ΠΩΣ ΒΡΕΘΗΚΕ Ο μπασκετμπολίστας Νίκος Παππάς στον ΣΥΡΙΖΑ και στην Ευρωβουλή; Τι φρέναρε τα σχέδιά του να γίνει δήμαρχος Αθηναίων πριν από τρία χρόνια; Μέσα από την υπόθεση της υποψηφιότητας για τον Δήμο και τη μετέπειτα πολιτική του διαδρομή, αναδεικνύεται ένα ευρύτερο πρόβλημα: η υποκατάσταση των πολιτικών και ηθικών κριτηρίων από επικοινωνιακούς υπολογισμούς και την αντίληψη ότι η πολιτική είναι πρωτίστως ζήτημα αποτελεσματικότητας και όχι αξιών.
Στις αρχές Ιανουαρίου του 2023 είχαν αρχίσει να κυκλοφορούν φήμες για το ενδιαφέρον του μπασκετμπολίστα Νίκου Παππά να είναι ο υποψήφιος δήμαρχος Αθηναίων του ΣΥΡΙΖΑ. Οι δημοσιογραφικές πληροφορίες έλεγαν ότι βρίσκεται σε συζητήσεις με τον τότε πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά αυτές δεν επιβεβαιώνονταν επισήμως. Ένας από τους βασικούς λόγους ήταν οι αντιδράσεις που υπήρχαν από την «Ομπρέλα», την ομάδα στελεχών της αριστερής εσωκομματικής αντιπολίτευσης στον ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα τότε, οι οποίοι σήμερα βρίσκονται στη Νέα Αριστερά.
Η υπόθεση του μπασκετμπολίστα ευρωβουλευτή δεν ήταν ένα μεμονωμένο «λάθος προσώπου», αλλά σύμπτωμα μιας οπορτουνιστικής αντίληψης που θέτει το επικοινωνιακό όφελος πάνω από τις πολιτικές αρχές και το πολιτικό ήθος, αγνοώντας τις συλλογικές δημοκρατικές διαδικασίες.
Τα στελέχη αυτά διαφωνούσαν με την υποψηφιότητά του, επειδή θεωρούσαν ότι δεν ανταποκρίνεται στα πολιτικά και αυτοδιοικητικά κριτήρια, αλλά είναι μία υποψηφιότητα ενός σελέμπριτι με επικοινωνιακά χαρακτηριστικά. Επιπλέον, αντιδρούσαν επειδή ο Τσίπρας επιχειρούσε να τους τον επιβάλει –με τη μέθοδο των διαρροών στα ΜΜΕ και φέρνοντάς τους προ τετελεσμένων– χωρίς να έχουν τηρηθεί οι δημοκρατικές διαδικασίες εντός του κόμματος και των οργάνων του.
Αφού, λοιπόν, η υποψηφιότητά του «έπαιξε» πρώτα στα ΜΜΕ για καιρό ως ανεπιβεβαίωτη πληροφορία, στις 9 Απριλίου 2023 ο Αλέξης Τσίπρας την ανακοίνωσε με την εξής δήλωση που ανάρτησε στα σόσιαλ μίντια: «Ήρθε η ώρα να τελειώσει ο μεγάλος περίπατος της ταλαιπωρίας και της οικογενειοκρατίας στον Δήμο της Αθήνας. Η επιθυμία του διεθνούς καλαθοσφαιριστή Νίκου Παππά να ηγηθεί της προσπάθειας μπορεί να φέρει το τρίποντο της αλλαγής. Και μάλιστα μπάζερ μπίτερ».
Ήρθε η ώρα να τελειώσει ο μεγάλος περίπατος της ταλαιπωρίας και της οικογενειοκρατίας στον Δήμο της Αθήνας.
— Αλέξης Τσίπρας - Alexis Tsipras (@atsipras) April 9, 2023
Η επιθυμία του διεθνούς καλαθοσφαιριστή Νίκου Παππά να ηγηθεί της προσπάθειας, μπορεί να φέρει το τρίποντο της αλλαγής. Και μάλιστα μπάζερ μπίτερ.
