ΚΙ ΕΝΩ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ με σφιγμένη την ανάσα να δει –αν αντέχει– πώς θα εξελιχθεί η προέλαση των ισραηλινών δυνάμεων στη Γάζα, όπου ήδη διαγράφεται ανθρωπιστική κρίση τρομακτικής κλίμακας, η θηριωδία κάνει μετάσταση και εξαπλώνεται και πάλι στη μονίμως μουδιασμένη Δύση.
Μετά τη δολοφονία του Γάλλου δασκάλου στη βόρεια Γαλλία, δύο Σουηδοί έχασαν χθες τη ζωή τους στο κέντρο των Βρυξελλών από τα πυρά φανατικού ισλαμιστή. Ενδιάμεσα, ένας 71χρονος στο Ιλινόι των ΗΠΑ μαχαίρωσε θανάσιμα ένα 6χρονο αγόρι και τραυμάτισε σοβαρά την μητέρα του επειδή ήταν Μουσουλμάνοι.
Μπαίνει κανείς στα social media για να εκδηλώσει την αγωνία του και τον αποτροπιασμό του για όλα αυτά, ενδεχομένως ίσως και να υπενθυμίσει –στον εαυτό του πρώτα απ’ όλους– την ιστορία της βίας και του αίματος στην περιοχή, αλλά πέφτει πάνω σε όλους εκείνους που έχουν ήδη πάρει σαφή και απόλυτη θέση, ζητώντας διαπιστευτήρια και εξηγήσεις.
Μπαίνει κανείς στα social media για να εκδηλώσει την αγωνία του και τον αποτροπιασμό του για όλα αυτά, ενδεχομένως ίσως και να υπενθυμίσει –στον εαυτό του πρώτα απ’ όλους– την ιστορία της βίας και του αίματος στην περιοχή, αλλά πέφτει πάνω σε όλους εκείνους που έχουν ήδη πάρει σαφή και απόλυτη θέση, ζητώντας διαπιστευτήρια και εξηγήσεις.
Με ποιανού το μέρος είσαι; Δεν αρκεί να αποδέχεσαι τα δίκαια αιτήματα των Παλαιστινίων που ζουν σε καθεστώς απαρτχάιντ, πρέπει να δικαιολογήσεις και τις σφαγές της Χαμάς. Δεν αρκεί να καταδικάσεις τις θηριωδίες της Χαμάς, οφείλεις να προτάξεις την απειλή του ισλαμοφασισμού ή ακόμα καλύτερα ίσως, να απαιτήσεις να μη μείνει ρουθούνι από τα «ζώα», όπως χαρακτήρισε ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, τους Παλαιστίνιους συνολικά. Αλλιώς, στην καλύτερη περίπτωση, κινδυνεύεις να κατηγορηθείς για «σχετικοποίηση» ή «πλαισιοποίηση» της φρίκης, ακόμα και για αντισημιτισμό.
«Τόσοι πολλοί άνθρωποι που παρακολουθούν το μακελειό μέσω των μέσων ενημέρωσης αισθάνονται απελπισμένοι», γράφει η φιλόσοφος Τζούντιθ Μπάτλερ σ’ ένα κείμενό της που δημοσιεύτηκε προχθές στο London Review of Books με τίτλο «Η πυξίδα του πένθους».
«Αλλά ένας λόγος για τον οποίο είναι απελπισμένοι είναι ακριβώς το γεγονός ότι παρακολουθούν τις εξελίξεις μέσω των μέσων ενημέρωσης, εγκλωβισμένοι σ' ένα κλίμα εφήμερου εντυπωσιασμού όπου κυριαρχεί η απελπισία της ηθικής κατακραυγής. Μια διαφορετική πολιτική ηθική απαιτεί χρόνο, έναν υπομονετικό και θαρραλέο τρόπο εκμάθησης, ώστε να μπορούμε να συνοδεύσουμε την ηθική καταδίκη με ένα ηθικό όραμα. Για όσους η ηθική τους θέση περιορίζεται μόνο στην καταδίκη, η κατανόηση της κατάστασης δεν αποτελεί σκοπό…».
«… Είμαι κι εγώ μια Εβραία που ζει με το διαγενεαλογικό τραύμα από τις θηριωδίες που συντελέστηκαν εναντίον ανθρώπων σαν κι εμένα. Συντελέστηκαν όμως και εναντίον ανθρώπων όχι σαν εμένα. Δεν χρειάζεται να ταυτιστώ με συγκεκριμένα πρόσωπα ή ονόματα προκειμένου να κατονομάσω τη θηριωδία που βλέπω. Ή, τουλάχιστον, προσπαθώ να μην το κάνω… Εάν ο τρόμος των τελευταίων ημερών αποκτά για τα media μεγαλύτερη ηθική σημασία από τον τρόμο των τελευταίων εβδομήντα χρόνων, τότε η ηθική ανταπόκριση της στιγμής απειλεί να επισκιάσει οποιαδήποτε κατανόηση της κατάφωρης αδικίας που υπομένει η κατεχόμενη Παλαιστίνη – καθώς και η ανθρωπιστική καταστροφή και η απώλεια των ζωών που συμβαίνει αυτή τη στιγμή στη Γάζα».
