Ο πόλεμος που έχει ξεσπάσει στη Μέση Ανατολή, επηρεάζει άμεσα τις τιμές του πετρελαίου, που παραμένουν σε υψηλά επίπεδα για τρίτη συνεχόμενη ημέρα.
Το Ιράν ανακοίνωσε ότι κλείνει τα Στενά του Ορμούζ, τη σημαντικότερη θαλάσσια δίοδο διακίνησης πετρελαίου στον κόσμο, προειδοποιώντας ότι δεν θα επιτρέψει τη διέλευση πλοίων, εντείνοντας περισσότερο τις ανησυχίες για το τι μέλλει γενέσθαι.
Μέση Ανατολή: Οι αλλαγές στις τιμές του πετρελαίου
Η τιμή του βαρελιού του πετρελαίου Brent Βόρειας Θάλασσας σε παράγωγα (προθεσμιακά συμβόλαια) βρισκόταν στα 78,83 δολάρια (+1,10%) περί τις 03:10 (ώρα Ελλάδας). Χθες απογειώθηκε ως και στα 82,37 δολάρια, αν και η άνοδος περιορίστηκε στο 6,7%.
Η αμερικανική ποικιλία West Texas Intermediate (WTI) κατέγραφε άνοδο 74 σεντς (+1%) στα 71,97 δολάρια. Η απογείωσή του επίσης περιορίστηκε χθες, έκλεισε με άνοδο 6,3%.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών, οι τιμές του αργού θα παραμείνουν σε αυξημένα επίπεδα, τουλάχιστον για το διάστημα κατά το οποίο συνεχίζεται η σύρραξη. Τέλος, αναλυτές της Bernstein αναθεώρησαν προς τα πάνω την εκτίμησή τους για την τιμή του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας από τα 65 στα 80 δολάρια το βαρέλι το 2026- υπολογίζουν πως ίσως φτάσει ακόμη και τα 120-150 δολάρια, αν ο πόλεμος έχει διάρκεια.
Ιραν: Γιατί τα Στενά του Ορμούζ είναι κρίσιμα
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα «σημεία διέλευσης» της παγκόσμιας οικονομίας.Βρίσκονται ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν και συνδέουν τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα. Στο στενότερο σημείο τους έχουν πλάτος περίπου 33 χιλιόμετρα, ενώ οι θαλάσσιες λωρίδες διέλευσης είναι μόλις 3 χιλιόμετρα σε κάθε κατεύθυνση.
Από εκεί περνά περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, αλλά και περίπου το 20% των θαλάσσιων φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου, κυρίως από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Εκτιμάται ότι έως και 15 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα διέρχονται από τη συγκεκριμένη δίοδο. Οι εναλλακτικές διαδρομές είναι περιορισμένες και δεν μπορούν να απορροφήσουν πλήρως έναν τέτοιο όγκο.
Πόσο μεγάλη είναι η ενεργειακή βαρύτητα του Ιράν
Το Ιράν διαθέτει τα τέταρτα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, περίπου 170 δισεκατομμύρια βαρέλια, δηλαδή περίπου το 9% των παγκόσμιων αποθεμάτων. Μόνο η Βενεζουέλα, η Σαουδική Αραβία και ο Καναδάς διαθέτουν μεγαλύτερα.
Παράγει περίπου 3,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό των 6 εκατομμυρίων βαρελιών τη δεκαετία του 1970, εξαιτίας κυρώσεων, πολέμων και πολιτικής αστάθειας. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η παραγωγή της έχει ενισχυθεί, με την Κίνα να απορροφά περίπου το 90% των ιρανικών εξαγωγών.
Πέρα από την παραγωγή της, η στρατηγική σημασία του Ιράν για τις αγορές συνδέεται με τη γεωγραφική του θέση και την ικανότητά του να επηρεάζει βασικές ενεργειακές διαδρομές.
Πιθανές επιπτώσεις στις τιμές
Σε περίπτωση που ο αποκλεισμός διατηρηθεί για μεγάλο διάστημα, οι επιπτώσεις στις αγορές μπορεί να είναι δραματικές.
Σε ένα ακραίο σενάριο, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να εκτιναχθούν από τα περίπου 67 δολάρια το βαρέλι σε επίπεδα κοντά ή και πάνω από τα 100 δολάρια.
Μια τέτοια άνοδος θα ενίσχυε τον πληθωρισμό διεθνώς και θα επιβάρυνε τις ανεπτυγμένες οικονομίες, οι οποίες ήδη αντιμετωπίζουν πιέσεις στο κόστος ζωής. Οι αυξήσεις θα μπορούσαν να μεταφερθούν γρήγορα στα καύσιμα, στις μεταφορές και στην ευρύτερη παραγωγή.
Το Ιράν έχει στο παρελθόν απειλήσει με κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, όμως δεν έχει επιβάλει πλήρη και παρατεταμένο αποκλεισμό.
Εάν η απειλή υλοποιηθεί, θα πρόκειται για μία ιστορική κλιμάκωση, με επιπτώσεις που δεν θα περιορίζονται στη Μέση Ανατολή αλλά θα επηρεάζουν άμεσα την παγκόσμια οικονομία και τις αγορές ενέργειας.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ, The Guardian
