Επιστήμονες σφράγισαν την περασμένη Τετάρτη (14/1) αρχαία κομμάτια παγετώνων, σ' ένα πρωτοποριακό καταφύγιο στην Ανταρκτική, με στόχο να διατηρήσουν για -αιώνες- τα πολύτιμα αρχεία του κλίματος της Γης, τα οποία χάνονται με ταχύτατους ρυθμούς λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Οι δύο πρώτοι πυρήνες πάγου, που προέρχονται από τις ευρωπαϊκές Άλπεις, είναι οι πρώτοι που αποθηκεύονται σε ένα ειδικά κατασκευασμένο «σπήλαιο χιονιού», το οποίο φιλοξενείται στον ερευνητικό σταθμό Concordia Station, σε υψόμετρο 3.200 μέτρων, στην ευρύτερη περιοχή της Ανταρκτικής. Εκεί, οι θερμοκρασίες φτάνουν τους -52 βαθμούς Κελσίου, επιτρέποντας τη φυσική συντήρηση των δειγμάτων χωρίς την ανάγκη τεχνητής ψύξης.
Οι πυρήνες πάγου αποτελούν ανεκτίμητες «χρονοκάψουλες» του παρελθόντος, καθώς περιέχουν σκόνη, αέρια και άλλα στοιχεία που αποκαλύπτουν τις κλιματικές συνθήκες χιλιάδων ετών. Στο μέλλον, ακόμη και αφού οι παγετώνες που τους δημιούργησαν θα έχουν λιώσει, οι επιστήμονες θα μπορούν να αντλούν κρίσιμες πληροφορίες για την ιστορία του πλανήτη.
Ανταρκτική: Τι αναφέρουν επιστήμονες που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία
«Το να διασώσουμε κάτι που αλλιώς θα χανόταν ανεπιστρεπτί είναι ένα εγχείρημα για ολόκληρη την ανθρωπότητα», δήλωσε ο Τόμας Στόκερ, Ελβετός κλιματολόγος και πρόεδρος του ιδρύματος Ice Memory Foundation, που ηγείται της πρωτοβουλίας.
Το φιλόδοξο πρόγραμμα χρειάστηκε σχεδόν δέκα χρόνια προετοιμασίας και αντιμετώπισε όχι μόνο τεχνικές, αλλά πρωτοφανείς διπλωματικές προκλήσεις. Το «θησαυροφυλάκιο» είναι στην ουσία ένα υπόγειο σπήλαιο μήκους 35 μέτρων και πλάτους πέντε, σκαμμένο περίπου 10 μέτρα κάτω από την επιφάνεια, όπου το ψύχος παραμένει σταθερό. Στα επόμενα χρόνια, οι επιστήμονες σκοπεύουν να εμπλουτίσουν το αρχείο με πάγο από παγετώνες των Άνδεων, των Ιμαλαΐων και της Κεντρικής Ασίας, περιοχές όπου οι παγετώνες υποχωρούν δραματικά.
Η αξία αυτών των δειγμάτων «βρίσκεται στο μέλλον», τονίζει ο Ιταλός κλιματολόγος Κάρλο Μπαρμπάντε, αντιπρόεδρος του ιδρύματος. «Οι επιστήμονες του αύριο θα διαθέτουν τεχνολογίες που δεν μπορούμε καν να φανταστούμε σήμερα και θα αποκαλύψουν μυστικά που προς το παρόν παραμένουν αόρατα».
Η δημιουργία του αρχείου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς το 2025 επιβεβαιώθηκε ως το τρίτο θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ, συνεχίζοντας μια πρωτοφανή περίοδο ακραίων θερμοκρασιών, κυρίως λόγω της καύσης ορυκτών καυσίμων.
Πέρα από την επιστημονική του αξία, η τοποθεσία του αρχείου στην Ανταρκτική διασφαλίζει και την πολιτική ουδετερότητά του. Ο σταθμός Concordia βρίσκεται σε έδαφος που διέπεται από διεθνή συνθήκη, εξασφαλίζοντας ότι τα δείγματα θα παραμείνουν προσβάσιμα αποκλειστικά για επιστημονικούς σκοπούς και προς όφελος ολόκληρης της ανθρωπότητας.
Όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, πρόκειται για έναν αγώνα ενάντια στον χρόνο: μια προσπάθεια να σωθεί ένα ανεπανάληπτο φυσικό και επιστημονικό αρχείο πριν εξαφανιστεί οριστικά.
Με πληροφορίες από AFP News Agency
