Austria), Złoczów (Zolochiv) 1899–1968 New York), ca. 1940 © Weegee / International Center of Photography.
Ο εγκληματίας άνθρωπος, έτσι όπως τον φωτογραφίζουν από τον περασμένο αιώνα Facebook Twitter
Gun 1, New York, William Klein (American, born New York, 1928) 1954, © Weegee / International Center of Photography.


Η ανατριχίλα είναι το πιο ήπιο από τα συναισθήματα που προκαλεί η φωτογραφία της Ruth Snyder, μιας νοικοκυράς από το Κουίνς, την ώρα που βρίσκεται στην ηλεκτρική καρέκλα της φυλακής Σινγκ Σινγκ. Η φωτογραφία τραβήχτηκε κρυφά από ένα φωτογράφο που είχε την φωτογραφική μηχανή δεμένη στο πόδι του και η New York Daily News πούλησε τόσα φύλλα, ώστε την είχε πρωτοσέλιδο για δύο συνεχόμενες μέρες.


Εκτός από την εξερεύνηση της αποδεικτικής χρήσης της φωτογραφίας, η έκθεση περιλαμβάνει έργα καλλιτεχνών που έχουν εμπνευστεί από το εγκληματικό υπόκοσμο, όπως ο Richard Avedon, ο Larry Clark, ο Walker Evans, ο John Gutmann, ο Andy Warhol και ο Weegee. Ο Weegee (1899-1968), ο φωτογράφος που είχε έδρα τη Νέα Υόρκη, θεωρούσε το έγκλημα ως μία μορφή showbusiness. Έφτασε ακόμη και να χορογραφεί τις σκηνές δολοφονίας πριν συμβούν. Ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι είχε δώσει οδηγία να μην εγκαταλείπουν πτώματα σε σκούρα αυτοκίνητα, επειδή βγαίνουν σκοτεινές οι φωτογραφίες στις εφημερίδες. «Πάρτε ένα ανοιχτόχρωμο (αυτοκίνητο)», είπε στους υποψήφιους δολοφόνους, «ανοιχτό γκρι και προσέξτε την εσωτερική διακόσμηση – να είναι καλόγουστη».

Ο εγκληματίας άνθρωπος, έτσι όπως τον φωτογραφίζουν από τον περασμένο αιώνα Facebook Twitter
A Bunch of Cops, Weegee (American, born Ukraine (Austria), Złoczów (Zolochiv) 1899–1968 New York), 1940s
Ο εγκληματίας άνθρωπος, έτσι όπως τον φωτογραφίζουν από τον περασμένο αιώνα Facebook Twitter
Outline of a Murder Victim, Weegee (American, born Ukraine (Austria), Złoczów (Zolochiv) 1899–1968 New York), 1942, © Weegee / International Center of Photography.
Ο εγκληματίας άνθρωπος, έτσι όπως τον φωτογραφίζουν από τον περασμένο αιώνα Facebook Twitter
Armed Robbers, Oklahoma City, Larry Clark (American, born 1943)Date: 1975, © Larry Clark
0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Susan Meiselas: Η θρυλική φωτογράφος που απαθανάτισε τη ζωή των στρίπερ στην Αμερική των '70s

Φωτογραφία / Susan Meiselas: Η θρυλική φωτογράφος που απαθανάτισε τη ζωή των στρίπερ στην Αμερική των '70s

Σήμερα, η Meiselas θεωρείται ότι άνοιξε τον δρόμο όχι μόνο για τους πολιτικά δεσμευμένους φωτογράφους που καταγράφουν προσεκτικά, προβληματίζονται και πλαισιώνουν το έργο τους, αλλά και για τους φωτογράφους που επίμονα εργάζονται σε συνεργασία με τα θέματά τους.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Απαγορεύεται η είσοδος στους γονείς»: Εφηβικά δωμάτια στις δεκαετίες του ’80 και του ΄90

