«Θυμάσαι το πρώτο πορνό βίντεο που είδες;» Αυτή είναι η πρώτη ερώτηση που γίνεται στο ντοκιμαντέρ «Money Shot: The Pornhub story» που πρόσφατα βγήκε στο Netflix και πραγματεύεται τη θυελλώδη διαμάχη που ξέσπασε γύρω από έναν πορνογραφικό κολοσσό. Μια διαμάχη που τα τελευταία χρόνια έχει παρασύρει στη δίνη της μεγάλα δημοσιογραφικά μέσα, διάσημες πορνοστάρ, βαρύγδουπα tweets, χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, εκατομμύρια υπογραφές και χιλιάδες βίντεο προβληματικού περιεχομένου, διαθέσιμου δωρεάν με ένα κλικ, στο διαδίκτυο.
Ας ξεκινήσουμε όμως από τα βασικά. Το Pornhub είναι πολύ πιο επιδραστικό απ' ό,τι μπορεί κανείς να φανταστεί. Και αυτό ίσως περνά απαρατήρητο, γιατί οι περισσότεροι το έχουν στο μυαλό τους ως μια υπόθεση πολύ προσωπική, κάτι που δεν μοιράζονται δημοσίως και μπορούν να κάνουν από την άνεση του δωματίου τους, χωρίς να έρθουν σε άμεση επαφή με κανέναν.
Δισεκατομμύρια άνθρωποι θα το επισκεφτούν κάθε μήνα. Πριν από τρία χρόνια η έρευνα μιας εταιρείας digital marketing το κατέταξε στις τεχνολογικές εταιρείες με την τρίτη μεγαλύτερη επίδραση στην κοινωνία του 21ου αιώνα, μετά την Google και το Facebook. Η καναδέζικη εταιρεία, στην οποία ανήκει πλέον το Pornhub, η MindGeek, διαχειρίζεται κι άλλες σελίδες πορνογραφικού περιεχομένου, όπως τα Redtube, Youporn, XTube κ.ά.
Μολονότι το όλο εγχείρημα ξεκίνησε από τρεις φοιτητές που τους άρεσε να βλέπουν γυμνές γυναίκες, το brand κατέληξε στην εταιρεία που θα το απογείωνε, καταφέρνοντας να αξιοποιήσει στο μέγιστο τα στατιστικά από τις αναζητήσεις και να δημιουργήσει έναν πορνογραφικό κολοσσό.
Το Ρornhub είναι πολύ πιο επιδραστικό απ' ό,τι μπορεί κανείς να φανταστεί. Κι αυτό ίσως περνά απαρατήρητο, γιατί οι περισσότεροι το έχουν στο μυαλό τους ως μια υπόθεση πολύ προσωπική, κάτι που δεν μοιράζονται δημοσίως και μπορούν να κάνουν από την άνεση του δωματίου τους, χωρίς να έρθουν σε άμεση επαφή με κανέναν.
Κάθε χρόνο, οι πιο δημοφιλείς αναζητήσεις των χρηστών μιας χώρας γίνονται viral, ταξιδεύουν στα δημοσιογραφικά μέσα, αναλύονται με βάση τις παγκόσμιες προτιμήσεις, που αλλάζουν.
Ωστόσο, ο κόσμος συνεχίζει να επισκέπτεται φανατικά το Pornhub από το 2008, οπότε και έκανε την πρώτη του εμφάνιση, αποτελώντας τότε κάτι σαν το pirate bay του πορνό, με πειρατικά και ερασιτεχνικά βίντεο – βεβαίως, σταδιακά άλλαξε τα δεδομένα, προσφέροντας ατελείωτο πορνογραφικό περιεχόμενο στους επισκέπτες του.
Το 2018, μια δεκαετία μετά, τα πράγματα θα άλλαζαν στη λειτουργία του. Μέχρι τότε μικρό μέρος των εσόδων πήγαινε στους πορνοστάρ. Εκείνη τη χρονιά λάνσαρε το Μodel Ηub, ένα παράλληλο site, όπου οι πορνοστάρ και οι δημιουργοί περιεχομένου πορνό θα μπορούσαν να διαφημίζουν και να πουλάνε έναντι συγκεκριμένου χρηματικού ποσού τα βίντεό τους – κάτι σαν το ΟnlyFans δηλαδή. Αυτό, λόγω του traffic που έφερνε η δωρεάν πλευρά του Pornhub, άρχισε να συμφέρει τους πορνοστάρ, που είδαν θετικά την κατάσταση.
Για να βγάλει ένας δημιουργός χρήματα από τα βίντεό του, βέβαια, ήταν απαραίτητο να πιστοποιηθεί. Εάν όμως ήθελε απλώς να το μοιράσει δωρεάν στην πλατφόρμα, όπως γινόταν μέχρι τότε, το μόνο που χρειαζόταν ήταν να έχει ένα email. Όπως ακριβώς στο YouTube, έτσι και εδώ, ανέβαζες το αρχείο, του έδινες τίτλο, πρόσθετες τα tags και το βίντεο σου ήταν «επάνω», τη στιγμή που γύρω του διαφημιστικά banners συνέχιζαν να αποφέρουν χρήματα στην εταιρεία μέσω της προβολής του.