Ο Τσίπρας είχε αγνοήσει για άλλη μια φορά τις ενστάσεις που υπήρχαν στο εσωτερικό του κόμματός του. Άλλωστε, είναι γνωστό ότι όλους αυτούς που εξέφραζαν παρόμοιους προβληματισμούς τούς θεωρούσε «βαρίδια» που τον εμποδίζουν «να ανοίξει το κόμμα στην κοινωνία» και να το διευρύνει. Παρότι φαίνεται να πίστευε πραγματικά τον ισχυρισμό του όμως, αυτοί που αποκαλούσε βαρίδια δεν τον εμπόδισαν να επιλέξει ως κυβερνητικό εταίρο ένα δεξιό λαϊκιστικό κόμμα με ακροδεξιά ρητορική το 2015, ούτε να ενσωματώσει στον ΣΥΡΙΖΑ πολλά στελέχη των ΑΝ.ΕΛ. μετά τη διάλυσή τους. Δεν τον εμπόδισαν ούτε όταν έφερε στον ΣΥΡΙΖΑ στελέχη κυβερνητικών κομμάτων που ήταν ταυτισμένα με τα μνημόνια και την κρίση, όπως ο Γιάννης Ραγκούσης και ο Ευάγγελος Αντώναρος, οι οποίοι έκαναν καριέρα υποστηρίζοντας εκείνες τις πολιτικές στις οποίες ο ΣΥΡΙΖΑ έλεγε ότι ήταν απέναντι.
Αυτός ήταν ο τρόπος, όμως, με τον οποίο ο Τσίπρας εννοούσε το «άνοιγμα στην κοινωνία». Τα πολιτικά κριτήρια δεν ήταν το ζητούμενο, ούτε οι αρχές και η πολιτική συνέπεια. Το μότο του ήταν: «Άσπρη γάτα, μαύρη γάτα, αρκεί να πιάνει ποντίκια». Δεν έχει σημασία, δηλαδή, η ιδεολογία ή η ηθική μιας πολιτικής επιλογής, αρκεί να φέρνει πρακτικά αποτελέσματα (είναι άλλο ζήτημα αν έφερνε πράγματι και για πόσο καιρό).
Για τον Νίκο Παππά, στον μπασκετικό χώρο ήταν γνωστό πως ήταν μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα και πολλοί μιλούσαν για έναν εριστικό χαρακτήρα. Τα επεισόδια με δημοσιογράφους δεν ήταν σπάνια. Τον Απρίλιο του 2023, σε σχετικό ρεπορτάζ στη LiFO, η Ντίνα Καράτζιου έγραφε για επιθέσεις του Νίκου Παππά προς τους αθλητικούς συντάκτες, πολλοί εκ των οποίων επίσης δεν εκφράζονταν θετικά για εκείνον: «Τα αισθήματα σε αρκετές περιπτώσεις φαίνεται να είναι αμοιβαία, καθώς πολλοί δημοσιογράφοι στο μπασκετικό ρεπορτάζ δεν μιλάνε γι’ αυτόν με τα καλύτερα λόγια. Αρκετοί έχουν να διηγηθούν περιστατικά “για κόντρες και ανάρμοστες συμπεριφορές εντός και εκτός γηπέδου”, ότι “έχει πλακωθεί με τρεις προπονητές του Παναθηναϊκού” και ότι πρόκειται “για μια προσωπικότητα απόλυτα συγκρουσιακή, κυκλοθυμική και ασυγκράτητη”».
Ο συγκεκριμένος δημοσιογράφος που δέχθηκε πρόσφατα επίθεση βίας, υπήρξε αθλητικός συντάκτης στο παρελθόν και είχε εκφράσει δημόσια τις επιφυλάξεις του για την πολιτική υποψηφιότητά του με τον ΣΥΡΙΖΑ. Μάλιστα, δεν πρόκειται για κάποιον δημοσιογράφο φιλικό προς τη σημερινή κυβέρνηση, κάτι που έκανε ακόμα πιο δύσκολη την πολιτική υπερασπιστική γραμμή του ευρωβουλευτή-μπασκετμπολίστα στο κόμμα του, στερώντας του (έτσι κι αλλιώς αβάσιμες) πιθανές δικαιολογίες.
Υπήρχαν βεβαίως –όπως υπάρχουν και σήμερα– πολλά άτομα που θεωρούν τον Παππά γνήσια λαϊκό και αντισυστημικό. Αρκετοί, ακόμα και αυτές τις μέρες, με σχόλιά τους στα σόσιαλ μίντια, όχι μόνο υπερασπίζονται τον μπασκετμπολίστα ευρωβουλευτή που καταγγέλθηκε από τον δημοσιογράφο του News24/7 για τη βία που του άσκησε, αλλά γράφουν και σχόλια όπως «καλά τού έκανε». Πρόκειται για ένα ακροατήριο οπαδικό, υποτίθεται αντισυστημικό, το οποίο θεωρεί όλους τους δημοσιογράφους ως εκπρόσωπους του συστήματος. Αυτό, όμως, είχε θεωρηθεί επίσης πλεονέκτημα για την πολιτική αξιοποίησή του από τον ΣΥΡΙΖΑ, καθώς διέθετε προσωπικούς οπαδούς και πίστευαν ότι μπορούσε να εκφράσει το λεγόμενο αντισυστημικό κοινό και γενικότερα τους θυμωμένους ψηφοφόρους.
