Ο Πίτερ Σπίγκελ είναι διευθυντής των «Financial Times» στις ΗΠΑ και ένας από τους κορυφαίους δημοσιογράφους στον κόσμο.
Εδώ και πολλά χρόνια παρακολουθεί από κοντά την ελληνική πραγματικότητα και γνωρίζει όσο λίγοι σε βάθος όχι μόνο την Ευρώπη και τις Βρυξέλλες αλλά και τη χώρα μας. Όταν η ευρωζώνη κλονιζόταν από τη μεγαλύτερη κρίση της ο ίδιος, ως επικεφαλής του γραφείου της κορυφαίας οικονομικής εφημερίδας στις Βρυξέλλες, ήταν το πρόσωπο που όλοι ήθελαν να διαβάσουν προκειμένου να αντιληφθούν ποια είναι η κατάσταση αλλά και τι μέλλει γενέσθαι για την περιπέτεια του ελληνικού χρέους.
Η τελευταία φορά που ήρθε στην Ελλάδα ήταν πριν λίγο καιρό για μια συζήτηση με τον Έλληνα πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών. Μάλιστα, επειδή πλησίαζαν οι εκλογές της 21ης Μαΐου υπήρχε τεράστιο ενδιαφέρον για εκείνη τη συνομιλία. Την περασμένη Κυριακή, από το γραφείο του στη Νέα Υόρκη, παρακολούθησε τα εκλογικά αποτελέσματα και έσπευσε να σχολιάσει στο Twitter τη σαρωτική νίκη της Νέας Δημοκρατίας. Στο πλαίσιο αυτό τον αναζήτησα προκειμένου να επιχειρήσει, με τις γνώσεις και την τεράστια εμπειρία του, μια χαρτογράφηση της εκλογικής αναμέτρησης, να μας πει αν τον αιφνιδίασε το αποτέλεσμα, να μας περιγράψει τους λόγους που οδήγησαν στη συντριπτική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και πώς κατά τη γνώμη του θα διαμορφωθεί το σκηνικό της επόμενης μέρας.
Δεν νομίζω ότι η Νέα Δημοκρατία θα βελτιώσει το αποτέλεσμα του πρώτου γύρου. Υποψιάζομαι ότι θα παραμείνουν γύρω στο 41%. Αυτό που νομίζω ότι θα μπορούσε να συμβεί, ωστόσο, είναι μια μετακίνηση αριστερών ψηφοφόρων από τον ΣΥΡΙΖΑ στο ΠΑΣΟΚ.
— Πώς σχολιάζετε τα αποτελέσματα των ελληνικών εκλογών και τη μεγάλη νίκη της Νέας Δημοκρατίας απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ;
Νομίζω ότι όλοι οι παρατηρητές της ελληνικής πολιτικής εξεπλάγησαν με την απροσδόκητα μεγάλη νίκη της Νέας Δημοκρατίας. Το κυβερνητικό κόμμα πήγε στις εκλογές με πολλά προβλήματα, όπως το σκάνδαλο των τηλεφωνικών υποκλοπών, το τραγικό δυστύχημα με τη σύγκρουση των δύο τρένων στα Τέμπη καθώς και την κρίση του υψηλού κόστους ζωής και της ακρίβειας των τιμών. Αλλά αυτό που είναι πλέον ξεκάθαρο είναι ότι, παρά τα προβλήματα αυτά, οι ψηφοφόροι εξακολουθούν να έχουν εμπιστοσύνη στην ικανότητα της κυβέρνησης Μητσοτάκη – και φοβούνται το χάος που ήταν χαρακτηριστικό του πρώτου έτους της εξουσίας της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ. Θεωρώ ότι αυτή η ψήφος ήταν μια «επιστροφή στην κανονικότητα» μετά από μια δεκαετία πόλωσης και αναταραχής.
— Πολλοί είπαν ότι η Ελλάδα περνά σε μια περίοδο κανονικότητας μακριά από διχασμούς και πολιτικά μίση. Μπορεί αυτό να αποτελέσει παράδειγμα για την Ευρώπη;
Ναι, συμφωνώ και νομίζω ότι αυτή η εκλογική αναμέτρηση είναι πολύ πιθανό να αποδειχθεί προάγγελος και για άλλες ευρωπαϊκές εκλογές στο μέλλον. Η Ελλάδα ήταν από πολλές απόψεις η πρώτη χώρα της Ε.Ε. που ψήφισε μια λαϊκιστική κυβέρνηση και στη συνέχεια ψηφίστηκαν άλλα λαϊκιστικά κόμματα –κυρίως στα δεξιά, όπως η Λέγκα στην Ιταλία και το Εθνικό Μέτωπο στη Γαλλία– τα οποία και πέτυχαν έπειτα μια ανοδική πορεία. Υποψιάζομαι ότι η μεγάλη νίκη του Μητσοτάκη θα ακολουθηθεί από μια παρόμοια τάση στην υπόλοιπη Ευρώπη, και πολλά άλλα από τα ριζοσπαστικά κόμματα θα αρχίσουν να χάνουν την υποστήριξη των ψηφοφόρων.
