Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στοχεύει σε μια εκλογική νίκη που θα παρατείνει την κυριαρχία του για μια τρίτη δεκαετία και θα διατηρήσει το μείγμα εξωτερικής και οικονομικής πολιτικής που έχει ξεχωρίσει τη χώρα στην παγκόσμια σκηνή, γράφει το Bloomberg σε άρθρο του σχετικά με τις σημερινές εκλογές στην Τουρκία.
Ο 69χρονος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αψήφησε τις δημοσκοπήσεις, που προέβλεπαν ισχνή νίκη του 74χρονου αντιπάλου του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, στην ψηφοφορία του πρώτου γύρου για την προεδρία πριν από δύο εβδομάδες, ρίχνοντας την τουρκική λίρα σε νέα χαμηλά και οδηγώντας εταιρικά ομόλογα και μετοχές σε πτώση.
Οι δύο τους έρχονται τώρα αντιμέτωποι στον επαναληπτικό γύρο, με τη δυναμική να βρίσκεται πίσω από τον νυν πρόεδρο, αφού η κυβερνητική συμμαχία υπό την ηγεσία του κόμματός του AKP διατήρησε την πλειοψηφία της στο κοινοβούλιο. Η ψηφοφορία ξεκίνησε στις 8 π.μ. τοπική ώρα και οι κάλπες κλείνουν στις 5 μ.μ., ενώ τα πρώτα αποτελέσματα αναμένονται λίγες ώρες αργότερα.
Ο Κιλιτσντάρογλου εστίασε την εκστρατεία του στην αποκατάσταση της αξιοπιστίας της Τουρκίας μεταξύ των διεθνών επενδυτών, στον τερματισμό του αυταρχικού στυλ ηγεσίας και στην εξάλειψη της κρατικής διαφθοράς. Μια νίκη του θα σημάνει το τέλος της ντιρεκτίβας του Ερντογάν ότι ο μόνος τρόπος για την καταπολέμηση του πληθωρισμού είναι η μείωση και όχι η αύξηση των επιτοκίων. Αυτό, ωστόσο, φαίνεται τώρα λιγότερο πιθανό και οι χρηματοπιστωτικές αγορές προετοιμάζονται για νέα δεινά.
Η εξουσία του προέδρου φαίνεται να μην έχει ασθενήσει, παρά τη δραματική επιδείνωση στις ζωές των νοικοκυριών και τις κατηγορίες για αμέλεια μετά τους καταστροφικούς σεισμούς, που προκάλεσαν το θάνατο περισσότερων από 50.000 ανθρώπων το Φεβρουάριο.
Κέρδισε, επίσης, τα εύσημα των ψηφοφόρων για την ηγετική του θέση στη συμφωνία για τα σιτηρά της Ουκρανίας και για τη στάση που τήρησε όσον αφορά στην υποψηφιότητα της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ.
Με τη βοήθεια της κρατικής μηχανής των μέσων ενημέρωσης, ο Ερντογάν έχει σπείρει τη διχόνοια μεταξύ της συμμαχίας της αντιπολίτευσης. Ο μακροβιότερος ηγέτης της Τουρκίας επέτεινε την εθνικιστική, θρησκευτική ρητορική για να κινητοποιήσει τη βάση του και να προσεταιριστεί τους περιθωριακούς ισλαμιστές και τη δεξιά, ενώ κατηγόρησε την αντιπολίτευση ότι αποτυγχάνει να καταπολεμήσει την τρομοκρατία, γράφει το Bloomberg. Συμπληρώνει πως έπαιξε και με την αποστροφή του εκλογικού σώματος προς τους ευρείς συνασπισμούς, μετά την κατάρρευση των κυβερνήσεων τη δεκαετία του 1990.
Μια ανατροπή θα μπορούσε ακόμη να συμβεί, αλλά ο νυν πρόεδρος αποδεικνύεται πιο πειστικός από τον αντίπαλό του, είπε ο Καν Σελτσούκι, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας δημοσκοπήσεων Istanbul Economics Research. «Αυτό έχει να κάνει με την εμπιστοσύνη και ο Ερντογάν έχει καταφέρει να εδραιώσει την εμπιστοσύνη, όντας στην εξουσία για 20 χρόνια» εξήγησε.