Φωτογραφία / «Απαγορεύεται η είσοδος στους γονείς»: Εφηβικά δωμάτια στις δεκαετίες του ’80 και του ΄90

Τριάντα χρόνια μετά την πρώτη του κυκλοφορία επανεκδίδεται αυτό τον μήνα το φωτογραφικό λεύκωμα της Adrienne Salinger με πορτρέτα εφήβων στα υπνοδωμάτιά τους, σε μια εποχή πριν τα smartphones και τα social media.
THE LIFO TEAM
Nelly's: Η μεγαλύτερη αναδρομική έκθεση για τη σπουδαιότερη Ελληνίδα φωτογράφο

Φωτογραφία / Nelly's: Η κορυφαία Ελληνίδα φωτογράφος

Πεθαίνει σαν σήμερα η γυναίκα που είναι μέχρι τις μέρες μας η πιο γνωστή Ελληνίδα φωτογράφος. Ποια ήταν η Έλλη Σουγιουλτζόγλου; Και πώς έφτασε να φωτογραφίζει διάσημες χορεύτριες στην Ακρόπολη; Η Αλίκη Τσίργιαλου, υπεύθυνη των φωτογραφικών αρχείων του Μουσείου Μπενάκη μας εξηγεί.
M. HULOT
«Τράβηξα τη φωτογραφία ενώ λιμοκτονούσα κι ο ίδιος»: Η ιστορία της εικόνας-σύμβολο του λιμού στη Γάζα

Φωτογραφία / «Τράβηξα τη φωτογραφία ενώ λιμοκτονούσα κι ο ίδιος»: Η ιστορία της εικόνας-σύμβολο του λιμού στη Γάζα

Ο φωτορεπόρτερ Αχμέντ αλ-Αρίνι περιγράφει τις συνθήκες που οδήγησαν στην φωτογραφία που έχει κάνει το γύρο του κόσμου ως σύμβολο της ανθρωπιστικής καταστροφής που μαστίζει τη Λωρίδα.
THE LIFO TEAM
Spyros Rennt: «Το nightlife είναι καταφύγιο για τους queer ανθρώπους»

Φωτογραφία / Spyros Rennt: «Το nightlife είναι καταφύγιο για τους queer ανθρώπους»

Ο Αθηναίος φωτογράφος που έχει καταγράψει την ξέφρενη –αλλά και τρυφερή– νυχτερινή ζωή του Βερολίνου μπορεί να άργησε να βρει τον δρόμο του, αλλά μέσα από τη φωτογραφία νιώθει ότι τελικά η διαδρομή του απέκτησε ένα νόημα.
M. HULOT
Μια έκθεση με φωτογραφίες του Α. Εμπειρίκου που δεν έχουν παρουσιαστεί ποτέ πριν 

Φωτογραφία / Φωτογραφίες του Ανδρέα Εμπειρίκου παρουσιάζονται για πρώτη φορά σε μια νέα έκθεση

54 φωτογραφίες από το πολύτιμο αρχείο του θα παρουσιαστούν από την Eleftheria Tseliou Gallery, στον χώρο της Τοσίτσα 3, σε μια έκθεση που επιχειρεί να αναδείξει πως υπήρξε εξίσου σημαντικός ως φωτογράφος, όσο και ως ποιητής και ψυχαναλυτής.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Ένας μύθος λέει πως αν χάσεις κάτι στην Αθήνα, θα το βρεις στον Ελαιώνα»

Βιβλίο / «Ένας μύθος λέει πως αν χάσεις κάτι στην Αθήνα, θα το βρεις στον Ελαιώνα»

Στο νέο του βιβλίο, «Lost Things Found», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Hyper Hypo, ο εικαστικός φωτογράφος Αντώνης Θεοδωρίδης εξερευνά τον μαγικό κόσμο της υπαίθριας αγοράς του Ελαιώνα.
ΙΩΝΑΣ ΚΑΛΛΙΜΑΝΗΣ