Τον τελευταίο χρόνο της ζωής του, ο Κάφκα γράφει το Κτίσμα, ένα έργο του που έμεινε ατελείωτο, απομονωμένος, στο σπίτι του στο Βερολίνο.
Στο ατέλειωτο αυτό διήγημα, που είναι γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο, περιγράφει τον κόσμο ενός πλάσματος, ενός όντος και του κτίσματός του.
Το διάβασα πριν λίγες μέρες. Έχει το χαρακτηριστικό των μεγάλων έργων. Σε αφορά. Είναι πολιτικό, κοινωνικό, προσωπικό, είναι ο εαυτός σου, μπορεί να είναι και κάποιος άλλος.
Απόψε και αύριο το βράδυ στο Φεστιβάλ Αθηνών, η Μαρία Καλλιμάνη ερμηνεύει αυτό το μονόλογο και μας μίλησε για το έργο.
" Είναι ένα πλάσμα, αυτό που μιλάει στο έργο, μοναχικό που συντηρείται από το θαυμασμό για το δημιούργημά του, το κτίσμα που έχει φτιάξει για να ζήσει.
Είναι ένα μέρος κάτω από τη γη στο οποίο δε μπορεί να φτάσει κανένας εχθρός. Το κτίσμα του είναι μέσα στη σιωπή και την ασφάλεια"
"Αυτό που λατρεύω στον Κάφκα, είναι ότι μιλάει για κάτι απόλυτα ποιητικό, την ίδια στιγμή που το περιγράφει με απόλυτο ρεαλισμό και ακρίβεια. Όταν ο κάτοικος, το πλάσμα μονολογεί περιγράφει με κάθε ακρίβεια το δημιούργημά του, για την αρχιτεκτονική, τις εισόδους και τις εξόδους του. Τρέφεται από αυτό. Εξαρτάται από αυτό"
" Αλλά κάποια στιγμή, το εγκαταλείπει, βγαίνει στην ελεύθερη ζωή και όταν επιστρέφει το σιωπηλό μέρος αρχίζει να έχει θορύβους. Δεν είναι πια ασφαλής όσο ήθελε. Είναι μια περιγραφή ποιητική, αυτή, για το απρόβλεπτο της ζωής, που δημιουργεί ατέλειωτα, αγωνίες."
"Με συγκλονίζει αυτή η αλληγορία του Κάφκα. Τουλάχιστον όπως μπορώ να τη "διαβάσω" εγώ. Φτιάχνεις ένα χώρο, ένα χαρακτήρα, μια προσωπικότητα, και λες κάποια στιγμή: "Δύσκολα μπορώ να βρω μια στιγμή ηρεμίας".
Φωτο: Πάνος Μιχαήλ
"Πάντοτε, αναρωτιέμαι για την επικαιρότητα των πραγμάτων. Έχω μπροστά μου αυτό το εμμονικό όν και προσπαθώ να το καταλάβω, να μπω το βράδυ στη σκηνή και να γίνω εκείνο. Αυτό που καταλαβαίνω καλύτερα είναι η υπαρξιακή αγωνία, που πάει αγκαλιά με τον αυτοσαρκασμό, με ένα πολύ ιδιαίτερο χιούμορ, σε μια εποχή που όλοι με ένα τρόπο βιώνουμε τον προσωπικό μας τρόμο και αισθανόμαστε ότι οποιοσδήποτε μπορεί να είναι εχθρός και να εισβάλει στο χώρο μας".
