«Αν δεν ξυπνάς το πρωί με στύση, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να έχεις χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης», προειδοποιεί τους θεατές του ένας influencer στο TikTok με περισσότερους από 100.000 ακολούθους.
Παρότι ο έλεγχος για χαμηλή τεστοστερόνη δεν είναι ιατρικά απαραίτητος για τους περισσότερους νέους άνδρες, αυτή η ομάδα στοχοποιείται στο διαδίκτυο από influencers και εταιρείες ευεξίας που προωθούν εξετάσεις και θεραπείες ορμονών ως απαραίτητες για να είναι κανείς «πραγματικός άνδρας», σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Social Science and Medicine.
Οι ερευνητές ανέλυσαν 46 δημοφιλείς αναρτήσεις σχετικά με τη χαμηλή τεστοστερόνη και τις εξετάσεις, από λογαριασμούς στο TikTok και το Instagram με συνολικό κοινό άνω των 6,8 εκατομμυρίων ακολούθων, προκειμένου να εξετάσουν πώς παρουσιάζονται και πώς εμπορευματοποιούνται στο διαδίκτυο η ανδρική υγεία και η αρρενωπότητα.
Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Έμμα Γκρούντβιγκ Γκραμ, ερευνήτρια δημόσιας υγείας στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, δήλωσε ότι οι influencers που προωθούν τον τακτικό έλεγχο τεστοστερόνης συχνά παρουσιάζουν φυσιολογικές μεταβολές στην ενέργεια, τη διάθεση, τη λίμπιντο ή τη γήρανση «ως σημάδια παθολογίας».
Αυτό σημαίνει ότι «οι άνδρες μπορεί να αρχίσουν να αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως εγγενώς ελλιπή ή ως άτομα που χρειάζονται ιατρική παρέμβαση», είπε.
«Αυτό δημιουργεί ένα αίσθημα επείγοντος για λύσεις, το οποίο με τη σειρά του τροφοδοτεί επικερδείς αγορές φαρμάκων, συμπληρωμάτων και ιατρικών συσκευών, ακόμη και χωρίς σαφή κλινικά οφέλη. Πιο γενικά, συμβάλλει στην ιατρικοποίηση της ίδιας της αρρενωπότητας. Ενισχύει ένα στενό, εξιδανικευμένο πρότυπο ανδρισμού, ενώ περιθωριοποιεί μη παραδοσιακές ή διαφορετικές εκφράσεις φύλου».
Η τεστοστερόνη μειώνεται φυσιολογικά με την ηλικία, αλλά αυτό δεν συμβαίνει αναγκαστικά σε όλους τους άνδρες. Χαμηλότερα επίπεδα μπορεί επίσης να συνδέονται με παράγοντες όπως ο διαβήτης τύπου 2, η παχυσαρκία, το μεταβολικό σύνδρομο και η χρήση ορισμένων φαρμάκων.
Η Γκραμ και οι συνεργάτες της διαπίστωσαν ότι οι αναρτήσεις συχνά στοχεύουν νεότερους, γυμνασμένους άνδρες και περιέχουν μηνύματα ευθυγραμμισμένα με τη λεγόμενη «manosphere» – διαδικτυακές κοινότητες που διακινούν ιδέες περί ανδρικής ανωτερότητας.
«Μέσα σε αυτή την αφήγηση, οι λεγόμενοι "άλφα άνδρες" προβάλλονται ως κυρίαρχοι, σεξουαλικά επιτυχημένοι και σωματικά ισχυροί, και η μελέτη μας διαπίστωσε ότι η τεστοστερόνη παρουσιάζεται ως το κλειδί για την επίτευξη αυτού του καθεστώτος», είπε η Γκραμ.
«Αυτή η σύνδεση είναι σημαντική, διότι δείχνει ότι το μάρκετινγκ της τεστοστερόνης δεν αφορά μόνο την υγεία, αλλά εντάσσεται σε ευρύτερα πολιτισμικά και ιδεολογικά αφηγήματα για το φύλο και την εξουσία, και ότι το manosphere δεν είναι απλώς μια ιδεολογία, αλλά και μια βιομηχανία».