Ο ηγέτης της Τουρκίας ασκεί μεγαλύτερο έλεγχο στα ΜΜΕ, με τα κυρίαρχα δίκτυα να αφιερώνουν τηλεοπτικό χρόνο κυρίως σε συνεντεύξεις και συγκεντρώσεις του. Η υποψηφιότητά του κυριαρχεί και στις πόλεις με μεγάλα πανό και φωτογραφίες με τη φράση: «Η σωστή στιγμή, ο σωστός άνθρωπος».
Σε όλες τις συγκεντρώσεις του και σε δεκάδες τηλεοπτικές συνεντεύξεις, το αφήγημα του Ερντογάν κατά του Κιλιτσντάρογλου είναι πως είναι υπέρ των ΛΟΑΤΚΙ και κατευναστής των Κούρδων μαχητών. Ζητά, δε, ο «πατριωτικός, εθνικιστικός λαός του να δώσει ένα μάθημα στην αντιπολίτευση» στις κάλπες.
Ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης έχει, πολλάκις, καταδικάσει κάθε μορφή τρομοκρατίας και έχει εντείνει, επίσης, την εθνικιστική ρητορική του, υποσχόμενος την απέλαση των μεταναστών. Κατάφερε να λάβει την υποστήριξη του μικρού δεξιού κόμματος Ζαφέρ, αν και ο κίνδυνος που ενέχει αυτό είναι η απώλεια μέρους της κουρδικής υποστήριξης που συγκέντρωσε στον πρώτο γύρο και χρειάζεται να για νικήσει τον αντίπαλό του.
Έχει, ακόμα, στοχεύσει στους φόβους ορισμένων ψηφοφόρων σχετικά με την εκλογική συμμαχία του Ερντογάν, η οποία περιλαμβάνει περιθωριακά ισλαμιστικά κόμματα. Για πολλούς φιλολαϊκούς Τούρκους, οι εκλογές ισοδυναμούν με δημοψήφισμα με άμεσες συνέπειες στην καθημερινή ζωή και πιθανότητα ύπαρξης μία πιο αυταρχικής φιλοϊσλαμικής κυβέρνησης.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Κιλιτσντάρογλου είχε καλέσει τους εκλογείς να ψηφίσουν σκεπτόμενοι τις κόρες τους.
Όποιος κι αν είναι ο νικητής, όμως, μετά τις εκλογές θα βρεθεί αντιμέτωπος με τον σκόπελο της οικονομίας. Το νόμισμα της χώρας αποδυναμώνεται, τα συναλλαγματικά αποθέματα είναι εξαντλημένα και ο τραπεζικός κλάδος επιχειρεί, ακόμα, να ισορροπήσει μετά και τις πολλές αλλαγές από τους τεχνοκράτες του Ερντογάν. Είναι χαρακτηριστικό πως η εμμονή του στο εξαιρετικά χαμηλό κόστος δανεισμού οδήγησε τους ξένους επενδυτές στην πόρτα εξόδου και ο πληθωρισμός ξεπέρασε το 85% πέρυσι.
Οι κορυφαίοι οικονομικοί σύμβουλοι της αντιπολίτευσης έχουν προειδοποιήσει ότι η χώρα οδεύει προς κρίση στο ισοζύγιο πληρωμών. Αντίθετα, για τον νυν πρόεδρο, η Τουρκία θα έχει σύντομα πλεόνασμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και συνεχίζει να υπερασπίζεται αδιάκοπα την άποψη ότι ο πληθωρισμός μπορεί να μειωθεί με χαμηλό κόστος δανεισμού.
Για να αντισταθμίσει τη μείωση της αγοραστικής δύναμης, αύξησε τον κατώτατο μισθό και τις συντάξεις, διεύρυνε την πρόωρη συνταξιοδότηση και επιχορήγησε τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας με 32 δισεκατομμύρια δολάρια στον τελευταίο προϋπολογισμό.
