Το μεσημέρι της Μεγάλης Τετάρτης, έγινε η ενημέρωση για την απαγόρευση χρήσης social για ανήλικους κάτω των 15 ετών, την οποία ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Από 1η Ιανουαρίου 2027 θα τεθεί σε ισχύ η απαγόρευση χρήσης των social για ανήλικους κάτω των 15 ετών. Την ανακοίνωση έκανε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης το πρωί της Μεγάλης Τετάρτης.
Οι υπουργοί Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, εξειδίκευσαν τα μέτρα που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση του ψηφιακού εθισμού και την προάσπιση της ψυχικής ισορροπίας των νέων.
Σύμφωνα με την εξειδίκευση των μέτρων, η απαγόρευση αφορά τις πλατφόρμες TikTok, Facebook, Instagram, Snapchat ενώ το νομοσχέδιο δεν περιλαμβάνει τις πλατφόρμες ανταλλαγής μηνυμάτων.
Ο κ. Σκέρτσος έδωσε το πολιτικό στίγμα της πρωτοβουλίας, η οποία, όπως είπε, αποτελεί προσωπικό στοίχημα του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη.
«Η Ελλάδα δεν ακολουθεί απλώς τις εξελίξεις, αλλά διαμορφώνει την ευρωπαϊκή ατζέντα. Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, με επιστολή του προς την πρόεδρο της Κομισιόν, έθεσε το ζήτημα στην καρδιά της ΕΕ. Προτείνουμε πέντε συγκεκριμένες προσθήκες στη νομοθεσία του DSA, ζητώντας υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας σε όλη την Ευρώπη και κοινή ψηφιακή ηλικία ενηλικίωσης στα 15 έτη», σημείωσε ο υπουργός Επικρατείας.
«Λίγες φορές στην Ευρώπη εφαρμόζεται μια τέτοια παρέμβαση. Είναι αναγκαία και κρίσιμη. Πρόκειται για ένα κοινωνικό και πολιτικό ζήτημα. Συνεργαστήκαμε με όλα τα υπουργεία, προκειμένου να προσεγγίσουμε το ζήτημα απ' όλες τις πλευρές. Μιλάμε για θέματα ψυχικής υγείας και ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης των παιδιών μας. Απαιτούνται λύσεις. Πρέπει να δούμε το ζήτημα των αποτελεσματικών ελέγχων και κυρώσεων, ώστε το πλαίσιο που θα φέρει προς ψήφιση η κυβέρνηση να είναι αποτελεσματικό», είπε ο υπουργός Επικρατείας, κ. Σκέρτσος.
Υπογράμμισε ότι το μέτρο εντάσσεται στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής για την αντιμετώπιση της βίας των ανηλίκων, «για ένα κράτος που φροντίζει την ανηλικότητα και την οικογένεια από νέες προκλήσεις και απειλές».
Αναφερόμενος στο χρονοδιάγραμμα, ήταν σαφής: «Ξεκινάμε άμεσα μια εντατική διπλωματική προσπάθεια. Το δεύτερο τρίμηνο του 2026 θα εισέλθουμε στη φάση της ευρωπαϊκής διαβούλευσης, με στόχο την ψήφιση του εθνικού νόμου το καλοκαίρι του 2026. Η πλήρης εφαρμογή της απαγόρευσης θα ξεκινήσει τον Ιανουάριο του 2027. Θέλουμε τα παιδιά μας να ξαναβρούν τον χρόνο τους στον φυσικό κόσμο, στις παρέες, στον αθλητισμό και στο παιχνίδι».
«To scroll χωρίς όρια κάνει κακό στη ψυχική υγεία των παιδιών μας. Πρόκειται για ένα αναγκαίο και ικανό μέτρο. Έχουμε ευθύνη σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο», τόνισε κ. Σκέρτσος.
Ο κ. Γεωργιάδης παρουσίασε τα ανησυχητικά επιδημιολογικά στοιχεία που κατέστησαν τη ρύθμιση επιτακτική, περιγράφοντας την πρόκληση της εξάρτησης ως μία «σιωπηλή πανδημία».
«Τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας είναι σοκαριστικά. Το 23% των δεκαπεντάχρονων στην Ελλάδα δηλώνει ότι νιώθει ανασφάλεια ή εκνευρισμό όταν δεν έχει πρόσβαση στο κινητό του. Αυτό είναι το πρώτο σύμπτωμα εθισμού», επεσήμανε ο υπουργός Υγείας.
