Η πορεία του Πέδρο Σάντσεθ προς την κορυφή της αριστερής πολιτικής στην Ευρωπαϊκή Ένωση ξεκίνησε το 2016, όταν ταξίδευε με το μικρό του αυτοκίνητο Peugeot 407 σε όλη την Ισπανία, ακούγοντας τους ψηφοφόρους και προετοιμάζοντας το δρόμο για την εξουσία. Ωστόσο, αυτή η περίοδος αποτέλεσε και τη βάση για την πιο σοβαρή κρίση της πρωθυπουργίας του.
Κατηγορίες διαφθοράς που αφορούν το στενό περιβάλλον του Πέδρο Σάντσεθ έχουν πλήξει την αξιοπιστία του στην Ισπανία, ενώ η αντίστασή του στις αμερικανικές πιέσεις για αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, λόγω της πίστης του στους ψηφοφόρους του, έχει πλήξει τη φήμη του στο εξωτερικό.
Κατά τη διάρκεια εκείνου του ταξιδιού, ο Σάντσεθ έδεσε στενούς δεσμούς με τρεις άνδρες που τον βοήθησαν να ανακτήσει την ηγεσία του Σοσιαλιστικού Κόμματος: τους Σάντος Θερδάν, πρώην υπουργό Χοσέ Λουίς Αμπάλος και Κόλντο Γκαρσία. Αυτοί οι τρεις βρίσκονται τώρα στο επίκεντρο ενός σκανδάλου για δωροδοκίες σχετικά με δημόσια έργα, κατηγορίες που αρνούνται, αλλά το κόμμα τους έχει απομακρύνει, χαρακτηρίζοντάς τους «τοξικό τρίγωνο».
Ο Σάντσεθ αρνείται οποιαδήποτε γνώση για τα σκάνδαλα και έχει ζητήσει συγγνώμη από τον ισπανικό λαό, απορρίπτοντας όμως τις εκκλήσεις για πρόωρες εκλογές, επιμένοντας ότι οι επόμενες θα γίνουν το 2027.
Παράδοξα, η διαφθορά στην προηγούμενη δεξιά κυβέρνηση του Μάριάνο Ραχόι ήταν αυτή που επέτρεψε στον Σάντσεθ να αναδειχθεί πρωθυπουργός. Την ημέρα που ο Ραχόι ανατράπηκε το 2018, ο Σάντσεθ χαρακτήρισε τη διαφθορά «χρόνια ασθένεια» και «την αληθινή απειλή για τη σταθερότητα της χώρας».
Την Τετάρτη, ο Σάντσεθ ανακοίνωσε στο κοινοβούλιο ότι η κυβέρνησή του έχει υιοθετήσει πάνω από 30 μέτρα κατά της διαφθοράς τα τελευταία επτά χρόνια, αλλά παραδέχτηκε ότι χρειάζονται περισσότερα και παρουσίασε ένα νέο «κρατικό σχέδιο κατά της διαφθοράς».
Ωστόσο, η αντιπολίτευση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και πολιτικοί αναλυτές εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες για τη διαφθορά στην Ισπανία και τον τρόπο που η κυβέρνηση Σάντσεθ διαχειρίζεται το θέμα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπενθύμισε ότι η χώρα οφείλει να υιοθετήσει επίσημη στρατηγική κατά της διαφθοράς, αλλά η διαδικασία αυτή δεν έχει καν ξεκινήσει.
Ο ηγέτης του Λαϊκού Κόμματος (PP), Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, κατηγόρησε τον Σάντσεθ ότι δεν ήρθε για να καθαρίσει τη χώρα, αλλά για να τη ρυπάνει.
Αναφορικά με τις αμφιλεγόμενες διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων έργων, ο σύμβουλος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τις Εξωτερικές Σχέσεις, Χοσέ Ιγνάσιο Τορεμπλάνκα, τόνισε ότι είναι ακόμα σχετικά εύκολο να χειραγωγηθούν δημόσια συμβόλαια με πολιτικές παρεμβάσεις, κάτι που προκαλεί μεγάλη ανησυχία.
Το σκάνδαλο με τον Σάντος Θερδάν ξέσπασε λίγο πριν από τη σημαντική δοκιμασία του Σάντσεθ στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, όπου η Ισπανία αρνήθηκε να δεχτεί τον στόχο για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ, κάτι που προκάλεσε την απειλή του τότε προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για αντίποινα.
Παρά το γεγονός ότι ο Σάντσεθ έχει ανεβάσει το διεθνές προφίλ της Ισπανίας και απολαμβάνει καλές σχέσεις με ορισμένους ηγέτες, η εσωτερική πολιτική του κατάσταση παραμένει δύσκολη. Η σύγκρουση με την Καταλονία και η εξάρτησή του από το σκληροπυρηνικό κόμμα των Καταλανών αυτονομιστών έχουν παραλύσει το κοινοβούλιο, εμποδίζοντας τη ψήφιση προϋπολογισμού και σημαντικών νομοθεσιών.
Η στήριξη της βάσης του συνεχίζει να κλονίζεται λόγω των σκανδάλων διαφθοράς και της πολιτικής αστάθειας. Ο ηγέτης του ακροδεξιού κόμματος Vox, Σαντιάγο Αμπασκάλ, προανήγγειλε δίκες για όλη την «μαφία του Peugeot», αναφερόμενος στον Σάντσεθ και τους συνεργάτες του.
Ο ίδιος ο Σάντσεθ δηλώνει «καθαρός πολιτικός», αλλά παραδέχεται ότι είναι πιο δύσκολο να τον πιστέψει κανείς παρά να τον αμφισβητήσει, μακριά από τον αισιόδοξο πολιτικό που ξεκίνησε το ταξίδι του το 2016.
Mε πληροφορίες από Financial Times
