Η ΤΖΟΡΤΖΙΑ ΜΕΛΟΝΙ ΑΠΟΤΕΛΕΙ εδώ και καιρό μια σημαντική «πηγή έμπνευσης» για την ευρωπαϊκή ακροδεξιά.
Ως επικεφαλής του δεξιού συνασπισμού στην Ιταλία, έχει «επιβλέψει» τις επιθέσεις εναντίον ομάδων της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας και οργανώσεων διάσωσης μεταναστών, την εξαγορά του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα και μια συνεχή προσπάθεια αλλαγής του Συντάγματος με γνώμονα την επέκταση της εκτελεστικής εξουσίας. Αλλά εκεί που έχει πραγματικά διακριθεί είναι στην ευρωπαϊκή αρένα.
Συνδυάζοντας έναν ακλόνητο ατλαντισμό –που εκφράζεται με τη δέσμευσή της τόσο στο ΝΑΤΟ όσο και στην υπεράσπιση της Ουκρανίας– με μια αδυσώπητη αντίθεση στη μετανάστευση και την πολιτική για το κλίμα, έχει γίνει μια ισχυρή δύναμη στην Ευρώπη. Για την ευρωπαϊκή ακροδεξιά, που φαίνεται έτοιμη να προελαύσει στις προσεχείς ευρωεκλογές, η Τζόρτζια Μελόνι δείχνει τον δρόμο.
Από τότε που ανήλθε στην εξουσία τον Οκτώβριο του 2022, η Μελόνι έχει εντυπωσιάσει πολλούς με τη ρεαλιστική της προσέγγιση και την εγκατάλειψη της προηγούμενης κριτικής της προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στις Βρυξέλλες έχει αναπτύξει τη φήμη της μιας εξπέρ στη σύγχρονη διπλωματία. Πρόσφατα μάλιστα της έδωσαν το παρατσούκλι «γητεύτρια του Όρμπαν», αφού έπεισε τον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας να μην ασκήσει βέτο στην περαιτέρω βοήθεια της Ε.Ε. προς την Ουκρανία φέτος.
Για την ευρωπαϊκή ακροδεξιά, που φαίνεται έτοιμη να προελαύσει στις προσεχείς ευρωεκλογές, η Τζόρτζια Μελόνι δείχνει τον δρόμο.
Η αλλαγή γνώμης του Βίκτορ Όρμπαν δεν ήρθε χωρίς κόστος – η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απελευθέρωσε 10,2 δισεκατομμύρια ευρώ, από κονδύλια που είχαν προηγουμένως παρακρατηθεί για την κυβέρνησή του, σε κάθε περίπτωση όμως η παρέμβαση της Μελόνι ήταν ζωτικής σημασίας.
Μια τέτοια διπλωματική επιτυχία ενισχύει την άποψη ότι η Μελόνι δεν συμμορφώνεται πλέον, αλλά στην πραγματικότητα είναι εκείνη που καθορίζει την ατζέντα. Σε ένα πρόσφατο άρθρο του που δημοσιοποιήθηκε ευρέως στην Ιταλία, ο Φαρίντ Ζακαρία στο CNN έκανε λόγο τη «στιγμή της Μελόνι» στην Ευρώπη, συγκρίνοντας τη θέση που κατέχει με τον ηγετικό ρόλο που διαδραμάτιζε προηγουμένως η πρώην καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ. Σε ό,τι αφορά την οικονομική της πολιτική, ο ισχυρισμός είναι υπερβολικός – η οικονομία της Ιταλίας, αν και αναπτύσσεται, δεν παρουσιάζει κάποια αξιοσημείωτη τάση. Σε άλλους τομείς όμως, η Ρώμη φαίνεται πλέον να είναι εκείνη που δίνει κατεύθυνση στις Βρυξέλλες.
Για παράδειγμα, η Μελόνι βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των σχεδίων για την περαιτέρω ανάθεση της αστυνόμευσης των συνόρων σε αυταρχικά καθεστώτα της Βόρειας Αφρικής. Τον Ιούλιο του περασμένου έτους βρέθηκε στην Τυνησία για να ανακοινώσει μια συμφωνία για τον περιορισμό της μετανάστευσης στη Μεσόγειο και τον περασμένο μήνα έκανε το ίδιο στην Αίγυπτο. Και τις δύο φορές την ενθάρρυνε η κορυφαία αξιωματούχος της Ευρώπης και πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία τον Ιανουάριο έδωσε την ευλογία της στο ευρύτερο όραμα της Μελόνι για τις σχέσεις Ε.Ε.-Αφρικής.
Ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να θέσει νέους κανόνες για τη διαδικασία υποδοχής των μεταναστών στην ευρωπαϊκή ήπειρο, η Ιταλία εργάζεται για να εξασφαλίσει ότι αυτοί δεν θα φτάσουν ποτέ. Η Μελόνι έχει επίσης λειτουργήσει ως αγκάθι για την πράσινη μετάβαση της ευρωπαϊκής πολιτικής, χλευάζοντας την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, μια δέσμη περιβαλλοντικών νομοθετημάτων, ως «κλιματικό φονταμενταλισμό».