Αναλύοντας τις συνέπειες, ο κ. Γεωργιάδης στάθηκε σε τρεις πυλώνες:
- Σωματική Υγεία: «Η καθιστική ζωή που επιβάλλει το ατέρμονο scrolling οδηγεί σε εκθετική αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας, διαταραχές ύπνου και οφθαλμολογικά προβλήματα».
- Ψυχική Υγεία: «Παρατηρούμε κατακόρυφη αύξηση στο άγχος, την κατάθλιψη και, το χειρότερο όλων, στον αυτοκτονικό ιδεασμό λόγω του cyberbullying και των μη ρεαλιστικών προτύπων που προβάλλονται».
- Ψυχοκοινωνικές Επιπτώσεις: «Τα παιδιά χάνουν την ικανότητα συγκέντρωσης και κοινωνικοποίησης. Δημιουργείται μια ψηφιακή απομόνωση που ναρκοθετεί τη μετέπειτα ενήλικη ζωή τους».
«Η παρέμβασή μας δεν είναι τιμωρητική, είναι σωτήρια», κατέληξε ο υπουργός Υγείας.
Ο κ. Παπαστεργίου εξειδίκευσε το τεχνικό κομμάτι, εξηγώντας πώς η τεχνολογία θα χρησιμοποιηθεί ως μέσο προστασίας και όχι ως απειλή.
«Το νομοσχέδιο θέτει τις πλατφόρμες προ των ευθυνών τους. Στο πλαίσιο του DSA, οι εταιρείες οφείλουν να εφαρμόσουν αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας. Εμείς προσφέρουμε τη λύση μέσω του Kids Wallet στο Gov.gr Wallet. Θα χρησιμοποιούνται "διακριτικά ηλικίας" (age tokens). Αυτό σημαίνει ότι η πλατφόρμα θα γνωρίζει μόνο ότι ο χρήστης είναι άνω των 15, χωρίς να έχει πρόσβαση σε κανένα άλλο προσωπικό δεδομένο ή στοιχείο ταυτότητας. Διασφαλίζουμε την ιδιωτικότητα στο 100%», υπογράμμισε ο κ. Παπαστεργίου.
Όσον αφορά στην εποπτεία και τις κυρώσεις, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης ήταν κατηγορηματικός: «Δεν θα χαριστούμε σε κανέναν. Οι κυρώσεις θα είναι εξαιρετικά αυστηρές και θα φτάνουν έως και το 6% του παγκόσμιου τζίρου των εταιρειών, όπως προβλέπει το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Η εποπτεία θα είναι διαρκής και οι έλεγχοι δειγματοληπτικοί αλλά εξαντλητικοί. Με λίγα λόγια, δημιουργούμε ένα περιβάλλον όπου η ασφαλής λειτουργία των πλατφορμών είναι η μόνη επιλογή».
Απαγόρευση χρήσης social για ανήλικους κάτω των 15 ετών: To χρονοδιάγραμμα
Απαγόρευση χρήσης social για ανήλικους κάτω των 15 ετών: Η ανακοίνωση Μητσοτάκη
Νωρίτερα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανέβασε στο TikTok βίντεο, ανακοινώνοντας με «6-7» την απαγόρευση της πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών.
Όπως ανέφερε: «Six-Seven... Τώρα που έχω την προσοχή σας, παιδιά γειά σας. Αυτό το βίντεο δεν θα είναι ούτε #top ούτε #viral, υπάρχει όμως σοβαρός λόγος που θέλω να σας πω κάτι από εδώ. Θέλω να σας μιλήσω ειλικρινά. Τα τελευταία χρόνια μιλάω με πολλούς γονείς και όλοι μου λένε περίπου το ίδιο πράγμα: Ότι το παιδί τους δεν κοιμάται καλά, αγχώνεται εύκολα, είναι συνεχώς στο κινητό. Μιλάω όμως με πολλές και με πολλούς από εσάς! Πολλά παιδιά μου λένε ότι κουράζονται από τη σύγκριση, από τα σχόλια, από την πίεση να είναι συνέχεια εκεί.
Η επιστήμη είναι σαφής: Όταν ένα παιδί περνά ώρες μπροστά στην οθόνη το μυαλό δεν ξεκουράζεται. Γι' αυτό και αποφασίσαμε να προχωρήσουμε σε κάτι δύσκολο, αλλά απαραίτητο. Να απαγορεύσουμε την πρόσβαση στα social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών. Η ρύθμιση θα έρθει μέσα στο καλοκαίρι του 2026 και θα τεθεί σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου του 2027. Η Ελλάδα θα ανήκει στις πρώτες χώρες που θα πάρει μια τέτοια πρωτοβουλία. Και είμαι σίγουρος όμως, ότι δεν θα είναι και η τελευταία. Στόχος μας είναι να πιέσουμε και την ΕΕ προς αυτή την κατεύθυνση. Τώρα είμαι σίγουρος ότι πολλοί μικρότεροι θα θυμώσετε μαζί μου.
