Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ Νίκου Ανδρουλάκη για τη διαγραφή του Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλου δεν ελήφθη εν θερμώ, αλλά ήταν μία μελετημένη κίνηση η οποία απασχολούσε για καιρό τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ. Δεν είναι μόνο ένα ξεκαθάρισμα λογαριασμών με τον πρώην στενό συνεργάτη του, που έγινε εσωκομματικός αντίπαλος στην πορεία και του ασκούσε κριτική. Είναι και ένα μήνυμα προς τους «δελφίνους» εν όψει συνεδρίου, ειδικά προς το «σύστημα Δούκα», όπως αναφέρει στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, που γνωρίζει καλά όσα συμβαίνουν στα ενδότερα του κόμματος.
Μια διαγραφή με πολλούς αποδέκτες
Σύμφωνα με τη γραμμή της κομματικής ηγεσίας, η διαγραφή του Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλου έγινε για να σταματήσει η «εσωστρέφεια». Αν αυτός ήταν ο πραγματικός σκοπός της όμως, τότε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν τον πέτυχε, καθώς συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Όλη η δημόσια συζήτηση για το ΠΑΣΟΚ πλέον στρέφεται γύρω από τα εσωκομματικά του, ενώ το κλίμα μεταξύ των στελεχών του είναι ιδιαίτερα συγκρουσιακό.
Η διαγραφή ανέδειξε τις διαχωριστικές γραμμές και τις ομαδοποιήσεις που υπήρχαν, καθιστώντας σαφές ότι το ΠΑΣΟΚ δεν πρόκειται να πάει στο συνέδριό του, που θα γίνει σε λίγες μέρες, σε κλίμα ενότητας και τίποτα μάλλον δεν θα θυμίζει τον πολιτικό πολιτισμό που είχε επιδείξει στις διαδικασίες της εκλογής ηγεσίας.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης βλέπει με ιδιαίτερη καχυποψία τόσο τον Χάρη Δούκα όσο και τον Παύλο Γερουλάνο, ενώ ούτε με την Άννα Διαμαντοπούλου υπάρχει απόλυτη σύμπνοια και εμπιστοσύνη.
Η τελευταία καλή στιγμή σε ενωτικό κλίμα ήταν μετά την καταδικαστική απόφαση για τις παράνομες παρακολουθήσεις του Predator. Η απόφαση αυτή θεωρήθηκε, από όλο το ΠΑΣΟΚ, ως δικαίωση του Νίκου Ανδρουλάκη και για λίγο φάνηκε να τους συσπειρώνει όλους γύρω του. Καλή θεωρήθηκε από τα περισσότερα στελέχη και η στάση που κράτησε στο θέμα του πολέμου στο Ιράν, όπως και στο θέμα της αποστολής φρεγατών και F-16 στην Κύπρο. Όλοι επιδοκίμασαν και την κριτική που έκανε στην κυβέρνηση για τη σύμβαση παραχώρησης για τις έρευνες υδρογονανθράκων στη Chevron.
Φαίνεται, όμως, πως κάθε φορά που πάει να γίνει ένα βήμα μπροστά, ακολουθεί ένα σκάλωμα και μετά δύο βήματα πίσω, όπως έγραφε κάποτε και ο Βλαντίμιρ Λένιν για να περιγράψει τις εσωτερικές διαμάχες μέσα στο ρωσικό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα. Πάνω που πάει να γίνει δηλαδή μια μικρή πρόοδος, ακολουθεί μια μεγαλύτερη οπισθοδρόμηση.
Η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ αδυνατεί να αντιμετωπίσει το φαινόμενο της «κολλημένης βελόνας», όπως χαρακτήρισε πριν από λίγο καιρό ο Παύλος Γερουλάνος τη στασιμότητα που καταγράφει το κόμμα τους στις δημοσκοπήσεις και από τότε η φράση αυτή καθιερώθηκε και περιγράφει την κατάσταση στην οποία παραμένει εγκλωβισμένο, με συνέπεια να μην μπορεί να απειλήσει πραγματικά τη Νέα Δημοκρατία, παρότι έχει το πιο επεξεργασμένο πολιτικό πρόγραμμα, σε σύγκριση με τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Το κλίμα σύγκρουσης πριν από το συνέδριο
Τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ που θεωρούνται «δελφίνοι» δεν κρύβουν ούτε αυτοί τον εκνευρισμό τους και θεωρούν ότι μια αντικειμενικά θετική συγκυρία για την αντιπολίτευση και ειδικά για την ανάκαμψη του κόμματός τους κινδυνεύει να χαθεί οριστικά εξαιτίας των αδυναμιών του Νίκου Ανδρουλάκη να την αξιοποιήσει. «Θα πάει χαμένη μια μεγάλη ευκαιρία που έχουμε αυτήν τη στιγμή», αναφέρει στη LiFO ένα από τα ηγετικά στελέχη που θεωρεί ότι «με μια άλλη ηγεσία, θα μπορούσαμε να είμαστε πάνω από το 20% τώρα».