Η καθηγήτρια Άντα Τσουνγκ, ενδοκρινολόγος στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη, δήλωσε ότι ο τακτικός έλεγχος για χαμηλή τεστοστερόνη σε άνδρες χωρίς συμπτώματα, συμπεριλαμβανομένων και των νεότερων, δεν υποστηρίζεται από τις αυστραλιανές κατευθυντήριες οδηγίες.
Συνήθως, οι εξετάσεις συνιστώνται μόνο όταν υπάρχουν συμπτώματα όπως καθυστερημένη εφηβεία ή μειωμένη σεξουαλική επιθυμία, ή σε ειδικές κλινικές περιπτώσεις, όπως μετά από χειρουργική επέμβαση στους όρχεις ή χημειοθεραπεία.
Τα συμπτώματα που συχνά αποδίδονται στη χαμηλή τεστοστερόνη είναι συχνά μη ειδικά και επικαλύπτονται με την κόπωση, το άγχος, την κατάθλιψη, το στρες και τις δυσκολίες στις σχέσεις, είπε η Τσουνγκ.
«Αυτό συχνά οδηγεί σε συζητήσεις για το ποιο είναι το φυσιολογικό εύρος της τεστοστερόνης, για τα περιορισμένα στοιχεία οφέλους σε κατά τα άλλα υγιείς άνδρες και για τους πιθανούς κινδύνους της περιττής θεραπείας.
Δεν είναι δύσκολο να βρει κανείς τεστοστερόνη στη μαύρη αγορά, στο διαδίκτυο ή στα γυμναστήρια, οπότε πολλοί που θέλουν να τη δοκιμάσουν μπορεί να μην ζητήσουν καν ιατρική συμβουλή. Οι κίνδυνοι της αδικαιολόγητης εξέτασης ή θεραπείας περιλαμβάνουν την απόκρυψη υποκείμενων παθήσεων και την άσκοπη έκθεση σε παρενέργειες».
Αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν υπογονιμότητα, αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο και πήξη του αίματος.
Η μελέτη της Γκραμ διαπίστωσε ότι το 72% των αναρτήσεων που αναλύθηκαν είχαν και οικονομικά κίνητρα, όπως πωλήσεις τεστ τεστοστερόνης, θεραπειών ή συμπληρωμάτων, ή χορηγίες από εταιρείες. Τα δύο τρίτα των αναρτήσεων περιλάμβαναν άμεσους συνδέσμους ή εκπτωτικούς κωδικούς για την αγορά προϊόντων.
«Διαπιστώσαμε ότι οι συγκρούσεις συμφερόντων συχνά δεν ήταν εύκολα ορατές στους χρήστες», είπε η Γκραμ.
Ο καθηγητής Όλιβερ Τζόουνς, χημικός και αναλυτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο RMIT, επίσης εκτός της μελέτης, δήλωσε ότι τον προβληματίζει το πόσο εύκολο είναι για άτομα με ελάχιστα ή καθόλου προσόντα στον τομέα της υγείας να «μπαίνουν στο διαδίκτυο, να ισχυρίζονται ότι ξέρουν τι λένε και να λένε ό,τι να ’ναι, συνήθως για να πουλήσουν κάτι, χωρίς καμία συνέπεια».
Είπε ότι μία μόνο εξέταση τεστοστερόνης, ακόμη κι αν είναι ακριβής, μπορεί «στην καλύτερη περίπτωση να σου πει μόνο τη συγκέντρωση της τεστοστερόνης στο αίμα σου τη στιγμή που έγινε η εξέταση».
«Δεν μπορείς να διαγνώσεις μια ιατρική πάθηση με βάση ένα μόνο δεδομένο», είπε.
«Η συγκέντρωση της τεστοστερόνης στο αίμα διαφέρει από άτομο σε άτομο, σε διαφορετικές ώρες της ημέρας και μπορεί ακόμη να επηρεάζεται από άλλες παθήσεις. Είναι απλώς ένας αριθμός· χρειάζεται πλαίσιο για να έχει νόημα, και αυτό νομίζω ότι μόνο ένας κατάλληλα εκπαιδευμένος επαγγελματίας υγείας μπορεί πραγματικά να το προσφέρει».
Με πληροφορίες από Guardian