Αν ήμουν στην ηλικία σας ίσως το ίδιο θα ένιωθα κι εγώ. Αλλά ο ρόλος μας και ο δικός μου, δεν είναι να είμαστε πάντα ευχάριστοι. Αλλά κι ακόμα αν σήμερα διαφωνείτε, θέλω απλά να το σκεφτείτε και να το συζητήσετε με τις φίλες σας και τους φίλους σας. Αν κάτι μας κάνει να αισθανόμαστε πιο αγχωμένοι, χειρότερα, λιγότερο καλοί από αυτό που πραγματικά είμαστε, τότε ίσως αξίζει να μπει ένα φρένο. Ο στόχος μας δεν είναι να σας απομακρύνουμε από την τεχνολογία η οποία μπορεί να είναι πηγή έμπνευσης, πηγή γνώσης, πηγή δημιουργίας.
Ο εθιστικός όμως σχεδιασμός ορισμένων εφαρμογών, το μοντέλο κέρδους που βασίζεται στη δική σας προσοχή, στον πόσο καιρό εσείς περνάτε μπροστά στην οθόνη του κινητού και στερεί και τη δική σας αθωότητα και ελευθερία, κάπου πρέπει να σταματήσει. Και θέλω να πω κάτι στους γονείς: Κανένας νόμος δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη δικιά σας παρουσία. Η πολιτική αυτή είναι απλά ένα εργαλείο για να σας βοηθήσει. Ειλικρινά πιστεύω ότι σε λίγα χρόνια θα το δούμε όλοι ως κάτι θετικό και αυτονόητο».
Η επιστολή Μητσοτάκη στην Κομισιόν για την απαγόρευση χρήσης social σε ανήλικους κάτω των 15 ετών
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε επιστολή του προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ζητεί ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο έως το τέλος του 2026, το οποίο θα συμπληρώνει και θα ενισχύει τις αναγκαίες εθνικές πρωτοβουλίες για την προστασία των ανηλίκων από τον ψηφιακό εθισμό.
Στην επιστολή του ο πρωθυπουργός διατυπώνει και συγκεκριμένες προτάσεις προς την πρόεδρο της Κομισιόν, μεταξύ των οποίων επέκταση της ευρωπαϊκής πιλοτικής δράσης επαλήθευσης ηλικίας και υποχρεωτική χρήση του τυποποιημένου μηχανισμού για όλες τις πλατφόρμες που εξυπηρετούν χρήστες κάτω των 15 ετών, θέσπιση ευρωπαϊκού «ψηφιακού ορίου ενηλικίωσης» στα 15 έτη, υποχρέωση επαναληπτικής επαλήθευσης ηλικίας ανά εξάμηνο και δημιουργία ενός απλοποιημένου μηχανισμού συντονισμού και επιβολής σε επίπεδο ΕΕ.
Όπως τονίζει ο πρωθυπουργός, «οι ενδεικτικές αυτές πρωτοβουλίες αποτελούν μόνο μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής στρατηγικής, καθώς αντιμετωπίζουμε το ζήτημα αυτό όχι απλώς ως θέμα πολιτικής, αλλά ως ηθική ευθύνη απέναντι στην επόμενη γενιά».
Συγκεκριμένα, στην επιστολή του ο πρωθυπουργός αναφέρει:
«Αγαπητή Ursula,
Σας απευθύνω την παρούσα επιστολή σχετικά με ένα ζήτημα διαγενεακής ευθύνης που απαιτεί συλλογική δράση σε ευρωπαϊκό επίπεδο· ένα ζήτημα που γνωρίζω ότι σας αγγίζει βαθιά, όχι μόνο υπό την ιδιότητά σας ως Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αλλά και ως μητέρα: την προστασία των ανηλίκων από τον ψηφιακό εθισμό.
Σήμερα η Ελλάδα ανακοίνωσε την πρόθεσή για την εισαγωγή εθνικής νομοθεσίας για τη θέσπιση ελάχιστου ορίου ηλικίας πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με έναρξη ισχύος την 1η Ιανουαρίου 2027. Ωστόσο, η εθνική δράση από μόνη της δεν αρκεί. Απαιτείται ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο έως το τέλος του 2026, το οποίο θα συμπληρώνει και θα ενισχύει τις αναγκαίες εθνικές πρωτοβουλίες για την προστασία των ανηλίκων.