— Πιστεύετε ότι η ελληνική κοινωνία έχει ωριμάσει μετά από έναν κύκλο κρίσεων;
Δεν είμαι σίγουρος ότι θα χρησιμοποιούσα τη λέξη «ώριμος». Νομίζω ότι θα το περιέγραφα καλύτερα, όπως σου είπα και πριν, ως μια «επιστροφή στην κανονικότητα», μετά από έναν παρατεταμένο κύκλο κρίσεων. Το δυνατό αποτέλεσμα για τη Νέα Δημοκρατία και η επιστροφή του ΠΑΣΟΚ στην εκλογική σκηνή είναι μια τεράστια νίκη για το πολιτικό κέντρο. Νομίζω ότι και τα δύο κόμματα πρέπει να συνεχίσουν στην ίδια πορεία και να δείξουν ότι αξίζουν την υποστήριξη των ψηφοφόρων. Η κακή διαχείριση των δημόσιων οικονομικών πριν από την κρίση του 2010 υπονόμευσε σοβαρά την εμπιστοσύνη στις παραδοσιακές πολιτικές τάξεις για περισσότερο από μια δεκαετία, αλλά αυτό που μπόρεσε να δείξει ο Μητσοτάκης είναι ότι μπορούν ξανά να εμπιστευτούν τα παραδοσιακά κόμματα ως προς την αποτελεσματική διαχείριση της χώρας. Το βέβαιο είναι ότι πρέπει να συνεχίσουν να εμπνέουν αυτή την εμπιστοσύνη.
— Η χώρα μας θα οδηγηθεί σε δεύτερες εκλογές σε λίγες μέρες. Ποια είναι η πρόβλεψή σας;
Δεν νομίζω ότι η Νέα Δημοκρατία θα βελτιώσει το αποτέλεσμα του πρώτου γύρου. Υποψιάζομαι ότι θα παραμείνουν γύρω στο 41%. Αυτό που νομίζω ότι θα μπορούσε να συμβεί, ωστόσο, είναι μια μετακίνηση αριστερών ψηφοφόρων από τον ΣΥΡΙΖΑ στο ΠΑΣΟΚ. Από την κατάρρευση της κυβέρνησης Παπανδρέου το 2011, οι κεντροαριστεροί ψηφοφόροι δεν είχαν άλλο μέρος να πάνε εκτός από τον ΣΥΡΙΖΑ. Τώρα, έχουν ένα νέο, αξιόπιστο πολιτικό σπίτι σε ένα αναζωογονημένο ΠΑΣΟΚ. Δεν ξέρω αν ο Ν. Ανδρουλάκης έχει αποδείξει ότι είναι ο αρχηγός που θα βάλει ξανά το ΠΑΣΟΚ στη θέση του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αλλά νομίζω ότι είναι ξεκάθαρη η κατεύθυνση του ταξιδιού.
— Τέλος, ήθελα να σας ρωτήσω αν θεωρείτε ότι το πολιτικό κεφάλαιο του Αλέξη Τσίπρα και του ΣΥΡΙΖΑ έφτασε στο τέλος του.
Ο Α. Τσίπρας αξίζει πολλά εύσημα διότι πήρε ένα μικρό αριστερό κόμμα και, σχεδόν από τη μια μέρα στην άλλη, το μετέτρεψε σε πολιτικό κολοσσό. Ακόμη και στις εκλογές του 2019 αποδείχθηκε τρομερός διεκδικητής, παρά το χάος που προκάλεσε ο πρώτος του χρόνος στην εξουσία και η μεγάλη «κωλοτούμπα» του το 2015. Σε αυτό το σημείο, όμως, είναι δύσκολο να δούμε μέλλον για τον ΣΥΡΙΖΑ με αρχηγό τον Αλέξη Τσίπρα. Όλοι οι πολιτικοί αρχηγοί ολοκληρώνουν κάποτε την πορεία τους και μετά από μια δεκαπενταετία στο τιμόνι του κόμματος φαίνεται ότι τώρα κάνει περισσότερο κακό παρά καλό στον ΣΥΡΙΖΑ. Το πρόβλημα, όμως, που αντιμετωπίζει το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι ότι δεν έχουν κάνει καλή δουλειά για τον σχεδιασμό της διαδοχής του. Ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να μην είναι σε θέση να επιβιώσει ως κόμμα της αντιπολίτευσης με τον Τσίπρα ως ηγέτη, αλλά δεν είναι σαφές ότι μπορεί να επιβιώσει γενικά και χωρίς τον Τσίπρα.