Οι προεδρικοί από την άλλη, όμως, θεωρούν ότι η αιτία που δεν ανακάμπτει το ΠΑΣΟΚ είναι πως «ο Ανδρουλάκης αμφισβητείται διαρκώς και δίνει μόνος του όλες τις μάχες», αφού, όπως ισχυρίζονται, «κάποιοι έχουν προσωπική ατζέντα και δεν θέλουν να πάμε καλά στις εκλογές για να εξυπηρετηθούν οι φιλοδοξίες τους».
Ο Νίκος Ανδρουλάκης βλέπει με ιδιαίτερη καχυποψία τόσο τον Χάρη Δούκα όσο και τον Παύλο Γερουλάνο, ενώ ούτε με την Άννα Διαμαντοπούλου υπάρχει απόλυτη σύμπνοια και εμπιστοσύνη. Πολλοί του ασκούν κριτική ότι εξακολουθεί να διοικεί το ΠΑΣΟΚ με μια κλειστή ομάδα εμπίστων και ότι δεν συγκαλεί τα όργανα για ουσιαστικό διάλογο. Οι πιο σκληροί επικριτές του τον κατηγορούν ότι προτιμά ένα μικρό ελεγχόμενο κόμμα, παρά ένα μεγάλο, ανοιχτό κόμμα με ουσιαστικές διαδικασίες.
Έμπειρο στέλεχος που στηρίζει τον Νίκο Ανδρουλάκη, αλλά με έναν κριτικό τρόπο, θεωρεί ότι όσο το ΠΑΣΟΚ και η ηγεσία του αρνούνται να επουλώσουν και να αντιμετωπίσουν με γενναιότητα τα τραύματα που προκλήθηκαν από την περίοδο των μνημονίων, τα προβλήματα θα κρύβονται κάτω από το χαλί και θα υπονομεύουν κάθε απόπειρα προόδου.
Το φιάσκο της «διεύρυνσης»
Δεν ήταν, όμως, μόνο η διαγραφή του Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλου που χάλασε το κλίμα στο ΠΑΣΟΚ και δίχασε τον κόσμο του. Είχε προηγηθεί το φιάσκο της τελευταίας δόσης της «διεύρυνσης» που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και διαφωνίες. Εκτός από την προχειρότητα με την οποία ανακοινώθηκαν πρόσωπα που βγήκαν μετά και διέψευσαν ότι εντάσσονται στο ΠΑΣΟΚ, δεν υπήρξαν ούτε εκπλήξεις ούτε ονόματα ειδικού πολιτικού βάρους. Αντιθέτως, υπήρξαν δύο τουλάχιστον για τα οποία προκλήθηκαν μεγάλες αντιδράσεις. Και τα δύο ήταν στο ΠΑΣΟΚ και πήγαν στον ΣΥΡΙΖΑ την εποχή της κρίσης, αλλά τώρα επιθυμούν να επιστρέψουν.