Συμφωνούμε ότι η Ευρώπη πρέπει να επιλέγει με προσοχή τις ρυθμιστικές της μάχες. Είμαι πεπεισμένος ότι αυτή είναι μία από αυτές. Αυτό που απαιτείται τώρα είναι μια συντονισμένη και ταχεία ανταπόκριση.
Υπό την ηγεσία σου, έχουμε προωθήσει την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για ένα Καλύτερο Διαδίκτυο για τα Παιδιά (BIK+), με έμφαση σε ασφαλέστερες ψηφιακές εμπειρίες και ενδυνάμωση των χρηστών, ενώ η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) -- η εμβληματική μας νομοθεσία -- έχει εισαγάγει ισχυρότερες απαιτήσεις λογοδοσίας και διαφάνειας για τις Πολύ Μεγάλες Επιγραμμικές Πλατφόρμες.
Παρότι οι πρωτοβουλίες αυτές αποτελούν παγκόσμιο σημείο αναφοράς, περαιτέρω δράση είναι αναγκαία. Γνωρίζω ότι συμμεριζόμαστε την άποψη ότι η Ευρώπη πρέπει να επιλέγει με σύνεση τις ρυθμιστικές της προτεραιότητες. Είμαι πεπεισμένος ότι αυτή είναι μία μάχη που αξίζει να δοθεί με αποφασιστικότητα.
Δεδομένου ότι η εθνική δράση από μόνη της δεν επαρκεί, θα ήθελα να προτείνω:
- Την επέκταση της ευρωπαϊκής πιλοτικής δράσης επαλήθευσης ηλικίας σε ένα πλήρως εναρμονισμένο, πανευρωπαϊκό πλαίσιο, ώστε να διασφαλιστεί η ομοιόμορφη εφαρμογή σε όλα τα κράτη-μέλη έως το τέλος του έτους.
- Την υποχρεωτική χρήση αυτού του τυποποιημένου μηχανισμού επαλήθευσης ηλικίας για όλες τις πλατφόρμες που εξυπηρετούν χρήστες κάτω των 15 ετών, εξαλείφοντας τον κανονιστικό κατακερματισμό.
- Τη θέσπιση ενός ευρωπαϊκού «ψηφιακού ορίου ενηλικίωσης» στα 15 έτη, εισάγοντας πανευρωπαϊκή απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για χρήστες κάτω από αυτό το όριο.
- Την υποχρέωση επαναληπτικής επαλήθευσης ηλικίας ανά εξάμηνο από τις πλατφόρμες, ώστε να διασφαλίζεται η συνεχής συμμόρφωση και να αποτρέπεται η καταστρατήγηση των περιορισμών.
- Τη δημιουργία ενός απλοποιημένου μηχανισμού συντονισμού και επιβολής σε επίπεδο ΕΕ, που θα επιτρέπει στα κράτη-μέλη και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιολογούν από κοινού περιστατικά και να επιταχύνουν την επιβολή κυρώσεων σε εταιρείες που δεν συμμορφώνονται.
Η εθνική μας πρωτοβουλία μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για αυτή την ευρύτερη ευρωπαϊκή λύση. Το "KidsWallet" είναι μια καινοτόμος εφαρμογή, εκδιδόμενη από το κράτος, η οποία επιτρέπει στους γονείς να θέτουν σαφή όρια στη χρήση εφαρμογών, ενώ παράλληλα καθιερώνει μια ασφαλή και αξιόπιστη διαδικασία επαλήθευσης ηλικίας, διασφαλίζοντας ότι τα παιδιά εκτίθενται μόνο σε περιεχόμενο κατάλληλο για την ηλικία τους. Ήδη είναι διαλειτουργική με τον ευρωπαϊκό μηχανισμό επαλήθευσης ηλικίας.
Οι ενδεικτικές αυτές πρωτοβουλίες αποτελούν μόνο μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής στρατηγικής, καθώς αντιμετωπίζουμε το ζήτημα αυτό όχι απλώς ως θέμα πολιτικής, αλλά ως ηθική ευθύνη απέναντι στην επόμενη γενιά.
Ελπίζω ότι θα βρεις αξία στις παραπάνω προτάσεις και παραμένω στη διάθεσή σου για μια πιο αναλυτική ανταλλαγή απόψεων.
Με εκτίμηση,
Κυριάκος Μητσοτάκης».