Πώς, όμως, ματαιώθηκαν τα σχέδια του Νίκου Παππά και του Αλέξη Τσίπρα να γίνει δήμαρχος της Αθήνας με την υποστήριξη του ΣΥΡΙΖΑ; Δύο μήνες μετά τη δημόσια υποστήριξη του Τσίπρα προς την υποψηφιότητά του, έγιναν οι εκλογές στις οποίες ο ΣΥΡΙΖΑ συνετρίβη και ο Αλέξης Τσίπρας παραιτήθηκε. Τα όργανα του ΣΥΡΙΖΑ που συνεδρίασαν το επόμενο διάστημα –με τον Τσίπρα απόντα– ακύρωσαν το σενάριο αυτό και έθεσαν τον Παππά εκτός. Ακολούθησε η διαδοχή του Στέφανου Κασσελάκη, ο οποίος έθεσε σε ψηφοφορία των μελών την επιλογή των υποψηφίων για το ψηφοδέλτιο των ευρωεκλογών. Η εσωκομματική ψηφοφορία ανέδειξε τον Νίκο Παππά στις πρώτες θέσεις όσων επιλέχθηκαν και έτσι βρέθηκε στο ψηφοδέλτιο, με τους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ να τον στέλνουν στην Ευρωβουλή.
Ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης αυτές τις μέρες έκανε την πρώτη, ίσως, ηγετική τοποθέτησή του, με την έννοια ότι είπε τα πράγματα με το όνομά τους, αφού μέχρι τότε κανένας τους δεν τολμούσε να κάνει δημόσια κριτική, έστω και έμμεση, στον Αλέξη Τσίπρα για τα θέματα αυτά, θεωρώντας –οι περισσότεροι– ότι του χρωστούν τα κυβερνητικά αξιώματα που απέκτησαν και φοβούμενοι το πολιτικό κόστος που θα είχαν αν έπεφταν στη δυσμένειά του.
Αναφέρει, λοιπόν, ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης στην ανάρτησή του, θέτοντας ένα ουσιαστικό πρόβλημα του πολιτικού χώρου της αριστεράς τα τελευταία χρόνια, που κανείς δεν ανέδειξε δημόσια: «[…] Το γεγονός ότι αυτός που τον τραμπούκισε ήταν ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και παρ’ ολίγον υποψήφιος δήμαρχος Αθήνας (με μεγάλες πιθανότητες να είχε εκλεγεί) αποδεικνύει πόσο βαθιά είναι η σήψη της πολιτικής και της αριστεράς στα κόμματα που επικαλούνται το όνομά της. Και πόσο αυτή η “μεμονωμένη” ψηφίδα αποτελεί ένα κομμάτι της συνολικότερης εικόνας του προβλήματος της απαξίωσης της αριστεράς, που σήμερα δεν πείθει και δεν εμπνέει, παρά τα φτιασιδώματα, τα damage controls και τις επιστροφές […]».
Στο ίδιο πνεύμα υπάρχουν κι άλλα σχόλια, όπως εκείνο της πρώην βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Αννέτας Καββαδία, σήμερα στελέχους της Νέας Αριστεράς: «[…] Έχει σκεφτεί άραγε, έστω και για μια στιγμή, ο… σύγχρονος Οδυσσέας, τις ευθύνες του στις επιλογές προσώπων; Την εμμονή του σε ό,τι “γυαλίζει”, “κάνει γκελ στον κόσμο”, “περνάει, βρε παιδί μου”; Έχουν κοιταχτεί στοιχειωδώς αυτοκριτικά στον καθρέφτη τους όσες και όσοι άκριτα υποστήριζαν την άνευ όρων “διεύρυνση”, υπακούοντας τυφλά στα αρχηγικά κελεύσματα; […] Γιατί μπορεί να αγαπάμε τους λωτούς, αλλά λωτοφάγοι δεν είμαστε».
Η υπόθεση του μπασκετμπολίστα ευρωβουλευτή δεν ήταν ένα μεμονωμένο «λάθος προσώπου», αλλά σύμπτωμα μιας οπορτουνιστικής αντίληψης που θέτει το επικοινωνιακό όφελος πάνω από τις πολιτικές αρχές και το πολιτικό ήθος, αγνοώντας τις συλλογικές δημοκρατικές διαδικασίες. Η επιλογή «άσπρη γάτα, μαύρη γάτα» μπορεί πρόσκαιρα να φάνηκε χρήσιμη, αλλά τελικά λειτούργησε διαβρωτικά για τον ΣΥΡΙΖΑ, απομακρύνοντάς τον από τις αξίες που επικαλούνταν.