Ο ένας είναι ο Θεοδόσης Πελεγρίνης, πρώην πρύτανης του ΕΚΠΑ και πρώην υφυπουργός Παιδείας στην κυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου, ο οποίος κατηγορείται ως «ακραίος λαϊκιστής» από αρκετά στελέχη του ΠΑΣΟΚ, ενώ πολλοί δεν του συγχωρούν τις επιθέσεις που δέχονταν από τον ίδιο την εποχή του πρώτου μνημονίου. Το άλλο πρόσωπο είναι η Γιάννα Τσούπρα, πρώην αντιπεριφερειάρχης Αττικής με τη Ρένα Δούρου, η οποία δεν έχει καταδικαστεί, ούτε υπήρξε τελικά κατηγορούμενη αλλά είχε εμπλοκή στη διαχείριση της φονικής πυρκαγιάς στο Μάτι. Σύμφωνα με όσα ανέφερε στην πραγματογνωμοσύνη του ο Δημ. Λότσιος, «η κ. Τσούπρα είχε γνώση της επικινδυνότητας του συμβάντος, αλλά παρ' όλα αυτά καθυστέρησε χαρακτηριστικά να μεταβεί στη πυρκαγιά στο Νταού Πεντέλης», ενώ και άλλοι περιφερειακοί σύμβουλοι την είχαν αναφέρει στις καταθέσεις τους, όπως ο Σπ. Πάντζας, ο οποίος ήταν επίσης στον συνδυασμό της Ρένας Δούρου. Οπως αναφέραμε, η κ.Τσούπρα δεν έχει καμία καταδίκη, ωστόσο της είχε ασκηθεί κριτική για τη διαχείριση και είχε καταγγελθεί από κάποιους δημόσια και είναι βέβαιο ότι συγγενείς θυμάτων του Ματιού θα αντιδράσουν. Ένα από τα προβεβλημένα στελέχη του ΠΑΣΟΚ ανέφερε στη LiFO ότι σε πρόσφατη επίσκεψη σε μια οργάνωση του ΠΑΣΟΚ σε μεγάλο δήμο της Αθήνας, μαζί με άλλα στελέχη, «φάγαμε πολύ “ξύλο” και για την Τσούπρα και για τον Πελεγρίνη και έπρεπε να καθίσουμε να απολογηθούμε».
Ένα συνέδριο με ανοιχτά μέτωπα
Όπως φαίνεται, ούτε οι αντιδράσεις της «διεύρυνσης» θα λήξουν εδώ. Για κάποια πρόσωπα είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει συνέχεια. Την ευθύνη για την επιλογή των προσώπων την είχε ο πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ, Κώστας Σκανδαλίδης, ο οποίος δήλωσε ότι δεν μπορούν να κάνουν face control. Ηδη η υπόθεση αυτή υποβάθμισε επικοινωνιακά την παρουσία του Νίκου Ανδρουλάκη στο Στρασβούργο όπου βρισκόταν τις μέρες της ανακοίνωσης της λίστας για να παρακολουθήσει τη συζήτηση στο Ευρωκοινοβούλιο για το κράτος δικαίου και τους κινδύνους από τη χρήση του κακόβουλου λογισμικού Predator στην Ελλάδα.
Ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας τη χαρακτήρισε «φύρδην μίγδην διεύρυνση» και είπε ότι «δεν μπορεί να φαινόμαστε ότι παίρνουμε ανθρώπους από το τσουβάλι» και δεν μπορεί άνθρωποι που έβριζαν το ΠΑΣΟΚ να επιστρέφουν, ή να έχουν περιφερόμενους που γύρισαν όλα τα κόμματα να βρίσκουν αγκαλιά στο ΠΑΣΟΚ. Παρόμοια σχόλια έκαναν και πολλοί άλλοι από όλα τα στρατόπεδα του ΠΑΣΟΚ.
Την Κυριακή θα δοθεί η μάχη για την εκλογή των συνέδρων και πρακτικά όλοι ασχολούνται αποκλειστικά με αυτό τώρα, αν και η επικράτηση του Νίκου Ανδρουλάκη θεωρείται βέβαιη. Αυτό δεν προεξοφλεί, όμως, ότι θα είναι κι ένα εύκολο συνέδριο για τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ. Ορισμένα στελέχη, άλλωστε, θεώρησαν τη διαγραφή Κωνσταντινόπουλου ως ένδειξη ότι ο Νίκος Ανδρουλάκης «κάτι φοβάται για το συνέδριο και ήθελε να το προλάβει».
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ προσπαθεί τώρα να σταματήσει τη συζήτηση για τα εσωκομματικά, με την επιστολή που έστειλε προς τον πρόεδρο της Βουλής ζητώντας προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής σχετικά με την κατάσταση του κράτους δικαίου, των θεσμών και της λειτουργίας του Κοινοβουλίου στην Ελλάδα μετά τις καταδίκες για τις παράνομες παρακολουθήσεις και τις ενδείξεις για πιθανές διασυνδέσεις με κρατικές αρχές, αναφέροντας ότι πρόκειται για θεσμική υποχρέωση απέναντι στη Δημοκρατία.
Σε κάθε περίπτωση, το συνέδριο που έρχεται θα αποτελέσει ένα κρίσιμο τεστ για τη συνοχή και την προοπτική του ΠΑΣΟΚ.