Από τότε που το Pornhub άρχισε να σαρώνει στο διαδίκτυο, η ποσότητα άρχισε να παίζει καθοριστικό ρόλο στον τρόπο που το πορνογραφικό περιεχόμενο έφερνε χρήματα: όσο περισσότερα τα βίντεο, τόσο περισσότερα τα κέρδη από τις διαφημίσεις.
Το αίτημα της επαλήθευσης χρηστών
Το Netflix φέρνει στην κάμερα του «Money Shot» διάσημες πορνοστάρ που ζητούσαν εδώ και χρόνια την επαλήθευση χρηστών που αναρτούν περιεχόμενο στο Pornhub. Δεν ήθελαν να ανεβάζουν τη δουλειά τους σε έναν ιστότοπο όπου μπορούσε να ανεβάσει βίντεο κάθε καρυδιάς καρύδι. Η απάντηση που έπαιρναν ήταν απλώς πως η εταιρεία «επεξεργάζεται το ζήτημα».
Στο επίκεντρο της ταινίας βρίσκεται o πόλεμος που θα ακολουθούσε μεταξύ ακτιβιστών ή και χριστιανικών οργανώσεων που στοχοποιούσαν το Pornhub, ισχυριζόμενες πως πλουτίζει από βίντεο θυμάτων, και της ίδιας της εταιρείας.
Οι πορνοστάρ παρουσιάζονται να βρίσκονται κάπου στη μέση, δεχόμενοι τα πυρά του κόσμου και, όπως φαίνεται, ζημιωμένοι από το ντόμινο των επιπτώσεων στο επάγγελμά τους και τις καμπάνιες ενάντια σε ένα μέσο που αξιοποιούσαν για να προωθήσουν τη δουλειά τους. Κάποιοι μάλιστα κατηγορήθηκαν ότι προπαγάνδισαν υπέρ του Pornhub. Όμως πώς ξεκίνησαν όλα;
Το κίνημα #Traffickinghub
Το κίνημα «#Traffickinghub» άρχισε να κατακλύζει τα social media στις αρχές του 2020. Τα tweets διαδέχονταν το ένα το άλλο, υποστηρίζοντας ότι ανάμεσα στα εκατομμύρια βίντεο που βρίσκονταν στην πλατφόρμα υπήρχαν κάποια με άτομα που δεν είχαν δώσει ποτέ τη συγκατάθεσή τους για την ανάρτησή τους, με ανήλικους, θύματα κακοποίησης κ.ά.
Στην «Guardian» διαβάζουμε ότι το κίνημα αυτό είχε οργανωθεί από μια ομάδα Ευαγγελιστών στην Αμερική, την Exοdus Cry. «Shut it down», «Take down Big Porn»: οι λεζάντες στο Twitter έφερναν στο προσκήνιο όλο και περισσότερους ισχυρισμούς θυμάτων ότι είδαν τα βίντεό τους αναρτημένα χωρίς τη θέλησή τους.
Η Laila Mickelwait, εκ των εκπροσώπων του κινήματος, ανέφερε ότι είχαν συγκεντρώσει 2.000.000 υπογραφές για να κλείσει το Pornhub με την κατηγορία της συνέργειας σε σωματεμπορία, βιασμό και κακοποίηση ανδρών, γυναικών και παιδιών.
Οι «New York Times» εν δράσει
Το άρθρο του δημοσιογράφου Nicholas Kristof, «Τα παιδιά του Pornhub», ήταν αυτό που προκάλεσε την πιο μαζική αντίδραση και έντονη κινητικότητα από διαφορετικές μεριές, παρουσιάζοντας την ιστορία της Serena K. Fleites, ενός κοριτσιού που μικρότερη είχε στείλει ορισμένα βίντεο στο αγόρι της. Εκείνο τα μοιράστηκε με φίλους κι αυτά κατέληξαν στο Pornhub.
Αφού επιχείρησε με τη βοήθεια της μητέρας της να τα κατεβάσει, είδε ότι αυτό πετύχαινε μόνο με κάποια, που όμως, μετά από λίγο, τα έβλεπε και πάλι ανεβασμένα. Το σημείο αυτό παρουσιάζεται ως κομβικό για την εξέλιξή της.
Η Dani Pinter, Senior Legal Counsel της NCOSE, ισχυρίζεται στο ντοκιμαντέρ ότι το Pornhub γνώριζε αυτές τις περιτπώσεις, εσκεμμένα άφηνε τέτοια βίντεο να υπάρχουν στη σελίδα και τα προωθούσε λόγω της ζήτησης που είχαν.
Η ονομασία της συγκεκριμένης οργάνωσης, όπως αναφέρεται στο «Money Shot», αποτελεί προϊόν rebranding μιας χριστιανικής οργάνωσης, της Morality in Media, που θεωρεί την πορνογραφία ως «εγγενώς επιβλαβή».