Οι δημοσκοπήσεις εν όψει των ευρωεκλογών του Ιουνίου δείχνουν ότι οι κεντροδεξιές και ακροδεξιές δυνάμεις θα κερδίσουν περίπου το 50% των εδρών στο Κοινοβούλιο. Για πολλούς στη σκληρή δεξιά, αυτό προσφέρει μια ευκαιρία να τερματιστεί ο μεγάλος συνασπισμός των Σοσιαλιστών και των Χριστιανοδημοκρατών που ιστορικά κυριαρχούσε στην ευρωπαϊκή πολιτική και αντ' αυτού να δημιουργηθεί μια ισχυρή δεξιά συμμαχία που θα κατέχει τις κορυφαίες θέσεις.
Στην πράξη, μια τέτοια συνεργασία είναι δύσκολη: Οι ηγέτες της κεντροδεξιάς λένε ότι θα συμμαχήσουν μόνο με κόμματα που τάσσονται υπέρ της Ε.Ε., του ΝΑΤΟ, της Ουκρανίας και του κράτους δικαίου. Αυτό αποκλείει ένα σημαντικό τμήμα των ακροδεξιών κομμάτων της Ευρώπης, τουλάχιστον προς το παρόν. Επιτρέπει, ωστόσο, τον εναγκαλισμό της Μελόνι.
Οι πιο ριζοσπαστικές ακροδεξιές δυνάμεις στην Ευρώπη αναπροσαρμόζονται, ακολουθώντας το παράδειγμα της Μελόνι. Στην Εθνική Συσπείρωση της Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία κορυφαία στελέχη ανακαλούν τις προηγούμενες επικριτικές για το ΝΑΤΟ θέσεις τους και παίρνουν αποστάσεις από την πιο αδιάλλακτη Εναλλακτική για τη Γερμανία.
Ο Όρμπαν, επί μακρόν το μαύρο πρόβατο στις ευρωπαϊκές υποθέσεις, επιδιώκει επίσης να βγει από την απομόνωση πριν η Ουγγαρία αναλάβει την προεδρία τον Ιούλιο. Δηλώνει μάλιστα ότι θα ενταχθεί στους Ευρωπαίους Συντηρητικούς και Μεταρρυθμιστές, την ομάδα της οποίας ηγείται η Μελόνι, μετά τις εκλογές του Ιουνίου – μια ευπρόσδεκτη, σύμφωνα με πληροφορίες, προοπτική για την ομάδα, ακόμη και αν η χαλαρή στάση του Όρμπαν έναντι της Ρωσίας θα μπορούσε να αποτελέσει εμπόδιο.
Η ομάδα της Ιταλίδας πρωθυπουργού, στην οποία κυριαρχούν το κόμμα της Αδέλφια της Ιταλίας και το πολωνικό κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη, δεν είναι η μόνη ευρωπαϊκή στέγη των ακροδεξιών δυνάμεων. Υπάρχει επίσης η ομάδα «Ταυτότητα και Δημοκρατία», η οποία στεγάζει την Εθνική Συσπείρωση της Γαλλίας και την ιταλική Λέγκα του Βορρά. Οι σχέσεις μεταξύ των δύο ομάδων δεν είναι πάντα αρμονικές. Τον Μάρτιο η Μαρίν Λεπέν κατηγόρησε έντονα τη Μελόνι ότι σχεδίαζε την επανεκλογή της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ως επικεφαλής της Επιτροπής. Ο Ματέο Σαλβίνι, ηγέτης της Λέγκας, επιμένει ότι οι δεξιοί πρέπει να αρνούνται την συνεργασία με κεντρώους.
Ακόμα κι έτσι, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι δύο ομάδες θα κερδίσουν μαζί περίπου το ένα τέταρτο των εδρών, εξασφαλίζοντας πολύ μεγαλύτερη επιρροή στην ακροδεξιά, ανεξάρτητα από το ποιος θα αναλάβει την κορυφαία θέση. Αυτές οι ακροδεξιές ομάδες φαίνονται όχι μόνο να μην επιδιώκουν πλέον να διαλύσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά να διεκδικούν να βάλουν τη δική τους σφραγίδα σε αυτήν, δημιουργώντας αυτό που η ανιψιά της Μαρίν Λεπέν, Μαριόν Μαρεσάλ, η οποία θα ηγηθεί του νεοσύστατου Κόμματος Επανάκτησης στις ευρωεκλογές, αποκαλεί «Ευρώπη των πολιτισμών» και όχι «των επιτροπών και των τεχνοκρατών». Η Τζόρτζια Μελόνι, από την πλευρά της, φαίνεται πεπεισμένη ότι μπορούν να συνδυαστούν και τα δύο.
Με στοιχεία από The New York Times
