Το ιρακινό Υπουργείο Πετρελαίου ανακοίνωσε το Σάββατο ότι οι εξαγωγές πετρελαίου από την περιοχή του Κουρδιστάν μέσω του αγωγού Ιράκ-Τουρκίας έχουν επίσημα ξαναρχίσει, τερματίζοντας μια διακοπή που διήρκεσε περισσότερο από δυόμισι χρόνια.
Σε δήλωσή του, το υπουργείο επιβεβαίωσε ότι, υπό την επίβλεψη του αναπληρωτή πρωθυπουργού για θέματα ενέργειας και υπουργού Πετρελαίου Hayan Abdul Ghani, και σε συνεργασία με το Υπουργείο Φυσικών Πόρων της Περιφερειακής Κυβέρνησης του Κουρδιστάν, οι εξαγωγές ξανάρχισαν στις 6:00 π.μ. της 27ης Σεπτεμβρίου χωρίς τεχνικά προβλήματα.
Το υπουργείο χαρακτήρισε την επανέναρξη ως «σημαντικό βήμα» προς τη διαχείριση των εθνικών πόρων του Ιράκ σε πνεύμα εταιρικής σχέσης και συνεργασίας μεταξύ Βαγδάτης και Ερμπίλ, τονίζοντας ότι η κίνηση αυτή θα συμβάλει στη διασφάλιση της συνέχειας των εξαγωγών και στην ενίσχυση της οικονομίας της χώρας.
Σύμφωνα με τη δήλωση, στις 6:00 π.μ. το αργό πετρέλαιο από το πετρελαϊκό κοίτασμα Peshkhabour της Περιφέρειας του Κουρδιστάν άρχισε να ρέει και πάλι προς το λιμάνι Τζεϊχάν της Τουρκίας, με αρχική ποσότητα 190.000 βαρέλια την ημέρα να διατίθενται στην αγορά μέσω του Κρατικού Οργανισμού Εμπορίας Πετρελαίου του Ιράκ (SOMO).
Η σημαντική αυτή εξέλιξη είναι αποτέλεσμα μιας σειράς συναντήσεων μεταξύ του Υπουργείου Φυσικών Πόρων της Περιφέρειας του Κουρδιστάν, του ομοσπονδιακού Υπουργείου Πετρελαίου και ξένων πετρελαϊκών εταιρειών, οι οποίες κατέληξαν σε μια τριμερή συμφωνία που επιτρέπει την επανέναρξη των εξαγωγών.
Πλάνα που δημοσιεύθηκαν από τις αρχές έδειξαν το άνοιγμα του αγωγού Peshkhabour, υπό την επίβλεψη αξιωματούχων τόσο της ομοσπονδιακής όσο και της περιφερειακής κυβέρνησης.
Οι εξαγωγές πετρελαίου από την Περιφέρεια του Κουρδιστάν είχαν σταματήσει λόγω διαφωνιών σχετικά με την κατανομή των εσόδων και τη διαχείριση των πόρων, αλλά η εξέλιξη του Σαββάτου σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα στην άμβλυνση των εντάσεων και την αποκατάσταση μιας ζωτικής πηγής εσόδων για το Ιράκ.
Η κόντρα Τουρκίας - Ιράκ - Κούρδων για το πετρέλαιο
Οι εξαγωγές πετρελαίου από την περιοχή του Κουρδιστάν μέσω της Τουρκίας είχαν διακοπεί τον Μάρτιο του 2023, μετά από μια απόφαση διεθνούς διαιτησίας στο Παρίσι που τάχθηκε υπέρ της Βαγδάτης, κρίνοντας ότι η Τουρκία είχε παραβιάσει μια συμφωνία διαμετακόμισης αγωγών του 1973, επιτρέποντας στην Ερμπίλ να εξάγει ανεξάρτητα αργό πετρέλαιο χωρίς την έγκριση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.
Η απόφαση απαιτούσε όλες οι εξαγωγές πετρελαίου από το Κουρδιστάν να πραγματοποιούνται μέσω του Κρατικού Οργανισμού Εμπορίας Πετρελαίου του Ιράκ (SOMO).
Η αναστολή αυτή είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια περίπου 450.000 βαρελιών ημερησίως από τις παγκόσμιες αγορές, προκαλώντας σοβαρό πλήγμα τόσο στην Περιφερειακή Κυβέρνηση του Κουρδιστάν (KRG) όσο και στα συνολικά έσοδα του Ιράκ από το πετρέλαιο.
Η KRG, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα έσοδα από το πετρέλαιο για την πληρωμή των μισθών του δημόσιου τομέα και τη χρηματοδότηση των υπηρεσιών, αντιμετώπισε μια βαθιά οικονομική κρίση, ενώ οι διεθνείς πετρελαϊκές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή μείωσαν τις δραστηριότητές τους λόγω της αβεβαιότητας σχετικά με τις εγγυήσεις πληρωμών.
Έκτοτε, η Βαγδάτη και το Ερμπίλ έχουν εμπλακεί σε μακρές διαπραγματεύσεις για την επίλυση των διαφορών σχετικά με την κατανομή των εσόδων, τον έλεγχο των εξαγωγών και τον ρόλο των ξένων εταιρειών στον κουρδικό πετρελαϊκό τομέα.
Η συμφωνία που επιτεύχθηκε αυτό το μήνα αποτελεί συμβιβασμό, σύμφωνα με τον οποίο το πετρέλαιο της KRG θα διατίθεται στην αγορά από τη SOMO, ενώ θα διασφαλίζεται η κατανομή των εσόδων σύμφωνα με τις ομοσπονδιακές ρυθμίσεις.