Ο σάλος γιγαντώθηκε. Οι αναρτήσεις πολλαπλασιάστηκαν. Οι αναφορές σε βίντεο γίνονταν η μία μετά την άλλη. Οι πορνοστάρ άρχισαν να λαμβάνουν μηνύματα από φίλους που τους ρωτούσαν τι συνέβαινε.
Σύντομα το θέμα της ποιότητας του moderating, του ελέγχου του περιεχομένου που έκανε η εταιρεία, τέθηκε υπό αμφισβήτηση. Στο ντοκιμαντέρ βλέπουμε να μιλάει ένας πρώην εργαζόμενος της MindGeek και να αναφέρει πως οι moderators έπαιρναν οδηγίες για να τσεκάρουν τα βίντεο όσο το δυνατό πιο γρήγορα, αναφέροντας πως περνούσαν από μπροστά τους ακόμη και 700 βίντεο τη μέρα.
Το ντόμινο και οι επιπτώσεις στους σεξεργαζόμενους
Η απόφαση της Μastercard και της Visa να σταματήσουν να αποτελούν τρόπο πληρωμής των υπηρεσιών του site του Pornhub, σύμφωνα με το «Money Shot», τελικά ζημίωσε τους δημιουργούς του περιεχομένου, τους ίδιους τους πορνοστάρ. Αυτό είναι και το κεντρικό θέμα του δεύτερου μέρους του ντοκιμαντέρ.
Οι περισσότεροι από αυτούς στράφηκαν στο ΟnlyFans (το οποίο στο παρελθόν είχε ανακοινώσει το ban του πορνογραφικού περιεχομένου, μόνο και μόνο για να το πάρει πίσω αμέσως μετά) και εδώ εξηγούν το πώς κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν μια κατάσταση που αφενός δεν έλυνε το πρόβλημα καθαυτό, αφετέρου είχε επιπτώσεις στη δυνατότητά τους να πουλήσουν το υλικό τους.
Μετά από έρευνα που έγινε στο περιεχόμενό του, το Pornhub απαγόρευσε τελικά σε όλους τους μη επαληθευμένους χρήστες να ανεβάζουν βίντεο και την ίδια στιγμή διέγραψε, όπως δήλωσε, εκατομμύρια βίντεο μη πιστοποιημένων χρηστών που υπήρχαν ήδη στο site του. Οι νομικές κινήσεις εις βάρος της εταιρείας, βέβαια, συνεχίστηκαν.
Οι αλλαγές στο νομικό πλαίσιο
Πριν περάσει ο καινούργιος νόμος SESTA FOSTA, αυτός που υπήρχε ως τότε, ο νόμος 230 περί ευπρέπειας στις επικοινωνίες, προέβλεπε πως εάν κάποιος παρείχε διαδραστικές υπηρεσίες δεν ήταν υπεύθυνος για ό,τι δημοσιευόταν στο site του. Όταν το Κογκρέσο αποφάσισε να δράσει, ψηφίστηκε ο νόμος κατά της εμπορίας στο διαδίκτυο και κατά της συνέργειας σε εμπορία.
Στο εξής, εάν υπήρχε όντως πρόβλημα με το περιεχόμενο ιστοσελίδων, διέτρεχαν κίνδυνο και οι εταιρείες στις οποίες ανήκαν. Το ντοκιμαντέρ αναφέρει, ωστόσο, πως λόγω αυτού του νόμου, και πολλοί εργαζόμενοι επέστρεψαν σε επικίνδυνες συνθήκες εργασίας και το πρόβλημα γενικά δεν διευθετήθηκε.
«Ο SESTA FOSTA είχε επίπτωση στον τρόπο που οι εργαζόμενοι στο σεξ προωθούνται διαδικτυακά. Από την ψήφισή του εφαρμόζεται περισσότερη λογοκρισία σε πλατφόρμες όπως το Τwitter και το Instagram», λέει η πορνοστάρ Siri Dalh στην κάμερα. Αξίζει να σημειωθεί ότι τον Σεπτέμβριο του 2022 το Instagram έκανε οριστικό ban στον λογαριασμό του Pornhub.
Το πορνό και το ίντερνετ
Η Yiota Souras, senior VP και γενική σύμβουλος της NCMEC (National Center for Missing and Exploited Children) εξηγεί πώς διαχειρίζονται αναφορές που φτάνουν στο γραφείο του οργανισμού. Μεταξύ άλλων, λέει πως «η λειτουργία ενός πορνογραφικού site είναι σαν αυτή των sites κοινωνικής δικτύωσης. Είναι σαν να έχεις ένα εργοστάσιο πυροτεχνημάτων και να επιτρέπεις το κάπνισμα. Δημιουργείς μια εκρηκτική κατάσταση για τα πιο ευάλωτα μέλη του πληθυσμού μας».
Η ίδια, βέβαια, η σκηνοθέτιδα του ντοκιμαντέρ, Suzanne Hillinger, παρουσίασε τα πράγματα κάπως πιο σύνθετα στην «Guardian». Για εκείνη «το ζήτημα της κυκλοφορίας υλικού στο διαδίκτυο χωρίς συναίνεση δεν είναι πρόβλημα του Pornhub αλλά του ίντερνετ».
«Money Shot: The Pornhub Story» | Official Trailer | Netflix
